Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., oddalił skargę C. S.A. w Ł. na rozstrzygnięcie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:
C. S.A. w dniu 16 listopada 2009 r. złożyła w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, dalej: PARP, wniosek o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 (dalej POIG lata 2007-2013), Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych; Działanie 4.1 Wsparcie wdrożeń wyników prac B + R pod tytułem "Opracowanie i wdrożenie innowacyjnych elektronarzędzi w C. S.A.".
Pismem z 28 maja 2010 r. PARP poinformowała spółkę C., iż zgodnie z decyzją Instytucji Zarządzającej nie zostało przyznane dofinansowanie na realizację projektu, gdyż projekt nie spełnił wszystkich kryteriów obligatoryjnych. Zdaniem PARP projekt nie spełnia następujących kryteriów: 1) Istnieje zapotrzebowanie rynkowe na produkt/technologię/usługę będącą rezultatem projektu, wskazującą na opłacalność projektu - kryterium nr 4, 2) Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresów i celów projektu – kryterium nr 9, 3) Harmonogram projektu umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia – kryterium nr 10.
W wyniku złożonego protestu PARP pismem z 20 lipca 2010 r. poinformowała spółkę, iż protest został rozpatrzony negatywnie. PARP podtrzymując stanowisko zawarte w piśmie z 28 maja 2010 r. wyjaśniła, iż złożony projekt nie spełnia wszystkich kryteriów obligatoryjnych, tj. nr 4, 9 i 10. PARP wskazała w odniesieniu do kryterium "Istnieje zapotrzebowanie rynkowe na produkt /technologię/ usługę będącą rezultatem projektu, wskazujące na opłacalność projektu", iż skarżąca w dokumentacji aplikacyjnej nie wykazała w wymagany sposób istnienia zapotrzebowania rynkowego na produkt będący jego rezultatem. W biznes planie odniosła się do rynku bardzo ogólnie, nie uwzględniając swoich produktów a jedynie dokonała porównania całej branży elektronarzędzi.
Dodatkowo PARP stwierdziła, iż badania przedstawione przez Spółkę nie zostały w żaden sposób opisane. Brak w biznes planie konkretnych danych co do wielkości popytu i ich źródeł oraz brak analizy rynkowej wykazującej zapotrzebowanie na produkt będący przedmiotem projektu uniemożliwia pozytywną ocenę niniejszego kryterium.
Odnosząc się do kryterium: "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresów i celów projektu oraz celów Działania", PARP wyjaśniła, że wnioskodawczyni zarówno we wniosku jak i biznes planie nie zaprezentował szczegółowego opisu kosztów poniesionych w II etapie projektu związanych z nabyciem środków trwałych niezbędnych do uruchomienia produkcji nowych elektronarzędzi oraz leasingiem części maszyn i urządzeń niezbędnych do wdrożenia do produkcji nowych elektronarzędzi oraz nie uzasadniła ich w kontekście realizacji projektu. Przedstawione przez Wnioskodawczynię opisy w biznes planie mają charakter ogólnikowy, nie można na ich podstawie uznać, że planowane do poniesienia koszty są uzasadnione a więc potrzebne i bezpośrednio związane z realizacją działań (każda pozycja zawarta w Harmonogramie rzeczowo-finansowym powinna być odpowiednio opisana i uzasadniona we właściwym punkcie biznes planu a nie jest).
PARP podniosła, iż Skarżąca nie wykazała racjonalności zaplanowanych wydatków, tj. tego, że wysokość wydatków dostosowana jest do zakresu zaplanowanych czynności. Ponadto wydatki związane z nabyciem usługi doradczej polegającej na opracowania projektu technologicznego uwzględniającego specyfikację nowego wyrobu oraz metody jego wytwarzania, zdaniem PARP, nie mogą być uznane za koszt kwalifikowany w ramach działania 1.4, gdyż z ogólnych informacji zawartych w biznes planie wynika, iż usługa doradcza obejmuje cześć wdrożeniową projektu.
W zakresie kryterium "Harmonogram projektu umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia", PARP podniosła, iż harmonogram rzeczowo-finansowy nie został poprawnie sporządzony. Wnioskodawczyni nie ujęła w nim poszczególnych etapów prac budowlanych, nie podała wielkości hali produkcyjnej. Powoduje to, że harmonogram nie jest precyzyjny i uniemożliwia ocenę projektu. Ponadto w związku z tym, iż Wnioskodawczyni nie opisała szczegółowo wszystkich kosztów kwalifikowanych zawartych w harmonogramie rzeczowo-finansowym nie można ocenić czy harmonogram projektu umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego pismem z 10 września 2010r. poinformował C. S.A., iż jej odwołanie zostało rozpatrzone negatywnie. W całości podtrzymując argumentację PARP w zakresie negatywnej oceny spełniania powyższych trzech kryteriów obligatoryjnych. Dodatkowo Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakresie kryterium "Wydatki są kwalifikowane w ramach działania, uzasadnione, racjonalne i adekwatne do zakresu i celów projektu oraz celów działania" wskazał, iż w punktach biznes planu C.1.1 do C.1.6. Skarżąca nie sprecyzowała jakie konkretnie narzędzia będą produkowane (szlifierki, pilarki, wiertarki itd.). Zdaniem organu istotne jest nie tylko ile rodzajów elektronarzędzi będzie produkowane, ale jakie to będą narzędzia. Bowiem jest oczywiste, że nakłady, na przykład, na prace rozwojowe dotyczące wiertarek jednobiegowych będą niższe niż na prace rozwojowe dotyczące wiertarek dwubiegowych udarowych, ze wzglądu na bardziej złożoną konstrukcję. W związku z powyższym Minister podkreślił, iż ekspert nie ma bazy na podstawie, której ma decydować o prawidłowości planowanych wydatków, bowiem brak jest podstawowych informacji, czego one dotyczą.
Pismem z 1 października 2010 r. C. S.A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., zaskarżając w całości powyższe stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zawarte w informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej z 10 września 2010 r. oraz wniosła o stwierdzenie, że ocena Projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym piśmie.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że kryterium 4 mówi o wykazaniu przez wnioskodawcę istnienia zapotrzebowania na produkt będący rezultatem projektu wskazującego na opłacalność projektu. Przedsiębiorca wskazuje w niniejszej sprawie "zapotrzebowanie na produkt" jako istnienie rynku zbytu. Zatem "opłacalność projektu" to możliwość zbycia produktu. Wykazanie możliwości zbycia produktu musi się wiązać ze wskazaniem zarówno popytu jak i podaży. Zarzut skarżącej, iż nie musiała wykazywać konkurencyjności produktu jest w ocenie Sądu bezzasadny, gdyż jest to związane z "opłacalnością projektu" a także konkretyzacją produktu a nie jego rodzajowością. Zaskarżona negatywna ocena trafnie podnosi brak konkretyzacji produktu także w części projektu obejmującej wynik prac badawczo- rozwojowych i planowania gdzie jest mowa o wprowadzeniu "co najmniej" 4 wzorów przemysłowych oraz 4 wzorów użytkowych. (pkt.C.1.8. i C. 1.10.).
Według Sądu, twierdzenie organu o braku w projekcie precyzyjnego określenia produktu w znaczeniu jego nazwy własnej oraz braku danych co do wielkości podaży jest uzasadnione. Za niezasadny uznał Sąd zarzut spółki, iż pominięcie przez organ przy ocenie projektu danych pochodzących z analizy czasopisma "Narzędzia i Elektronarzędzia" dotyczących wzrostu wartości światowego i europejskiego rynku elektronarzędzi w 2006 r. oraz danych zawartych w pkt. B 4 miało skutkować negatywną ocenę projektu według kryterium 4 i 9. Według Sądu dane te są "historyczne", bardzo ogólne zarówno co do "rodzajowości narzędzi" jak i co do badań grupy, do której kierowane są narzędzia. Zapisy w projekcie dotyczące tych danych a także brak danych co do podaży uprawniały organ do stwierdzenia iż kryteria merytoryczne 4 i 9 nie zostały spełnione.
Sąd w odniesieniu do negatywnej oceny w zakresie kryterium nr 9 wskazał także, że zasadne były uwagi oceniających, iż w projekcie brak jest danych co do liczby i rodzaju produkowanych elektronarzędzi a to z kolei nie pozwala ocenić do czego i jakim stopniu będą wykorzystywane przewidziane do zakupu maszyny i urządzenia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia kryterium 9 Sąd wskazał również, że w odniesieniu do tej części oceny projektu skarżąca zarzuca de facto, iż organ zakwestionował "innowacyjność projektu". W ocenie Sądu jest to zarzut niezasadny, gdyż innowacyjność podlega ocenie w kryterium 1, a to kryterium nie zostało zakwestionowane. Bezzasadny jest też zarzut spółki z tym związany, że oceniający nie uwzględnili załączonej opinii Europejskiego Rzecznika Patentowego co do innowacyjności elektronarzędzi z silnikiem bezszczotkowym prądu zmiennego.
Rozpoznając zarzut dotyczący naruszenia kryterium nr 10 Sąd podniósł, iż oceniający i organ zakwestionowali to kryterium ze względu na braki projektu polegające na przedstawieniu przedmiotu wdrożenia produkcji jako rodzajowości elektronarzędzi, a nie wymienienie ich w sposób konkretny, z nazwy własnej, pisanie w sposób zbiorczy o prototypach, brak szczegółów co do prac badawczych (jeden konstruktor z doświadczeniem i potencjalna współpraca z ogólnie wskazaną jednostką), brak szczegółowych informacji dotyczących prac badawczych. Zdaniem Sądu zarzuty skargi odnoszące się do tej części oceny sprowadzają się do twierdzeń, że kryterium 10 wg. Przewodnika po kryteriach wyboru nie wymaga tego typu informacji do oceny "prawidłowości" i "terminowości" realizacji przedsięwzięcia jednakże w ocenie Sądu chcąc mówić o harmonogramie czynności trzeba te czynności skonkretyzować w sposób dający obiektywną możliwość ich oceny, czego w projekcie zabrakło.
W konkluzji Sąd stwierdził, że zarówno pierwsza ocena z 28 maja 2010 r., jak i rozstrzygnięcie protestu z 20 lipca 2010 r. oraz zaskarżone rozstrzygnięcie odwołania z 2 sierpnia 2010 r. zawierają "uzasadnienie wyników oceny projektu" w stopniu wymaganym przez art. 30 b ust 1 ustawy z.p.p.r. w zw. z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach POIG 2007-2013.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30b ust. 5 ustawy z.p.p.r. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, Sąd wskazał, że wymieniony przepis mówi o rozpatrzeniu odwołania ale to odwołanie i rozpatrzenie odbywa się na podstawie tychże przepisów szczególnych, a nie K.p.a. Zatem w dalszym ciągu przedmiotem rozpoznania jest,,ocena projektu’’, jego zupełności i zgodności z kryteriami wyboru. Sąd wskazał, iż stwierdzenia oceniających, że projekt zawiera braki danych są uzasadnione treścią wniosku i jego załączników. Nie było potrzeby ustosunkowywania się do niepełnych cząstkowych informacji, na które powołuje się spółka, gdyż nie zmieniały one ustaleń o brakach uniemożliwiających pozytywna ocenę projektu. Nie ma żadnej podstawy aby domagać się od organu, aby w tak szczególnym postępowaniu konieczne było podjęcie polemiki z oceną wskazywaną przez skarżącą dla samej zasady ustosunkowania się do wszystkich zarzutów.
Zdaniem Sądu ocena projektu została dokonana w oparciu o obowiązujące kryteria wyboru. Nie ma tym samym naruszenia art. 26 ust 1 pkt 4 i ust 2 ustawy z.p.p.r. Organ i oceniający nie naruszyli przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu.
Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, zostało zachowane prawo do dobrej administracji.
W skardze kasacyjnej Spółka "C." wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie, zaś w przypadku uwzględnienia tylko zarzutu opisanego w pkt. 2.1. i 2.2., na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi zgodnie z jej wnioskiem.
Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła:
2.1.) na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego w postaci art. 30b ust. 5 ustawy w zw. z art. 9 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE z 2006 r. L 210/25; dalej: rozporządzenie 1083/2006) poprzez ich błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że "nie ma żadnej podstawy, aby domagać się od organu, aby w tak szczególnym postępowaniu [jak prowadzone w oparciu o przepisy ustawy] koniecznym było podjęcie polemiki z oceną wskazywaną przez skarżącą dla samej zasady ustosunkowania się do wszystkich zarzutów", i "nie ma potrzeby polemizowania ze skarżącą", podczas gdy ustawa i unormowania wydane na jej podstawie, regulujące funkcjonowanie PO IG, stanowią wykonanie na poziomie państwa członkowskiego rozporządzenia i zawartej w nim zasady zgodności operacji finansowanych z funduszy UE z prawem pierwotnym UE i przepisami prawa pochodnego, wydanymi na jego podstawie, 2.2.) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego w postaci art. 26 ust. 1 pkt 4 i art. 26 ust. 2 i art. 31 ust. 1 ustawy z.p.p.r. - poprzez niedokonanie wyboru w oparciu o kryteria merytoryczne obligatoryjne oceny wniosków w systemie realizacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 w ramach Działań 1.4. - 4.1., poprzez oczywiście błędne uznanie niespełnienia kryteriów obligatoryjnych merytorycznych nr 4, 9 i 10, a tym samym również - naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie Projektu i rzetelności oceny Projektu, 2.3.) na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie sprowadzające się do dokonania w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie oceny projektu, którego negatywna ocena na podstawie przepisów ustawy była przyczyną skargi, podczas gdy w ramach postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy, sąd nie dokonuje oceny merytorycznej projektu, a jedynie kontroluje zgodność sposobu przeprowadzenia oceny projektu z obowiązującym prawem.
2.4.) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentów podniesionych w skardze.
Uzasadniając poszczególne zarzuty Spółka wskazała, że:
ad. 2.1.) prawidłowo skonstruowane uzasadnienie powinno odnosić się do argumentów wnoszącego odwołanie i wskazywać na przyczyny, dla których odmówiono im racji. Standard ten obowiązuje w jej ocenie również w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy, choć jego źródło tkwi w art. 30b ust. 5 ustawy (zakładającym konieczność "rozpatrzenia" odwołania, o ile nie zaszły przesłanki wymienione w tym przepisie, a przez "rozpatrzenie" należy rozumieć odniesienie się do wszystkich zarzutów sformułowanych w treści odwołania i potwierdzenie albo zanegowanie ich słuszności z przytoczeniem właściwego, spójnego i przekonującego uzasadnienia) w zw. z art. 9 ust. 5 rozporządzenia 1083/2006.
ad. 2.2.) Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do faktu, iż do wniosku załączono listy intencyjne od przedsiębiorstw zagranicznych, deklarujących zakup od beneficjenta produktów wytworzonych w technologii, której opracowaniu i przemysłowemu zastosowaniu miał być poświęcony projekt. Ponadto, Sąd nie odniósł się również do argumentów związanych z reakcją rynku elektronarzędzi na symptomy kryzysu gospodarczego zbywając je twierdzeniem o nieuzasadnionym charakterze zarzutu dotyczącego pominięcia przedstawionych przez skarżącą spółkę danych dotyczących wielkości popytu i podaży.
ad. 2.3.) w niniejszej sprawie Sąd wykroczył daleko poza przyznaną mu kognicję, naruszając przy tym przepisy postępowania w ten sposób, że kontrolą Sądu (dokonaną zaskarżonym wyrokiem) objęto nie "akty lub czynności z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt. 4 p.psa, a dokładniej - ocenę projektu, znajdującą swój wyraz materialny w zaskarżonej informacji MNiSzW o sposobie rozpatrzenia odwołania skarżącej, ale sam wniosek i biznes plan jako taki. Sąd szeroko w uzasadnieniu wyroku wyjaśnia, dlaczego w jego ocenie wniosek nie mógł być uwzględniony i występowała konieczność odmowy przyznania dofinansowania. W ocenie skarżącej, Sąd administracyjny nie ma kompetencji do dokonywania tego rodzaju ocen, bez odniesienia ich do treści zaskarżonego aktu w postaci informacji MNiSzW w sprawie sposobu rozpatrzenia odwołania.
ad. 2.4.) Sąd zaniechał odniesienia się w uzasadnieniu wyroku m.in. do:
- a) zarzutu niespójności sugerowanej przez oceniających konieczności przeprowadzenia analizy konkurencji, która miałaby być niezbędna dla prawidłowej analizy rynku, z treścią Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013; skarżąca wskazywała, że z treści Przewodnika wynika, iż ""Kryterium [zapotrzebowania] uznaje się za spełnione, jeżeli wnioskodawca wykaże, że istnieje zapotrzebowanie na produkt/usługę będącą rezultatem projektu wskazujące na opłacalność projektu. Wnioskodawca powinien określić wielkość popytu i uzasadnić źródła tych informacji (badania rynku itp.)"; WSA wskazał jedynie, że dane przytoczone przez spółkę, a dotyczące wielkości popytu i podaży, "mają charakter mocno historyczny", zatem pominięcie tych danych nie było nieprawidłowe - nie wyjaśniono natomiast, czy wymagana była analiza konkurencji. Należy też dodać, że niesłuszne i nielogiczne jest twierdzenie WSA o niedopuszczalności wezwania do wyjaśnień w trybie § 7 ust. 2 pkt. 8 Regulaminu, bo skoro niedopuszczalne jest "modyfikowanie wniosku", to nie świadczy to o niedopuszczalności uzupełnienia danych, które budzą wątpliwości.
- b) zarzutu braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odwołania do tego, iż skarżąca podała konkretne źródła prezentowanych danych (inną bowiem kwestią jest aktualność tych źródeł - nie tego dotyczyły wątpliwości formułowane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia MNiSzW),
- c) zarzutu braku odniesienia się do przytoczonych w treści biznes planu danych liczbowych (m.in. dotyczących zmniejszenia masy elektronarzędzi, zwiększenia ich sprawności, redukcji emisji hałasu itd.) odnoszących się do przewagi konkurencyjnej elektronarzędzi wykorzystujących technologię silników bezszczotkowych,
- d) zarzutu braku odniesienia się w treści informacji o negatywnym rozpatrzeniu odwołania do argumentów skarżącej dotyczących tezy o braku w harmonogramie szczegółowych informacji dotyczących prac budowlanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 30d ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712) wnioskodawca lub właściwa instytucja pośrednicząca lub zarządzająca może wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W art. 30e tej ustawy ustawodawca nakazuje, w zakresie w niej nieuregulowanym, odpowiednie stosowanie do postępowania przed sądami administracyjnymi przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określonych dla aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i wymienia przepisy p.p.s.a., których stosowanie jest wyłączone.
Wskazać należy, że przy rozpoznawaniu skarg kasacyjnych wnoszonych na podstawie art. 30d ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, dalej: z.p.p.r., znajdują zastosowanie między innymi, art. 174, art. 183 § 1 i § 2 oraz art. 184 p.p.s.a. jako przepisy, których stosowanie nie zostało wyłączone a także jako przepisy poświęcone materii, która w ustawie z.p.p.r. unormowana nie została.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Zatem zakres badania sprawy przez NSA wyznaczają zarzuty objęte podstawami kasacyjnymi.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie powołuje się na obydwie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 p.p.s.a.
Pierwszy z zarzutów kasacyjnych według kolejności ich zgłoszenia, oznaczony przez kasatora jako zarzut naruszenia prawa materialnego stanowi w istocie zarzut procesowy i dotyczy naruszenia przez błędna wykładnię art. 30b ust. 5 z.p.p.r. w zw. z art. 9 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999(Dz. U. UE L 210/25).
Wymieniony przepis ustawy z.p.p.r. zamieszczony w artykule poświęconym odwoławczym środkom przedsądowym stanowi o tym, że środki odwoławcze nie podlegają rozpatrzeniu w trzech przypadkach, jeżeli mimo prawidłowego pouczenia zostały wniesione: 1) po terminie 2) w sposób sprzeczny z pouczeniem 3) do niewłaściwej instytucji. Należy stwierdzić, że przepis ten nie znajdował w sprawie zastosowania, bowiem środki odwoławcze (sprzeciw i odwołanie) zostały przez właściwe organy rozpatrzone. Skoro przepis art. 30b ust. 5 z.p.p.r. nie był w postępowaniu przedsądowym stosowany, to nie mógł być naruszony przez błędną wykładnię.
Brak jest także podstaw do uznania, że został naruszony art. 9 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999., który stwierdza, iż operacje finansowane z funduszy, dla których rozporządzenie ustanowiło zasady ogólne, są zgodne z postanowieniami Traktatu i aktów przyjętych na jego podstawie. Stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok i jego motywy zasadzie tej nie zaprzeczają.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia wymienionych przepisów skarżąca podnosi argument natury procesowej, iż w skardze zarzucała niedostateczność uzasadnienia przez organy oceny projektu, lecz Sąd I instancji uznał, że "nie ma żadnej podstawy by domagać się od organu aby......koniecznym było podjęcie polemiki z oceną wskazaną przez skarżącą dla samej zasady ustosunkowania się do wszystkich zarzutów". Ta argumentacja kasatora, pomijając fakt, że nie wynika z niej o co merytorycznie chodzi, ani to czy brak w uzasadnieniu negatywnej oceny mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy - nie pozostaje w żadnym związku z treścią zakwestionowanych przepisów.
Podnieść należy także, że zgodnie z art. 30a ust. 3 z.p.p.r. właściwa instytucja pisemnie informuje wnioskodawcę o wynikach oceny jego projektu. Jeżeli ocena jest negatywna, to w myśl art. 30 b ust. 1 z.p.p.r. właściwa instytucja obowiązana jest zamieścić uzasadnienie. Kontroli Sądu I instancji podlega to czy ocena projektu dokonana została w zgodzie z prawem czy też w sposób prawo naruszający. Kontrola ta obejmuje także to czy uzasadnienie negatywnej oceny jest pełne. Jeśli, w ocenie strony, Sąd niezasadnie uznał, że w jakimś zakresie (który kasacja powinna sprecyzować) uzasadnienie jest wystarczające a według strony tak nie jest, to podstawę kasacyjną dla takiego zarzutu winien stanowić art. 30c ust. 3 pkt. 1 z.p.p.r. w zw. z art. 30b ust. 1 z.p.p.r., jednak takiego zarzutu skarga kasacyjna nie podnosi. W konkluzji uznać należy, że omawiany zarzut nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej.
Kolejny zarzut w ramach podstawy z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. dotyczy naruszenia art. 26 ust. 1 pkt. 4, art. 26 ust. 2 i art. 31 ust. 1 ustawy z.p.p.r. Powołane przepisy zostały według kasatora naruszone przez "niedokonanie wyboru w oparciu o kryteria merytoryczne obligatoryjne oceny wniosków w systemie realizacji Programu Operacyjnego...przez błędne uznanie niespełnienia kryteriów obligatoryjnych merytorycznych nr 4, 9 i 10, a tym samym również – naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie Projektu rzetelności oceny projektu".
Tak skonstruowany zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego nie w pełni odpowiada ustawowym wymogom formalnym wynikającym z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. i 176 p.p.s.a. Artykuł 26 ust. 1 pkt. 4 ustawy z.p.p.r. stanowi, iż do zadań instytucji zarządzającej należy wybór projektów przeznaczonych do dofinansowania w oparciu o kryteria wyboru projektów, które zresztą ten organ sam przygotowuje i przekazuje Komitetowi Monitorującemu do zatwierdzenia. Kasator nie wskazał i nie uzasadnił czy naruszenie wymienionego przepisu upatruje w błędnej wykładni czy może w niewłaściwym zastosowaniu. Zamieszczone uzasadnienie zawiera natomiast zarzuty dotyczące stanu faktycznego sprawy i jego oceny. Kasator stwierdza, iż nie można zgodzić się z oceną, że skarżąca nie wykazała we wniosku opłacalności projektu rozumianej jako możliwość zbycia produktu. Przyznaje, że zawarte we wniosku dane statystyczne pochodzą z okresu wcześniejszego niż rok złożenia wniosku, lecz Sąd nie odniósł się do załączonych do wniosku listów intencyjnych przedsiębiorstw zagranicznych ani do argumentów związanych z reakcją rynku elektronarzędzi na symptomy kryzysu gospodarczego (str. 5 i 6 biznes planu), przy czym te ostatnie zbył twierdzeniem o nieuzasadnionym charakterze zarzutu dotyczącego pominięcia przedstawionych przez spółkę danych o wielkości popytu i podaży.
Podkreślić należy, że uzasadnienie zarzutu naruszenia prawa materialnego przy pomocy przesłanek procesowych kwestionujących ocenę w zakresie ustaleń stanu faktycznego powoduje, że tak sformułowany zarzut jest prawnie bezskuteczny i nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej.
Kolejny objęty omawianym zarzutem przepis art. 26 ust. 2 z.p.p.r. stanowi, że Instytucja Zarządzająca przy wykonywaniu swych zadań powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektu. Zarzut ten nie zawiera sprecyzowania czy chodzi o błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie a ponadto nie został opatrzony uzasadnieniem i te okoliczności wykluczają możliwość kontroli kasacyjnej w tym zakresie. Podobnie ze wskazanym jako naruszony przepisem art. 31 ust. 1 z.p.p.r., który w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania, stwarza możliwość uczestniczenia ekspertów posiadających specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Autor skargi kasacyjnej nie zbudował tego zarzutu zgodnie z wymaganiami art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. a brak uzasadnienia, na czym naruszenie miałoby polegać powoduje, że zarzut w tym zakresie uchyla się spod kontroli kasacyjnej.
Kolejny zarzut wywiedziony został w powołaniu na art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. i dotyczy mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na tym, że kontrolą Sądu dokonaną zaskarżonym wyrokiem objęto nie " akty lub czynności z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. a dokładniej – ocenę projektu lecz sam wniosek i biznes plan.
Stwierdzić należy, że także ten zarzut nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej i to nawet nie dlatego, że został wadliwie skonstruowany, gdyż nie da się skontrolować zgodności z prawem oceny wniosku o dofinansowanie projektu w całkowitym oderwaniu od treści projektu lecz dlatego, że podstawę poddania kontroli sądów administracyjnych informacji o negatywnych wynikach oceny omawianych wniosków nie stanowi art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. lecz art. 30 c ust. 1 z.p.p.r. w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. Ten ostatni przepis uzupełnia katalog spraw poddanych sądownictwu administracyjnemu o takie akty i czynności, które nie zostały wymienione w art. 3 § 2 jako objęte kontrolą sądową lecz zostały poddane sądowej kontroli na mocy przepisów ustaw szczególnych.
Do ustaw szczególnych, o których mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. należy między innymi ustawa z.p.p.r., stanowiąca w art. 30c ust. 1, iż po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sadu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Z powyższego wynika, że zagadnienie przedmiotu sądowej kontroli, którym jest informacja o negatywnych wynikach oceny wniosku o dofinansowanie, zostało uregulowane w omawianym art. 30c ustawy z.p.p.r. w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a i dlatego art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. nie znajduje w sprawie zastosowania. Art. 30e ustawy z.p.p.r. wyklucza bowiem możliwość stosowania przepisów p.p.s.a. w sprawach w z.p.p.r. unormowanych.
Gdy chodzi o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. to przypomnieć należy, że omawiany przepis zawiera unormowanie stanowiące o tym, z jakich niezbędnych elementów winno składać się uzasadnienie wyroku sądu. Przepis ten stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wymaganiom tym odpowiada.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w uchwale składu 7 sędziów NSA sygn. akt. II FPS 8/0, stosownie do którego przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju uchybień brak. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem.
Sąd odniósł się w nim do wszystkich istotnych w sprawie kwestii związanych z dokonaną przez organy negatywną ocena projektu w aspekcie zagadnień dotyczących braku spełnienia obligatoryjnych kryteriów merytorycznych 4, 9, 10 i wskazał dlaczego w dokonanej przez organy ocenie nie dopatrzył się naruszenia prawa.
W uzasadnieniu tej podstawy kasacyjnej skarżąca podnosi, iż Sąd I instancji nie odniósł się w motywach wyroku do podniesionych w skardze szczegółowych kwestii dotyczących: braku wyjaśnienia, czy wymagana była analiza konkurencji, braku odniesienia się do zarzutów nie podania źródeł prezentowania danych, braku odniesienia się do przytoczonych w biznes planie danych liczbowych dotyczących zmniejszenia masy elektronarzędzi, zwiększenia ich sprawności, redukcji emisji hałasu, nie odniesienia się do zarzutu braku w informacji o negatywnym rozpatrzeniu odwołania argumentów skarżącej dotyczących braku w harmonogramie szczegółowych informacji dotyczących prac budowlanych. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje jednak czy i ewentualnie, jaki wpływ na wynik sprawy i w odniesieniu do oceny którego kryterium mogłyby mieć znaczenie zarzucane Sądowi uchybienia.
Wskazać należy, że Sąd I instancji uznając, że dokonana ocena negatywna projektu z powodu niespełnienia 3 obligatoryjnych kryteriów merytorycznych nie narusza prawa Można jedynie zauważyć, że żadna z przytoczonych przez kasatora okoliczności z osobna jak i wszystkie łącznie nie stanowiły wyłącznej przyczyny negatywnej oceny w zakresie poszczególnych kryteriów. Podkreślić należy, że zarzut naruszenia przepisów postępowania w myśl art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. może być skuteczny tylko wówczas gdy zostanie uprawdopodobnione, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego też między innymi powodu art. 176 p.p.s.a wymaga by podstawy kasacyjne opatrzone były uzasadnieniem a uzasadnienie to prócz wskazania, na czym polega naruszenie, winno zatem zawierać także wywód wskazujący na hipotetyczny wpływ uchybienia na wynik sprawy. Przy konstruowaniu omawianego zarzutu kasator takiej argumentacji nie zamieścił. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż do naruszenia omawianego przepisu doszło.
Z tych wszystkich względów podstawy skargi kasacyjnej nie znajdują usprawiedliwienia, co uzasadnia jej oddalenie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.