Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 października 2015r., sygn. akt VI SA/Wa 378/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej także: Sąd lub Sąd I instancji) oddalił skargę [A] Sp. z o.o. z siedzibą w B. (zwana dalej także: Skarżąca lub Spółka) na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej.
Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia [...] lutego 2012r., nr [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w P., działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), art. 40a ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (Dz. U. z 2005r. nr 187, poz. 1577 ze zm., zwanej dalej u.j.h.), wymierzył Spółce kary pieniężne w wysokości:
- 1) 5.500 zł z tytułu utrudniania przeprowadzenia kontroli w dniu [...] października 2010r. w siedzibie Spółki (wówczas w Poznaniu przy ul. [...]);
- 2) 500 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu w wyżej wymienionym czasie i miejscu partii 408 opakowań czekolady gorzkiej [...], produkcji [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P., nr partii produkcyjnej [...]", w cenie 2,50 zł za sztukę, o wartości 1020 zł, tj. artykułu rolno – spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej z uwagi na zawyżenie zawartości ekwiwalentu tłuszczu kakaowego (CBE) o 0,31% w stosunku do dopuszczalnego dodatku tłuszczów roślinnych w ilości 5% w czekoladzie, co nie odpowiada wymaganiom jakościowym określonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2002r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej wyrobów kakaowych i czekoladowych (Dz. U. nr 214, poz. 1813 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW).
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia [...] maja 2012r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie pierwszym, tj. w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 5.500 zł za utrudnianie przeprowadzenia kontroli i umorzył postępowanie I instancji w tym przedmiocie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009r. nr 151, poz. 1219 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2014r., sygn. akt VI SA/Wa 38/14, uchylił powyższą decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 10 maja 2012r. wskazując, że organ odwoławczy uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji w kwestii kary pieniężnej w wysokości 5.500 zł za utrudnianie przeprowadzenia kontroli i umarzając postępowanie I instancji w tym zakresie, w ogóle nie orzekł co do pozostałej części decyzji organu I instancji, tj. o karze pieniężnej za wprowadzanie do obrotu artykułu rolno – spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej.
Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie pierwszym, tj. w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 5.500 zł za utrudnianie przeprowadzenia kontroli, i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji, działając na podstawie art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., natomiast na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w punkcie drugim, tj. w zakresie wymierzenia Spółce kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno – spożywczego nieodpowiadającego jakości handlowej.
Powodem uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w zakresie utrudniania przeprowadzenia kontroli była niezgodność kwalifikacji prawnej czynu na etapie wszczęcia postępowania i rozstrzygania sprawy (postępowanie wszczęto na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. u.j.h., zaś decyzję wydano w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 2 tej ustawy) oraz nieprawidłowa informacja strony.
Natomiast za prawidłowe uznano rozstrzygnięcie organu I instancji w kwestii kary za wprowadzenie do obrotu czekolady gorzkiej, nieodpowiadającej jakości handlowej, zważywszy że – wbrew twierdzeniom Spółki – stan faktyczny sprawy nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Czekolada gorzka nie odpowiadała wymaganiom jakości handlowej, określonym w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW, a tym samym doszło do popełnienia czynu opisanego w art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h.. Wprawdzie czyn nie stanowił istotnego naruszenia interesów nabywców kwestionowanego wyrobu, niemniej jednak jest nieprawidłowością w zakresie jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Z tego też względu wymierzona kara pieniężna w wysokości minimalnej 500 zł jest sankcją zasadną i proporcjonalną.
Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję Prezesa UOKiK w części utrzymującej w mocy nałożoną przez organ I instancji karę pieniężną w wysokości 500 zł, domagając się jej uchylenia. Spółka zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia i umorzenia postępowania w tym zakresie oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nienależytą ocenę materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, bowiem w sprawie brak jest podstaw do zastosowania sankcji pieniężnej, a także art. 40a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 i art. 29 u.j.h., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do wprowadzenia do obrotu produktu nieodpowiadającego wymaganiom ustawy.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Sąd I instancji uznał za trafne ustalenia organu, że zakwestionowana partia czekolady gorzkiej [...] nie odpowiadała wymaganiom jakościowym, określonym w § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW, z uwagi na zawyżenie zawartości ekwiwalentów tłuszczu kakaowego (CBE), tj. tłuszczów roślinnych innych niż kakaowy, o 0,31% w stosunku do dopuszczalnego dodatku tłuszczów roślinnych w ilości 5% w czekoladzie, a w konsekwencji istniała podstawa do zastosowania art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h.
W ocenie Sądu, ustalenia poczynione na podstawie wyników badań laboratoryjnych są wystarczającym dowodem w sprawie, a w przypadku braku dowodów przeciwnych, w pełni uzasadniają nałożenie kary pieniężnej. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, Sąd stwierdził, że pismem z dnia [...] listopada 2010r. Spółka została poinformowana o wynikach badań laboratoryjnych oraz o możliwości zbadania pobranych próbek kontrolnych, jednakże nie skorzystała z tego uprawnienia w przysługującym jej terminie. Za nieuzasadnione zatem Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 i art. 29 u.j.h.. Wynik postępowania administracyjnego w sprawie zakazu wprowadzania do obrotu artykułu rolno – spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej (art. 29 ust. 1 pkt 1 u.j.h.), nie jest prejudykatem w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej (art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h.). Sankcje z art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h. są bowiem od siebie niezależne.
W ocenie Sądu wymierzona Skarżącej kara nie była wygórowana czy niewspółmierna. Spółka nie dołożyła bowiem należytej staranności wymaganej od profesjonalisty w danych warunkach i przez swoje zaniedbanie wprowadziła do obrotu artykuł rolno – spożywczy nieodpowiadający jakości handlowej, co z kolei skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości minimalnej 500 zł, gdyż czyn nie stanowił istotnego naruszenia interesów nabywców kwestionowanego wyrobu.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniosła [A] Sp. z o.o., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła:
- 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 27- ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 i 7 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie, że Prezes UOKiK w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w sprawie oraz dokonał należytej jego oceny, podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien był uznać, iż organ poczynił wadliwe ustalenia, które stały się podstawą do wydania decyzji w zakresie wymierzenia Skarżącej kasacyjnie kary pieniężnej w wysokości 500 zł;
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014r. poz. 148 ze zm., zwanej dalej u.i.h. w związku z § 5 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2012r. poz. 496, zwane dalej: rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek), poprzez niezakwestionowane w zaistniałych okolicznościach sprawy prawidłowości zwolnienia przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej próbki kontrolnej nr [...] w dniu [...] grudnia 2010r.;
- c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na braku uchylenia decyzji przez organ II instancji i umorzenia postępowania w l instancji, pomimo istnienia podstaw do takiego rozstrzygnięcia;
- 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy Skarżąca wprowadziła do obrotu produkt nieodpowiadający jakości handlowej, w związku z czym istniały podstawy do nałożenia na nią kary pieniężnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie powyższych zarzutów. Skarżąca kasacyjnie podniosła, że pismem z dnia [...] listopada 2010r. została poinformowana, że może złożyć wniosek o ponowne przeprowadzenie badania w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma. Wprawdzie nie wniosła w przewidzianym terminie o ponowne badanie, jednak jej zdaniem wyznaczony bezpodstawnie i arbitralnie termin był rażąco krótki. Pismem z dnia [...] grudnia 2010r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej oświadczył, że zwalnia próbkę kontrolną, co ostatecznie przekreśliło szansę na ponowne badanie.
Ponadto producent pismem z dnia [...] stycznia 2011r. przesłał Skarżącej wyjaśnienia, z których wynikało, że producent poddaje swoje wyroby okresowej kontroli w akredytowanym laboratorium oraz że ustalenia dokonane przez organy kontrolne nie zawierają zastrzeżeń dotyczących błędu pomiarów, które zgodnie z metodyką badań określonych normą EU 2266 EN, wynoszą 0,7g/100g. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] stycznia 2011r. Skarżąca zwróciła się do organu I instancji o przeprowadzenie ponownego badania z uwzględnieniem błędu pomiaru. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. organ ten odmówił przeprowadzenia takiego badania uznając, że nie znajduje ono uzasadnienia oraz że próbka kontrolna produktu została zwolniona [...] grudnia 2010r. Powyższe stanowisko nie przeszkodziło jednak organowi I instancji w zleceniu Laboratorium Kontrolno - Analitycznemu w Olsztynie badań uzupełniających, które zostały przeprowadzone [...] stycznia 2011r.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie, taki stan rzeczy wskazuje, że organ kontroli, pomimo zwolnienia próbki i odmowy przeprowadzenia ponownych badań, sam posiadał wątpliwości co do poprawności wyników przeprowadzonego badania. Istotne jest też to, że stwierdzone przez organ kontroli przekroczenie dopuszczalnej normy ekwiwalentu tłuszczu kakaowego było nieznaczne (0,31%). Przyjęcie błędu pomiaru według normy EU 2266 EN spowodowałoby, że ustalony przez organ kontroli wynik nie mógłby być uznany za przekroczenie.
Za nieuprawnione uważa skarżąca kasacyjnie zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenie organu II instancji, że zrezygnowała z prawa zbadania próbki kontrolnej, poprzez niezłożenie stosownego wniosku w terminie 7 dni od otrzymania pisma z dnia [...] listopada 2010r. Została ona bowiem pozbawiona tego prawa poprzez przyjęcie, bez oparcia w przepisach, fikcji prawnej milczącej rezygnacji ze złożenia wniosku o przeprowadzenie badania próbki kontrolnej.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie, przedstawione fakty i argumenty pozwalają wysnuć wniosek, że nie dokonano w sposób wyczerpujący zebrania całego materiału dowodowego oraz nienależycie go oceniono.
Skarżąca kasacyjnie podniosła również, że z treści art. 28 ust. 2 u.i.h. oraz § 5 i § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek wynikają dwa sposoby postępowania z pobranymi próbkami: zwolnienie w przypadku braku podstaw do przechowywania oraz zwrot po przeprowadzeniu badania. Skarżąca kasacyjnie uważa, że prawidłowym postępowaniem w zaistniałej sytuacji byłoby zwrócenie jej próbki produktu w myśl § 10 cyt. rozporządzenia, a dopiero po ostatecznym zakończeniu postępowania kontrolnego, organ I instancji powinien zwolnić próbkę kontrolną. Skutkiem zniszczenia przez organ l instancji pozostałości próbek pobranych do badań oraz zwolnienia bez przeprowadzania badań próbek kontrolnych, niemożliwe było jednoznaczne ustalenie spełniania wymagań jakości handlowej produktu, co w istotny sposób naruszyło prawo skarżącej do rzetelnej oceny produktu pod względem jakościowym, tym bardziej, że organ I instancji zwrócił się do Laboratorium Kontrolno - Analitycznego w Olsztynie o przeprowadzenie badań uzupełniających, które nastąpiły już po dacie zwolnienia próbek.
Wobec powyższego Spółka uważa, że zwolnienie próbki kontrolnej w dniu [...] grudnia 2010r. i uniemożliwienie przeprowadzanie powtórnego badania próbki kontrolnej było nieuzasadnione i miało istotny wpływ na dalszy tok postępowania. Prawidłowa ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie przemawiała bowiem za uznaniem, iż wprowadzony towar mógł spełniać wymagania jakościowe określone w odrębnych przepisach, zaś ustalenia organów postępowania w tym zakresie budzą uzasadnione wątpliwości co do ich wiarygodności i zupełności. Zatem zastosowanie przez Sąd l instancji art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h. Spółka uznała za wadliwe.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, nie doszło w tej sprawie do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 i 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (pkt 1a skargi kasacyjnej). Prawidłowo ocenił Sąd I instancji, że w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy i dokonano należytej jego oceny. Nie doszło do naruszenia wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 k.p.a.), który prawidłowo oceniono (art. 80 k.p.a.), a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., gdyż wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja jest wyczerpująca.
Nie jest trafny podniesiony na uzasadnienie powyższego zarzutu argument skarżącej kasacyjnie Spółki, że organ I instancji naruszył prawo, wyznaczając termin do wypowiedzenia się przez Spółkę w przedmiocie ponownego badania próbki.
W celu zagwarantowania podmiotowi kontrolowanemu prawa dokonania na jego wniosek ponownego badania jakości produktu, obowiązujące przepisy nakładają na organ obowiązek pobrania próbki dodatkowej produktu z tej samej partii w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań (art. 28 ust. 1 u.i.h. oraz art. 11 ust. 6 Rozporządzenia WE Parlamentu i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r., nr 882/2004, w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, Dz. U. UE L 2004.165.1.). Badanie próbki kontrolnej może być przeprowadzone na wniosek strony (art. 29 ust. 3 u.i.h. oraz art. 11 ust. 5 cyt. Rozporządzenia WE).
Te obowiązki w rozpoznawanej sprawie zostały przez organ należycie wykonane. Poprzez skierowane do strony pismo z dnia 26 listopada 2010r. informujące o wynikach badań próbki podstawowej oraz przysługujących jej uprawnieniach w zakresie próbki kontrolnej, organ prawidłowo zapewnił spółce realizację wskazanego powyżej prawa do wnioskowania o badanie dodatkowe. Skoro strona w ogóle nie zareagowała na informację uzyskaną od organu, możliwe było przyjęcie przez organ, że rezygnuje ona z przeprowadzenia badania próbki kontrolnej.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, wyznaczenie stronie przez organ siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku w sprawie ponownego badania jakości produktu, było dopuszczalne. Nie jest bowiem zasadny sformułowany przez Spółkę wobec organu zarzut naruszenia prawa i arbitralnego wyznaczenia terminu, skoro strona została poinformowana o przysługującym jej uprawnieniu, terminie, w jakim może z nich skorzystać oraz konsekwencjach nieskorzystania z uprawnienia w tym terminie.
Podkreślenia wymaga, że Spółka w ogóle nie odpowiedziała na to pismo organu. Nie sygnalizowała zatem organowi, że wskazany przez niego termin, w ciągu którego Spółka powinna zdecydować czy będzie korzystać ze swego uprawnienia do wnioskowania o ponowne badanie, jest zbyt krótki. W aktach sprawy nie ma żadnych dowodów na jakąkolwiek aktywność Spółki w tym zakresie. Także w skardze kasacyjnej Spółka nie wskazuje powodów uzasadniających uznanie, że ten termin nie był dla niej wystarczający. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ pomimo wyznaczenia pismem z dnia [...] listopada 2010r. 7-dniowego terminu, faktycznie zwolnił próbkę kontrolną znacznie później niż bezpośrednio po jego upływie, bo dopiero pismem z dnia [...] grudnia 2010r. W tym okresie, znacznie dłuższym niż wyznaczony 7-dniowy termin, Spółka nie wykazała jednak żadnej aktywności co do tej próbki kontrolnej. Dopiero po powzięciu wiadomości od producenta o wątpliwościach co do marginesu błędu pomiaru, po niemal dwóch miesiącach od otrzymania od organu pisma informującego o wynikach badań i możliwości złożenia wniosku i ponowne badanie, skierowała do organu pismo z dnia [...] stycznia 2011r. o przeprowadzenie ponownego badania z uwzględnieniem błędu pomiaru.
Nie jest zatem uzasadniony zarzut Spółki, że organ przedwcześnie zwolnił próbkę kontrolną. Organ prowadząc postępowanie administracyjne, związany jest wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego terminami załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a.). Nie mógł zatem przez nieokreślony czas oczekiwać na reakcję strony, w ten sposób bowiem naruszyłby zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) i naraził się na zarzut bezczynności (art. 37 k.p.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie organ nie naruszył gwarancji procesowych stron poprzez nadmierny pośpiech, zachowując równocześnie niezbędną równowagę pomiędzy zasadą szybkości a zasadami legalności i praworządności oraz prawdy obiektywnej.
Nie jest też zasadny podniesiony w punkcie 1 b skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 28 ust. 2 u.i.h. w związku z § 5 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek, przez nieprawidłowe zwolnienie przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej próbki kontrolnej nr [...] w dniu [...] grudnia 2010r.
Uzasadnienie tego zarzutu opiera skarżąca kasacyjnie Spółka na nieznajdującym oparcia w aktach sprawy stwierdzeniu, że organ I instancji miał wątpliwości co do poprawności wyników przeprowadzonego pierwotnego badania i zlecił badanie ponowne. Podkreślenia wymaga, że z akt sprawy nie wynika, aby "Sprawozdanie z badań Nr [...] z dnia [...].01.2011 r. Uzupełnienie do Sprawozdania z badań nr [...] z dnia [...].11.2010" zostało wydane w związku z jakimikolwiek działaniami organu I instancji i by potwierdzał on przeprowadzenie dodatkowych badań przez Laboratorium Kontrolno-Analitycznego w Olsztynie. Uzupełnienie pierwotnego Sprawozdania zostało dokonane przez Laboratorium w Olsztynie w związku z podniesionym przez producenta spornego produktu, w toczącym się wobec niego postępowaniu, zarzutu nieuwzględnienia marginesu błędu pomiaru. Wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej, badanie było przeprowadzone tylko raz, w dniach [...] listopada 2010r. i nie doszło do powtórnego badania próbki.
Uzupełnienie Sprawozdania polegało jedynie na ujęciu w jego treści niepewności pomiaru, ale nie wpływało to na końcową ocenę tego badania. Nie zmieniało bowiem oceny, że nawet po uwzględnieniu marginesu błędu pomiaru, wyrób był niezgodny z wynikającymi z obowiązujących przepisów wymaganiami jakościowymi, ponieważ wynik badania mieścił się (z uwzględnieniem niepewności pomiaru) w przedziale pomiędzy 5,31 a 5,93 % a zatem był niższy o 0,31 punktu procentowego od wymagania jakościowego wskazanego w § 2 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2002r.. Skarżący kasacyjnie nie wykazał zatem, że zarzucane naruszenie prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nieprawidłowy jest też pogląd Spółki, że w sprawie powinien mieć zastosowanie § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek, a nie § 5 tego rozporządzenia, jak przyjął organ. Przepis § 10 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przewidujący zwrot próbki produktu przedsiębiorcy, a nie jej zwolnienie, dotyczy produktów trwałego użytku. Natomiast w rozpoznawanej sprawie będąca przedmiotem kontroli i badania żywność (czekolada), nie była produktem należącym do tej kategorii produktów. Przepis o zwrocie próbki po badaniu nie mógł więc znaleźć zastosowania w sprawie, skoro próbka produktu uległa zmianom w trakcie badań. Zasadnie zatem organ zastosował w tej sprawie § 5 tego rozporządzenia i orzekł o zwolnieniu próbki kontrolnej. Przepis art. 28 ust. 2 u.i.h. przewiduje, że "Próbka kontrolna jest przechowywana przez kontrolowanego do czasu jej zwolnienia przez wojewódzkiego inspektora, w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości lub cech charakterystycznych produktu; w tym czasie nie może być wprowadzana do obrotu".
Z § 5 cyt. rozporządzenia wynika zaś, że "Wojewódzki inspektor niezwłocznie zwalnia próbkę kontrolną, jeżeli dalsze jej przechowywanie stało się bezprzedmiotowe, w szczególności gdy produkt spełnia wymagania jakościowe i bezpieczeństwa określone w przepisach odrębnych lub dokumentach normalizacyjnych lub jego jakość odpowiada jakości deklarowanej przez przedsiębiorcę." Wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, w wyniku którego uzyskano niebudzącą wątpliwości, jednoznaczną w swej treści opinię sporządzoną przez Laboratorium na podstawie przeprowadzonych badań oraz braku wniosku strony o przeprowadzenie badań dodatkowych, organ prawidłowo zastosował przytoczone przepisy, zwalniając próbkę, której dalsze przechowywanie stało się bezprzedmiotowe. Organ dysponował już wystarczającym materiałem dowodowym, a wobec biernej postawy strony w tym zakresie, nie można mu zarzucić, że nie poszukiwał dalszych dowodów prowadzących do ustaleń już dokonanych na podstawie zgromadzonych dowodów (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007r., II OSK 2020/06).
W konsekwencji, mając na uwadze wskazane powyżej argumenty, za niezasadny uznać należy także trzeci z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych, tj. zawarty w punkcie 1 c skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzut ten ma charakter wynikowy. Uznanie go za niezasadny jest konsekwencją uznania za niezasadne wcześniejszych, opisanych powyżej zarzutów procesowych. Skoro bowiem w sprawie stan faktyczny został ustalony prawidłowo, uzasadniając nałożenie na Spółkę kary pieniężnej, Prezes UOKiK nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania prowadzonego przez ten organ.
Wobec uznania za niezasadne zarzutów naruszenia prawa procesowego, nie jest uzasadniony także podniesiony przez Spółkę zarzut naruszenia prawa materialnego (punkt 2 skargi kasacyjnej), gdyż przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, w tym zwłaszcza uzyskane w jego wyniku sprawozdanie z badań, przedłożone przez akredytowane Laboratorium w Olsztynie, wykazało zaistnienie przesłanki wprowadzania do obrotu wyrobu niespełniającego wymagań jakościowych określonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, a zatem uzasadniało zastosowanie art. 40a ust. 1 pkt 3 u.j.h.
Mając powyższe na uwadze, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.