Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1206/14

Uzasadnienie

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 listopada 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1174/13, wydanym w sprawie ze skargi W.Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowo-akcyjnej w W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 16 października 2012 r. nr Sp. 491/10 w przedmiocie unieważnienia patentu, oddalono skargę.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

W dniu 24 lipca 2003 r. W.Sp. z o.o. w W. złożyła do Urzędu Patentowego podanie o udzielenie patentu na wynalazek pod tytułem "Urządzenie do ekspozycji materiałów informacyjnych".

W świetle opisu skrótu wynalazku dotyczy on urządzenia do ekspozycji materiałów informacyjnych, zbudowanego z obudowy oraz przezroczystych płyt osłonowych, cechującego się według tym, że obudowa ma formę ramki mocowanej za pomocą elastycznych łączników do elementu nośnego, przy czym ramka ma wewnętrzną szczelinę prowadzącą, w której zamocowane są rozłącznie przezroczyste płyty osłonowe rozdzielone elastyczną uszczelką ograniczającą i zabezpieczającą przestrzeń ekspozycyjną, oraz szczelinę przelotową do wprowadzania płyt osłonowych do szczeliny prowadzącej, zamykaną uchylną klapką osadzoną wewnątrz ramki wzdłuż szczeliny przelotowej, a płyty osłonowe mają uchwyty wystające na zewnątrz ramki przez szczelinę przelotową oraz wycięcie w uchylnej klapce. Ramka ma dowolny kształt oraz przekrój poprzeczny oraz dowolnie ukształtowany stosunek wysokości do szerokości, przy czym korzystnie ma dwie wzajemnie prostopadłe płaszczyzny symetrii, których przecięcie leży w osi pionowej ramki.

Wynalazek zapewnia nową, lekką konstrukcję, o wysokich walorach estetycznych, prostą i tanią w wykonaniu, odporną na działanie deszczu, śniegu i wiatru, nie podlegającą korozji, a jednocześnie umożliwiającą częstą i niekłopotliwą zmianę eksponowanych w niej materiałów informacyjnych, dzięki czemu jest ona szczególnie przydatna do ekspozycji aktualnych wydań prasy codziennej - porannej i popołudniowej, w sąsiedztwie punktów sprzedaży prasy.

W myśl zastrzeżeń patentowych wynalazek:

1. • Urządzenie do ekspozycji materiałów informacyjnych, zbudowane z obudowy oraz przezroczystych płyt osłonowych znamienne jest tym, że obudowa ma formę ramki (1) mocowanej za pomocą elastycznych łączników (8) do elementu nośnego (9, 14) przy czym ramka (1) ma wewnętrzną szczelinę prowadzącą (4), w której zamocowane są rozłącznie przezroczyste płyty osłonowe (7) oddzielone elastyczną uszczelką (12) ograniczającą i zabezpieczającą przestrzeń ekspozycyjną (13), oraz szczelinę przelotową (5) do wprowadzania płyt osłonowych (7) do szczeliny prowadzącej (4), zamykaną uchylną klapą (6) osadzoną wewnątrz ramki (1) wzdłuż szczeliny przelotowej (5) (zastrz. 1),
2. • urządzenie według zastrz. 1, znamienne jest tym, że ramka (1) ma dwie wzajemnie prostopadłe płaszczyzny symetrii, których przecięcie leży w osi pionowej ramki (1) (zastrz. 2),
3. • urządzenie według zastrz. 2, znamienne jest tym, że ramka (1) ma dowolny kształt oraz przekrój poprzeczny oraz dowolnie ukształtowany stosunek wysokości do szerokości (zastrz. 3),
4. • urządzenie według zastrz. 1, znamienne jest tym, że ma ramkę zbudowaną z tworzywa sztucznego, z dwóch identycznych paneli zewnętrznych (2, 2) oraz wewnętrznego łącznika (3) połączonego na sztywno, korzystnie przez sklejenie, z panelami zewnętrznymi (2, 2), a w rejonie krańców szczeliny przelotowej (5) osadzona jest oś obrotu uchylnej klapy (6) zamykającej tę szczelinę (5) (zastrz. 4),
5. • urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że wewnętrzny łącznik (3) ma strukturę litą i jest szczelnie zespolony z panelami zewnętrznymi (zastrz. 5),
6. • urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że ramię nośne (9) stanowi element nośny, korzystnie usytuowany poprzecznie w stosunku do kierunku ruchu przechodniów lub pojazdów, w zasięgu wzroku, mocowany do struktury pionowej, korzystnie do ściany budynku lub pawilonu (zastrz. 6),
7. • urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że, stopki (14) stanowią element nośny urządzenia, korzystnie usytuowanego poprzecznie w stosunku do kierunku ruchu przechodniów lub pojazdów, mocowany do podstawy lub bezpośrednio do podłoża, korzystnie gruntu, trotuaru, peronu, tarasu lub pomostu (zastrz. 7),
8. • urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że szczelina przelotowa (5) jest usytuowana przeciwległe do elementu nośnego (9, 14) (zastrz. 8).
9. • urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że a płyty osłonowe (7) mają uchwyty (7a) wystające na zewnątrz ramki (1) przez szczelinę przelotową (5) oraz wycięcie (6b) w uchylnej klapce (6).

Decyzją z dnia 16 stycznia 2008 r. Urząd Patentowy udzielił patent na omawiany wynalazek (PL 199410).

M.Sp. z o.o. w W. złożyła do Urzędu Patentowego wniosek o unieważnienie wspomnianego patentu. Jako podstawę prawną żądania wskazała przepisy art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 20 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej "pwp").

Zgodnie z art. 24 pwp, według redakcji z daty zgłoszenia wynalazku do ochrony, patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

W myśl art. 25 pwp wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki (ust. 1). Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób (ust. 2). Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie (ust. 3).

Stosownie do art. 26 pwp wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki (ust. 1). Przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3.

Jak wnioskodawczyni wskazała, uzasadniając swój interes prawny w unieważnieniu omawianego patentu, uprawniona pismem z dnia 8 kwietnia 2008 r. wezwała ją do zaniechania naruszeń spornego patentu, a także wysunęła wobec niej roszczenia finansowe. Według wnioskodawczyni, omawiane rozwiązanie zostało ujawnione między innymi w korespondencji elektronicznej pomiędzy wnioskodawcą a uprawnioną przed datą zgłoszenia spornego wynalazku w postaci kopii e-maila z dnia 18 kwietnia 2003 r. oraz kopii dwóch e-maili z dnia 23 maja 2003 r. Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, rozwiązanie będące przedmiotem spornego patentu wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, np. z opisu wzoru użytkowego Ru 58139 pt. "Tablica informująco-reklamowa" ujawniającego budowę tablicy informacyjno-reklamowej przeznaczonej do stałej reklamy tytułu gazety i prezentacji zwięzłej informacji o codziennej zawartości gazety.

Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r., podtrzymując zarzuty braku nowości i poziomu wynalazczego spornego rozwiązania, na tę okoliczność wnioskodawczyni przedłożyła do akt sprawy: opis wzoru użytkowego Ru 102805; opis wzoru użytkowego Ru 62059; opis wzoru użytkowego Ru 108186; opis patentu amerykańskiego US 5442871. Zdaniem wnioskodawczyni wszystkie cechy rozwiązania wskazane w zastrzeżeniu 1 widoczne są w rozwiązaniu amerykańskim US 5442871 i wzorze użytkowym Ru 108186. W związku z tym sporne rozwiązanie nie spełnia wymogu nowości i wymogu posiadania poziomu wynalazczego. Opatentowane rozwiązanie, w ocenie wnioskodawczyni, nie wykracza poza rutynową wiedzę mechanika lub inżyniera. Cechy zawarte w zastrzeżeniach patentowych spornego rozwiązania są cechami znanymi lub oczywistymi w odniesieniu do występujących we wcześniejszych i znanych rozwiązaniach.

Wskazaną na wstępie decyzją Urząd Patentowy unieważnił sporny patent.

Organ przywołał przepis art. 89 ust. 1 p.w.p., w myśl którego patent może być unieważniony w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeśli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

W ocenie Urzędu Patentowego wnioskodawczyni wykazała istnienie po swojej stronie interesu prawnego dla domagania się unieważnienia spornego patentu.

Urząd Patentowy nie podzielił stanowiska wnioskodawczyni, aby w następstwie wspomnianej elektronicznej korespondencji rozwiązanie chronione patentem utraciło przymiot nowości. W ocenie organu wymiana informacji o charakterze roboczym, czy też organizowanie spotkań o charakterze zamkniętym, dotyczących ustaleń na temat współpracy produkcyjnej, kooperacyjnej lub handlowej, nie mogą być traktowane jako forma ujawnienia rozwiązania mimo, że podczas nich mogą być omawiane szczegóły techniczne budowy i elementy stanowiące ich istotę. W takich wydarzeniach uczestniczy przeważnie określone grono specjalistów i nie mają one charakteru otwartego. Nie są więc formą przekazania informacji do wiadomości "powszechnej".

Organ podzielił stanowisko skarżącej o braku spełnienia przez omawiane rozwiązanie poziomu wynalazczego wymaganego od wynalazku zgłoszonego do ochrony patentowej. W przywołanych przez wnioskodawczynię przykładach urządzeń ekspozycyjnych, znanych ze stanu techniki, widoczne są cechy techniczne wskazane w części znamiennej zastrzeżenia 1 spornego wynalazku. Najbardziej zbliżonym rozwiązaniem znanym ze stanu techniki jest wzór użytkowy Ru108186, w którym zastosowano ramkę ze szczeliną prowadzącą i fragmentem przelotowym umożliwiającym wsuwanie i wysuwanie usztywnionego arkusza będącego elementem odpowiadającym płytom zestawionym rozłącznie, jak w spornym wynalazku. Ramka jest połączona z wieszakiem, jako elementem nośnym, przy pomocy zaczepów będących odpowiednikiem elementów sprężystych w spornym patencie. Sprężystość tych elementów złącznych, jako własność przydatna w tego typu rozwiązaniu, widoczna jest w przywołanym rozwiązaniu US 5442871. Zastosowanie uszczelki między płytami osłonowymi, jako elementu zabezpieczającego przed wilgocią, jest oczywistym, jednym z kilku możliwych wariantów takiego zabezpieczenia, wynikającym z wiedzy podstawowej znawcy w tej dziedzinie.

Pozostałe, wskazane przez wnioskodawczynię rozwiązania, dotyczą różnych konstrukcji urządzeń ekspozycyjnych. Wiedza podstawowa, przypisywana znawcy w tej dziedzinie wzbogacona wskazanymi przykładami rozwiązań, powinna zapewnić znawcy w tej dziedzinie zdolność tworzenia kolejnych wariantów, w tym takich, jak sporny wynalazek. I tak:

1. • zastosowanie ramki pełniącej funkcję obudowy jest widoczne także w rozwiązaniach Ru 62059 oraz US 5442871,
2. • zastosowanie wewnętrznej szczeliny ramki, będącej elementem jej kształtu, służącej do umiejscowienia płyt osłonowych widoczne jest także w rozwiązaniu US 5442871,
3. • zastosowanie przezroczystych płyt osłonowych zestawionych rozłącznie widoczne jest także w rozwiązaniu wzoru użytkowego Ru102805,
4. • zastosowanie szczeliny przelotowej i umiejscowienie jej po przeciwnej stronie miejsca usytuowania elementu nośnego jest widoczne także w rozwiązaniu Ru 102805,
5. • zastosowanie zabezpieczenia szczeliny przelotowej jest widoczne w rozwiązaniach US 5442871 oraz Ru 102805,
6. • zastosowanie ramienia nośnego do podwieszenia ramki widoczne jest w rozwiązaniu Ru 93110,
7. • połączenie ramki ze sprężystymi elementami nośnymi widoczne jest w rozwiązaniach US 5442871 oraz Ru 62059.

Organ nie podzielił stanowiska uprawnionej jakoby istotę rozwiązania stanowiło zastosowanie ramki o szczególnej konstrukcji wewnętrznej mającej innowacyjny mechanizm do wprowadzania płyt osłonowych zamykany mechanizmem uchylnej klapki, gdyż szczegóły konstrukcji nie są i nie mają z omawianym rozwiązaniem bezpośredniego związku. Wynika to z treści zastrzeżenia 3 spornego wynalazku, w świetle którego dopuszcza dowolny kształt ramki, wygląd przekroju poprzecznego (obrazującego budowę ramki) i proporcje ramki. Tym samym przyznaje się, że wspomniane zagadnienie nie stanowi o istocie konstrukcji. Jak wskazał Urząd Patentowy istotą rozwiązania są cechy techniczne, które umożliwiają realizację wskazanego celu w sposób szczególny, inny niż znany ze stanu techniki. W omawianym przypadku celem, którego realizację wynalazek ma umożliwiać, jest eksponowanie materiałów informacyjnych. Chodzi tu o formę ekspozycji, która nie przewiduje jakichś szczególnych zabiegów skupienia uwagi lub zwracania uwagi na eksponowane materiały.

W zastrzeżeniu 1 zgłoszenia zostały wskazane podstawowe elementy, które powinno posiadać takie "urządzenie", jeśli ma spełniać swoje zadanie. Użyte środki techniczne (ramka, wieszak, łączniki, płyty osłonowe) stanowią istotę rozwiązania, ponieważ umożliwiają realizację celu jakim jest "eksponowanie". Nie charakteryzują się one, zdaniem organu, niczym szczególnym, co umożliwiałoby nie spotykany dotychczas sposób "ekspozycji". Nie ma w nich "elementów zaskoczenia", które można nazwać nowymi lub nieoczywistymi w rozumieniu przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, pozwalającymi inaczej niż znane, porównywalne konstrukcje, realizować cel jakim jest "eksponowanie".

Dzięki dopracowaniu szczegółów urządzenie w szerokiej gamie wariantów może wywoływać pozytywne odczucia estetyczne, ale to nie wyróżnia go jako wynalazku zdolnego inaczej niż znane rozwiązania eksponować materiały informacyjne. Jednakże nie wystarcza to do przyznania zdolności patentowej wynalazku w kategorii "urządzenie". Stanowi ją zbiór cech technicznych nadających rozwiązaniu szczególne własności (walory) w porównaniu ze znanymi konstrukcjami.

W odniesieniu do omawianego wynalazku, jak to ustalił Urząd Patentowy, wiedza podstawowa, przypisywana znawcy z tej dziedziny, wzbogacona znanymi ze stanu techniki rozwiązaniami, takimi jak przywołane przez wnioskodawczynię, czyni oczywistymi wszystkie określone w zastrzeżeniu 1 cechy spornego rozwiązania. Wiedza podstawowa konstruktora takich urządzeń (gablot, szyldów, urządzeń reklamowych itp.) pozwala bez problemu wyodrębnić i skojarzyć cechy przywołanych przez wnioskodawcę, znanych urządzeń służących podobnym celom i określić ich przydatność do wykorzystania w tworzonej konstrukcji. Umiejętność ta jest elementem stanu techniki.

Z powyższych względów sporne rozwiązanie nie spełnia wymogu poziomu wynalazczego w rozumieniu art. 26 pwp, a zatem patent podlega unieważnieniu.

W następstwie skargi uprawnionej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, o czym była mowa na wstępie, skargę tę oddalił, podzielając w całej rozciągłości stanowisko Urzędu Patentowego, a w szczególności w zakresie braku spełnienia przez omawiane rozwiązanie przesłanki nieoczywistości tego rozwiązania, co uzasadniało unieważnienie patentu na ten wynalazek.

Uprawniona wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.a także zasadzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w przepisach art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj. które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1. a) art. 24 i art. 26 ust. 1 pwp, polegające na błędnej wykładni tych przepisów, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że przy ocenie przesłanki posiadania poziomu wynalazczego dokonuje się oceny sformułowania istoty rozwiązania;
2. b) art. 24 i art. 26 u.p.w.p., polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu - zaakceptowaniu błędnego stanowiska Urzędu Patentowego RP, w szczególności poprzez:
3. • bezpodstawne uznanie, że sporny wynalazek nie posiadał w dacie jego zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP poziomu wynalazczego;
4. • błędną interpretację cech technicznych rozwiązań ze stanu techniki i nie zrozumienie funkcji elementów tych rozwiązań, w tym arbitralne i nie uwzględniające ich odmienności konstrukcyjnej i odmiennego przeznaczenia funkcjonalnego, przyjęcie że określone cechy techniczne ze stanu techniki są odpowiednikami cech technicznych rozwiązania wg unieważnionego wynalazku;
5. • nie sformułowanie problemu technicznego poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki, gdyż arbitralnie i całkowicie niezasadnie pominął istotne i innowacyjne cechy techniczne wynalazku według PL 199410;
6. • nie dokonanie oceny postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek;
7. • niepoprawne i zupełnie swobodne przyjęcie modelu "przeciętnego specjalisty", z którego punktu widzenia oceniany był poziom wynalazczy przedmiotu patentu i całkowicie arbitralne uznanie, że "Wiedza podstawowa konstruktora takich urządzeń (gablot, szyldów, urządzeń reklamowych itp.) pozwala bez problemu wyodrębnić i skojarzyć cechy przywołanych przez wnioskodawcę, znanych urządzeń służących podobnym celom i określić ich przydatność do wykorzystania w tworzonej konstrukcji. Umiejętność ta jest elementem stanu techniki." (str. 11 zaskarżonej decyzji), pomimo iż organ nie ustalił postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek, w szczególności również ze względu na nieustalenie kompletu cech technicznych definiujących wynalazek wg unieważnionego patentu;
8. c) naruszenie art. 33 ust. 4 pwp, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu - poprzez błędne uznanie, że zastrzeżenie zależne nr 3 określa istotę rozwiązania chronionego patentem, pomimo iż to zastrzeżenie jest tylko zastrzeżeniem zależnym od zastrzeżenia nr 2, będącego zastrzeżeniem zależnym od zastrzeżenia nr 1, i określa tylko jeden z wielu wariantów wynalazku, w szczególności nie ogranicza przedmiotu patentu tylko do rozwiązania w nim określonego;
9. d) naruszenie art. 63 ust. 2 pwp, polegające na błędnej wykładni i niezastosowaniu - poprzez zaniechanie dokonania wykładni zastrzeżenia nr 3 wynalazku według patentu PL 199410 w oparciu o opis patentowy i rysunki nr 4 - 12 zawarte w opisie patentowym, oparcie wykładni tego zastrzeżenia wyłącznie na jego literalnym brzmieniu i w konsekwencji nie zrozumienie istoty wynalazku przez organ - błędna interpretacja określenia "kształt" i "przekrój poprzeczny" ramki z zastrzeżenia nr 3 przejawiająca się w uznaniu, że "uprawniony dopuszcza dowolny kształt ramki, wygląd przekroju poprzecznego (obrazującego budowę ramki) i proporcje ramki przyznając niejako, że w przedmiotowym przypadku nie to stanowi o istocie konstrukcji (str. 9-10 zaskarżonej decyzji), mimo iż z rysunków i opisu patentowego jednoznacznie wynika o jakie konkretne przekroje poprzeczne i o jakie konkretne kształty chodzi w zastrzeżeniu nr 3;

Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 u.p.w.p., poprzez - odpowiednio - błędne zastosowanie i niezastosowanie ww. przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi wskutek błędnego uznania, że Urząd Patentowy RP nie naruszył ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie, co doprowadziło do błędnych ustaleń lub braku niezbędnych ustaleń, które powinny być elementem decyzji, co doprowadziło wyłącznie do skoncentrowania się przez organ na wybranych cechach unieważnionego rozwiązania i przeciwstawionych mu rozwiązań ze stanu techniki bez ich całościowej oceny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania, przy czym w pierwszej kolejności należy to czynić pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, które wyznaczają przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie.

Przechodząc do oceny zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania ich skuteczność, co wymaga podkreślenia, uzależniona jest od wykazania przez autora skargi kasacyjnej, że zarzucone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wyraźnie wynika z przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna tego wymogu nie spełnia. Co więcej, zarzut naruszenia tych przepisów nie został uzasadniony, przynajmniej w stopniu pozwalającym na skontrolowanie pod tym kątem zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, podzielającego stanowisko Urzędu Patentowego.

Tym samym skarga kasacyjna w tym zakresie nie spełnia wymogów przewidzianych w przepisie art. 176 p.p.s.a. W świetle tego przepisu skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Reasumując, skarga kasacyjna nie wykazała naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych przepisów postępowania, a w każdym zaś razie w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Lektura skargi kasacyjnej, zawierająca polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, podzielającym argumentację Urzędu Patentowego co do nie spełnienia przez sporne rozwiązanie wymaganego poziomu wynalazczego, może wskazywać na intencję skargi kasacyjnej, jaką jest zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji przekroczenia przez organ w powyższym zakresie granic swobodnej oceny dowodów. Jednakże, aby pod tym kątem Naczelny Sąd Administracyjny miał kompetencję do skontrolowania zaskarżonego wyroku (art. 183 § 1 p.p.s.a.) w podstawie kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna była, o czego nie uczyniła, zarzucić naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. w związku z art. 24 i art. 26 ust. 1 pwp.

W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W realiach sprawy, gdy Urząd Patentowy z negatywnym wynikiem dla uprawnionej ocenił kwestię spełnienia przez sporne rozwiązanie przesłanki poziomu wynalazczego wymaganego od wynalazku podlegającemu opatentowaniu, a to w świetle przeciwstawionych przez wnioskodawczynię materiałów obrazujących wcześniejszy stan techniki, co zaakceptował Sąd pierwszej instancji, aby móc skutecznie podważyć trafność takiego ustalenia faktycznego mającego istotne znaczenie prawne dla udzielenia patentu na wynalazek, skarga kasacyjna powinna była wskazać, jako jej podstawę, zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. w związku z art. 24 i art. 26 ust. 1 pwp.

W świetle powołanego przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., a także stanowiska zajętego w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. nr I OPS 10/09 (ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz.1), przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.

Zatem, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, tj. powołanymi w niej przepisami prawa, i nie ma legitymacji do rozpatrzenia skargi kasacyjnej pod kątem naruszenia przepisów nie objętych skargą kasacyjną, tym bardziej w sytuacji, jaka ma miejsce w okolicznościach sprawy, gdy zarzut naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. nie został podniesiony przez uprawnioną w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i pod tym też kątem sprawy nie rozpoznał Sąd pierwszej instancji, nie związany granicami skargi i powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Z powyższych względów w sprawie za miarodajne należy przyjąć zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenie Urzędu Patentowego co do nie spełnienia przez sporne rozwiązanie wymogu poziomu wynalazczego, o którym mowa w przepisach art. 24 i art. 26 ust. 1 pwp, w świetle przeciwstawionych przez wnioskodawczynię materiałów, a w szczególności w rozwiązaniu amerykańskim US 5442871 i wzorze użytkowym Ru 108186.

Jak już wskazano skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24, art. 26 i art. 63 pwp, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W świetle piśmiennictwa i orzecznictwa, zarzut błędnej wykładni prawa materialnego sprowadza się do niewłaściwego zrozumienia treści lub znaczenia przepisu prawnego, wadliwej interpretacji, niezrozumienia intencji ustawodawcy. Formułując zarzut błędnej wykładni prawa, pomijając już kwestię, iż zarzut ten, wbrew wymogowi przewidzianemu w art. 176 p.p.s.a., nie został dostatecznie uzasadniony dla potrzeb skontrolowania trafności tego zarzutu, skarga kasacyjna nie wskazała również na czym polega prawidłowa treść wskazanych przepisów prawa w realiach rozpoznawanej sprawy.

Z kolei naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie może przybrać formę wadliwego wyboru normy prawnej w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, a więc błąd w subsumpcji. Przejawem takiego naruszenia prawa materialnego może być również przyjęcie braku przepisu prawa, podczas gdy on istnieje, a więc na nieznajomości prawa lub nawet dopuszczenie się prostej omyłki. Niewłaściwe zastosowanie prawa może także powstać przy stosowaniu analogii, a więc w sytuacji, gdy w braku odpowiedniej normy prawnej zachodzi potrzeba wypełnienia zaistniałej luki poprzez zastosowanie innego przepisu. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna, co jest jej mankamentem, nie została pod tym kątem wywiedziona.

Natomiast zarzut niewłaściwego zastosowania prawa skarga kasacyjna uzasadnia kwestionowaniem prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Jednakże kwestia ta przynależy do przepisów postępowania, stanowiąc odrębną podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, str. 373 wraz z podanym orzecznictwem).

Z powyższych względów skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).