Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1290/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę Z. B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W uzasadnieniu postanowienie Sąd I instancji podał, że decyzja organu odwoławczego została doręczona skarżącemu w dniu 26 lipca 2012 r. Termin do wniesienia skargi upływał z dniem 27 sierpnia 2012 r. Skarżący wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do organu I instancji, wbrew właściwemu pouczeniu zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ostatnim dniu terminu. Organ I instancji przekazał skargę do organu odwoławczego, za pośrednictwem którego należało wnieść skargę, dzień później - 28 sierpnia 2012 r. Nastąpiło zatem przekroczenie 30 dniowego terminu do wniesienia skargi.
Sąd I instancji podkreślił, że powstałe na gruncie art. 54 § 1 p.p.s.a. orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednoznaczne w swej ocenie stwierdzając, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania (złożenia) skargi do niewłaściwego organu w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. Wskazał, że datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień nadania (złożenia) skargi do organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł Z. B. zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie:
- a) art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez niezasadne przyjęcie, iż w okolicznościach sprawy skarga została wniesiona za pośrednictwem niewłaściwego organu, co skutkowało przekroczeniem terminu do jej wniesienia,
- b) przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 65 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że wniesienie skargi do niewłaściwego organu administracji publicznej z zachowaniem terminu nie jest równoznaczne z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Wniesienie skargi wszczyna automatycznie postępowanie sądowoadministracyjne i nie zmienia tego fakt, że – zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. –skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, i organ ten jest obowiązany przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wniesienie skargi nie uruchamia jakiegoś swoistego postępowania administracyjnego "pozainstancyjnego" (por. T. Woś w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009. s. 322-323).
Postępowanie sądowadministracyjne regulują przepisy wspomnianej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w której brak jakichkolwiek odwołań do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie ma więc wątpliwości, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej według kryterium legalności, dokonywania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie stanowi też kolejnego etapu postępowania administracyjnego, lecz jej celem jest zweryfikowanie ewentualnych nieprawidłowości w działaniach organów władzy w ramach całkowicie odrębnej procedury, przy czym ma to miejsce wyłącznie z inicjatywy strony wnoszącej skargę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 1239/13).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do przyjęcia, że wskazany w skardze kasacyjnej art. 65 § 2 k.p.a. znajdzie zastosowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jak to już wyżej wskazano, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera własne unormowania dotyczące trybu i terminu wniesienia skargi do sądu i nie ma potrzeby pomocniczego stosowania przepisów k.p.a. w tym zakresie.
Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast art. 54 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Wniesienie skargi do organu I instancji jest zatem działaniem nieprawidłowym, ale już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, w którym przepisy k.p.a. nie mają zastosowania.
W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczyła decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., a zatem powinna zostać wniesiona za pośrednictwem tego właśnie organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Natomiast skarżący wniósł skargę do organu I instancji, tj. Biura Powiatowego ARiMR w T., pomimo że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Słusznie więc Sąd I instancji przyjął, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania (złożenia) skargi do niewłaściwego organu w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. Stanowisko takie przyjmują również przedstawiciele doktryny, twierdząc, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub – tak jak w rozpoznawanej sprawie – za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać skargę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) na adres właściwego organu (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.