Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA w Wrocławiu lub Sąd I instancji) oddalił skargę N Sp. z o.o. we W (dalej: skarżąca lub spółka) na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor) z dnia [..] kwietnia 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę karę pieniężną.
Decyzja organu została awizowana w dniu 29 czerwca 2015 r. wraz z adnotacją "Adresata nie zastano", następnie decyzję awizowano powtórnie w dniu 7 lipca 2015 r. Decyzja została stronie doręczona w dniu 14 lipca 2015 r. w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: k.p.a.). Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 28 lipca 2015 r., we wtorek. Strona nie złożyła prośby, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a.
Pismem z 22 lipca 2015 r. spółka zwróciła się o ponowne doręczenie decyzji organu I instancji. Organ ponownie przesłał stronie decyzję, którą odebrała 14 sierpnia 2015 r.
W dniu 28 sierpnia 2015 r. spółka złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Inspektor stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
WSA we Wrocławiu oddalił skargę na powyższe postanowienie. W ocenie Sądu I instancji organ zasadnie przyjął na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru, że doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 14 lipca 2015 r.
Domniemanie prawne doręczenia pisma adresatowi uregulowane w art. 44 k.p.a. ma charakter niewzruszalny, skoro k.p.a. nie reguluje trybu składania oświadczeń woli i dochodzenia ich do wiadomości adresata, lecz normuje samą czynność procesową doręczenia pisma. Tak więc adresat pisma ma możliwość jedynie wykazania, że przepis art. 43 lub 44 k.p.a. nie powinien być stosowany albo został zastosowany wadliwie, a wobec tego brak było przesłanek do wywołania skutków prawnych związanych z domniemaniem ustanowionym w tych przepisach.
Jak prawidłowo ustaliły organy, skierowana do strony skarżącej przesyłka, zawierająca decyzję, była dwukrotnie awizowana (w dniu 29 czerwca 2015 r. i w dniu 7 lipca 2015 r.) i nie została odebrana. Procedura doręczenia zastępczego została w rozpoznawanej sprawie zastosowana właściwie.
Jakkolwiek pismem z dnia 22 lipca 2015 r. spółka zwróciła się z prośbą o ponowne przesłanie decyzji i organ przychylił się do tej prośby, to nie miało to wpływu na termin doręczenia decyzji od którego liczy się 14 dni na wniesienie odwołania. Doręczenie decyzji w trybie zastępczym nastąpiło 14 lipca 2015 r., a nie z chwilą odbioru powtórnie wysłanej przez organ przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji. Okoliczność ta pozostawała bez znaczenia dla terminu do wniesienia odwołania.
WSA zwrócił uwagę, że spółka nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W piśmie z 22 lipca 2015 r. spółka zwróciła się ponowne przesłanie korespondencji i wyjaśniła, że jej nie odebrała ze względu na okres wakacyjny. Wniosku o przywrócenie terminu bezsprzecznie nie sformułowano także w później złożonym odwołaniu z dnia 28 sierpnia 2015 r.
N Sp. z o.o. we W zaskarżyła wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie:
- a) art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), poprzez orzekanie na podstawie niekompletnych akt sądowych (brak dowodu doręczenia postanowienia o przywróceniu terminu), a co za tym idzie wydania wyroku pomimo nieprawomocnego postanowienia co uniemożliwiło dokonanie kontroli orzeczenia przez wszystkich uczestników postępowania;
- b) art. 151 p.p.s.a. bowiem sąd zdaniem skarżącego wadliwie oddalił skargę mimo, że istniały przesłanki do jej uwzględnienia albowiem sąd najpierw przywrócił termin do złożenia skargi do WSA by dalej niekonsekwentnie oddalić skargę w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, mimo że w obu sytuacjach okoliczność faktyczne były podobne, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
- c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. bowiem Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy pomijając literale brzmienie pisma skarżącego z dnia 22 lipca 2015 r., w rozumieniu k.p.a., ale także błędnie zinterpretował poniższe przepisy, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- – art. 9 k.p.a., art. 58 k.p.a., art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. bowiem sąd powinien potraktować pismo skarżącej z dnia 22 lipca 2015 r. jako jej niekompletny wniosek o przywrócenie terminu z możliwością jego uzupełnienia na żądanie organu a to w związku z art. 63 § 2 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a.
Organ nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna spółki oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W tej podstawie strona zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji naruszenie art. 133 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 58, art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. Zdaniem spółki te przepisy zostały naruszone w ten sposób, że Sąd I instancji orzekał na podstawie niekompletnych akt przez to doszło do wadliwego oddalenia skargi i niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w sytuacji gdy organ powinien potraktować pismo spółki z dnia 22 lipca 2015 r. jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pomimo tego, że treść pisma nie zawierała wprost takiego wniosku.
Skarga kasacyjna spółki nie ma prawnego usprawiedliwienia, zatem nie mogła stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego wyroku.
W ocenie NSA skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie z powodu wad formalnych większości stawianych w niej zarzutów i merytorycznej nietrafności zarzutu wskazującego na naruszenie art. 63 § 2 k.p.a. W zakresie wad formalnych rozpoznawanej skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że skuteczność tego środka prawnego jest uzależniona od jego formalnej poprawności. Art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, że ta skarga ma określać zarzuty i zawierać ich uzasadnienie. Rzeczą strony jest pokazać w jej treści jakich naruszeń dopuścił się Sąd I instancji i uzasadnić istotę tego naruszenia, a w przypadku naruszeń procesowych dodatkowo należy wykazać wpływ tych naruszeń na rozstrzygnięcie. Niezrealizowanie tych obowiązków przez stronę musi prowadzić do uznania wadliwości skargi kasacyjnej, bowiem NSA będąc związany jej granicami nie może domniemywać podstaw, zakresu i kierunków weryfikacji zaskarżonego wyroku. Zatem zarzuty nieuzasadnione, więc niewykazujące istoty naruszenia prawa nie mogły być podstawą oceny kontrolowanego wyroku, tym samym musiały być uznane za niezasadne.
Natomiast zarzut odnoszący się do naruszenia art. 63 § 2 k.p.a., polegający na kwestionowaniu legalności wyroku Sądu I instancji ze względu na nieprzyjęcie przez organ, że treść pisma spółki z dnia 22 lipca 2015 r. jest domniemanym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania merytorycznie nie jest trafny. Wskazany przepis odnosi się do minimalnych wymogów formalnych pism w postępowaniu administracyjnym. Z jego treści nie da się wyprowadzić wniosku formułowanego w skardze kasacyjnej, że na tej podstawie można domniemywać co do charakteru pisma i jego treści. Art. 58 § 1 k.p.a. jest jednoznaczny, stanowiąc, że w razie uchybienia terminowi należy ten termin przywrócić na prośbę zainteresowanego. Treść prośby nie może być domniemywana, ma wprost wynikać ze sformułowanego na piśmie zamiaru strony.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.