Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę B. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
B. Ś. skargą kasacyjną z dnia 3 lutego 2017 r., zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości domagając się jego uchylenia i rozpoznania sprawy bądź jej przekazania do ponownego rozpoznania.
Pismem z dnia 14 września 2017 r., pełnomocnik skarżącej B. Ś., adwokat B. R. wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na śmierć skarżącej kasacyjnie. Poinformowała, iż B. Ś. zmarła w dniu 15 stycznia 2017 r., na którą to okoliczność załączył odpis skrócony aktu zgonu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wymienioną skargą kasacyjną B. Ś. podlega umorzeniu z następujących przyczyn.
Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Przedmiotem niniejszego postępowania była odmowa wydania skarżącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. B. – K. w rejonie numeru [...], o powierzchni 30m2 i umieszczenie w nim kiosku handlowego w okresie od 1 lipca do 30 września 2015 r., której skutkiem była wywiedziona przez B. Ś. skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Mając na uwadze wymieniony przedmiot postępowania wskazać należy, w odniesieniu do pierwszej z przesłanek umorzenia postępowania, określonej w przywołanym art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.(ścisłe powiązanie podmiotowe z przedmiotem postępowania odnoszącym się do praw i obowiązków osoby zmarłej), że zgodnie z regulacją zawartą w art. 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.), zezwolenie na zajęcie pasa drogowego wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej przez właściwego zarządcę drogi. Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest typowym postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanego. Inicjatorem postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a w konsekwencji stroną tego postępowania, jest podmiot, który żąda przyznania mu określonego uprawnienia. Przepis ten stanowi podstawę praw i obowiązków, których konkretyzacja następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia złoży tylko jeden podmiot, a zarządca drogi udzieli temu podmiotowi zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na zasadach wyłączności (art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy), to stroną postępowania w tym przedmiocie jest jego beneficjent. Stanowi on jedynie podstawę do konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej sytuacji prawnej podmiotu, objętego zakresem stosowania tej normy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1010/14). Wskazać ponadto należy, że osobisty charakter prawa i obowiązków publicznoprawnych może powstać wyłącznie z mocy ustawy lub w wyniku działania organu administrującego. Skoro podmioty leżące poza administracją nie mogą same decydować o treści stosunków administracyjnoprawnych, których są stronami, to tym bardzie nie mogą decydować o powstaniu i treści stosunków, których stronami byłyby jakieś osoby trzecie.
Zatem stosunek administracyjnoprawny będzie zawsze osobisty w tym sensie, że nie można wynikających z niego uprawnień i obowiązków bez zastrzeżeń uczynić przedmiotem obrotu cywilno-prawnego - stosunek administracyjnoprawny między następcą a organem administracji, zgodnie z zasadami ogólnymi, może bowiem powstać tylko z mocy samej ustawy lub w wyniku działania administracji (por. E. Szczygłowska "Sukcesja uprawnień i obowiązków administracyjnych", Warszawa 2009, s. 264-265).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, przez analogię możliwości sukcesji uprawnień wynikających z zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez podmiot trzeci w stosunku do podmiotu ubiegającego się lub posiadającego takie zezwolenie, sytuację przeniesienia praw i obowiązków (uprawnienie do zajęcia pasa drogowego przez określony okres czasu i ponoszenie w związku z tym opłat), odnieś należy do możliwości przeniesienia tychże praw w drodze dziedziczenia, tj. w związku ze śmiercią podmiotu uprawnionego do zajmowania pasa drogowego lub o takie uprawnienie się ubiegającego. Stwierdzić należy, iż uprawnienie wynikające z zezwolenia wydanego w drodze decyzji, o których mowa w art. 39 ust. 3 i art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, związane jest ściśle z osobą, która takie uprawnienie uzyskała lub o które starała się w drodze skierowanego do właściwego organu wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które objętą skargą decyzją uchyliło w całości decyzję organu I instancji i orzekło o odmowie wydania skarżącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, związane było z prawami i obowiązkami skarżącej, których w efekcie nie uzyskała, ale o które się starała. W konsekwencji takiego stanu sprawy wynikającego z jej przedmiotu, spełniona została omówiona przesłanka, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkująca umorzenie postępowania sądowego – przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wobec wniesionej skargi kasacyjnej.
Również druga z przesłanek określona tym przepisem została spełniona, albowiem analiza akt sprawy nie wykazała aby w sprawie, w związku ze śmiercią skarżącej, udział zgłosiła osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 orzekł jak w sentencji postanowienia.