Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 106/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę T. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Od powyższego wyroku T. G. wniósł skargę kasacyjną, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2012 r Nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Strona może więc wnioskować do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej, czemu odpowiada uprawnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w razie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji oddalającego skargę (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77).
Artykuł 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135, które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą więc i akty wydane w pierwszej instancji (por. [...], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX 99843).
W niniejszej sprawie odpowiedzi wymagało natomiast pytanie, czy możliwe jest w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Należy podkreślić, że wskazany wyżej przepis daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego, stosownie do treści art. 61 p.p.s.a., należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (tak również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 122). Zatem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Należy więc zauważyć, że z samej decyzji nie wynikało nałożenie na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanego o umorzenie powstałych już wcześniej należności, nie wykreowało nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie podlega i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Brak jest zatem podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.