Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 maja 2015 r. (sygn. akt II SA/Op 159/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.), uwzględnił skargę B. J. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...]), stwierdzając że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie protestu oraz przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...].
Ponadto Sąd - na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") - określił, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie podlega wykonaniu oraz - na podstawie art. 200 p.p.s.a. - orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] listopada 2014 r. B. J. złożyła w [...](Instytucja Pośrednicząca II stopnia) wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]" - w ramach VI naboru wniosków do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013 (dalej zwanego "RPO") - oś priorytetowa nr 1, poddziałanie 1.1.2 Inwestycje w mikroprzedsiębiorstwach.
Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. Instytucja Pośrednicząca II stopnia poinformowała wnioskodawczynię o konieczności poprawienia i uzupełnianie wniosku, m.in. w zakresie wyjaśnienia, czy istnieją ewentualne powiązania ze wskazanymi w tym piśmie przedsiębiorstwami. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. strona odpowiedziała na to pismo organu, wyjaśniając w szczególności, że jest powiązana personalnie z przedsiębiorstwem jej syna, to jest Firmą Handlowo-Usługową D. J. w [...], przy czym powiązanie to przejawia się w wykorzystaniu częściowo tożsamych kanałów dystrybucji w odniesieniu do działalności handlowej (sprzedaż rowerów) oraz realizowaniu wspólnej strategii marketingowej. Z załączonego przez stronę oświadczenia weryfikującego wynikało ponadto m.in., że w firmie syna wnioskodawczyni średnioroczne zatrudnienie wyniosło 1,58 osoby w 2012 r., 5,79 osoby w 2013 r. i 7,73 osoby w 2014 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Instytucja Pośrednicząca II stopnia poinformowała B. J., że jej wniosek został odrzucony z przyczyn formalnych i nie będzie podlegał dalszej ocenie. Organ uznał bowiem, że w świetle przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z dnia 26 czerwca 2014 r., s. 1; dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 651/2014") pomiędzy przedsiębiorstwami B. J. i D. J. zachodzi związanie, a łączna wielkość zatrudnienia w obu przedsiębiorstwach w 2014 r. jest wyższa od możliwego maksymalnego zatrudnienia kwalifikującego przedsiębiorstwo do rzędu mikroprzedsiębiorstw.
B. J. złożyła protest od wskazanej oceny wniosku o dofinansowanie. Podniosła w nim m.in., że błędnie przyjęto, iż został przekroczony dopuszczalny próg zatrudnienia w przedsiębiorstwach powiązanych, skoro firma jej syna zatrudniała w 2013 r. średniorocznie 5,79 osoby, natomiast ona sama nie prowadziła działalności. Powołując się na treść art. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, strona stwierdziła, że utrata statusu mikroprzedsiębiorcy następuje jedynie wówczas, gdy zjawisko przekroczenia pułapu zatrudnienia powtórzy się w dwóch kolejnych okresach obrachunkowych, co w jej przypadku nastąpi dopiero po zakończeniu 2015 r.
Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Zarząd Województwa [...] (jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...]), działając na podstawie art. 30b ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, negatywnie rozpatrzył protest strony. Powołując się na treść kryteriów wyboru projektów (załącznik nr 5 do Szczegółowego zapisu osi priorytetowych RPO - wersja 63) oraz pkt 20a w karcie poddziałania 1.1.2 RPO, Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że jednym z formalnych kryteriów bezwzględnych jakie musi spełnić każdy wnioskodawca aplikujący o dofinansowanie, jest kryterium pod nazwą "Beneficjent uprawniony do składania wniosku", zaś wśród typów beneficjentów wymienia się mikroprzedsiębiorstwo zdefiniowane w art. 2 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 jako przedsiębiorstwo m.in. zatrudniające mniej niż 10 pracowników. Zdaniem Zarządu Województwa, przedsiębiorstwo B. J. wraz z przedsiębiorstwem powiązanym D. J. nie spełniło kryterium limitu zatrudnienia, gdyż firma wnioskodawczyni zatrudniała 2,75 osoby w 2014 r., natomiast D. J. zatrudniał w 2014 r. średnio 7,73 osoby, co łącznie dawało 10,48 osoby i przekraczało pułap zatrudnienia dla mikroprzedsiębiorcy.
B. J. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na negatywne rozstrzygniecie protestu.
Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga - mimo niewłaściwej argumentacji - zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygniecie protestu zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Sąd wskazał, że ocena, czy przedsiębiorstwo spełnia kryteria formalne przyznania pomocy w ramach programu operacyjnego, dokonywania jest w oparciu o przepisy rozporządzenia nr 651/2014 oraz w oparciu o zasady wynikające z obowiązujących w tym zakresie zapisów "Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013. Wersja nr 63 [autokorekta]" wraz z załącznikami. W załączniku I do rozporządzenia nr 651/2014 wyróżnione zostały trzy kategorie przedsiębiorstw, zbiorczo określanych jako "MŚP": mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa i średnie przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 2 ust. 3 wspomnianego załącznika, mikroprzedsiębiorstwo to przedsiębiorstwo zatrudniające miej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów EUR. Sąd wskazał również, że w art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 zostały określone związki, w których pozostawanie oznacza, że przedsiębiorstwa są przedsiębiorstwami powiązanymi.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie nie było sporne, że zachodzi wspomniane powiązanie przedsiębiorstwa skarżącej w stosunku do Firmy Handlowo-Usługowej "[...]" D. J. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny, czy wnioskodawczyni posiadała status mikroprzedsiębiorstwa. Obowiązkiem organu była w takich okolicznościach ocena potencjału tych przedsiębiorstw powiązanych z punktu widzenia obowiązującej definicji MŚP, przy czym status przedsiębiorstwa ubiegającego się o dofinansowanie projektu należy oceniać łącznie z przedsiębiorcą powiązanym z wnioskodawcą.
Sąd zauważył, że analiza dokonana przez organ nie wykazała przekroczenia w zakresie obrotu rocznego lub sumy bilansowej powiązanych przedsiębiorstw, natomiast ustalono przekroczenie wskaźnika średniorocznego zatrudnienia w odniesieniu do liczby pracowników przewidzianych dla zachowania definicji mikroprzedsiębiorstwa. Organ przyjął bowiem, że wykazana przez skarżącą średnia wielkość zatrudnienia w roku złożenia wniosku (będącym również pierwszym rokiem prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej) oraz prognozowana wielkość zatrudnienia w przedsiębiorstwie powiązanym jej syna D. J. w sumie przewyższa maksymalną dopuszczalną wielkość dla MŚP.
Odnosząc się do tej oceny, Sad pierwszej instancji przytoczył treść art. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 i wskazał, że z przepisu tego wynika, iż zasadą jest - jeśli chodzi o określanie liczy personelu - wykorzystywanie danych odnoszących się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego, natomiast wyjątkiem jest wykorzystywanie danych pochodzących z szacunków dokonanych w dobrej wierze, przy czym wyjątek ten odnosi się wyłącznie do nowoutworzonych przedsiębiorstw. Zdaniem Sądu oznacza to, że w przypadku wystąpienia z wnioskiem przez przedsiębiorstwo nowoutworzone - powiązane z przedsiębiorstwem już istniejącym, dla którego możliwe jest ustalenie jego potencjału w oparciu o dane z ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego (sprawozdawczego) - do ustalenia rzeczywistego potencjału beneficjenta należy brać dane szacunkowe dotyczące tylko tego podmiotu, natomiast jeśli chodzi o przedsiębiorstwo powiązane - należy brać pod uwagę dane zatwierdzone w zakończonym okresie (roku) obrachunkowym.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, Instytucja Pośrednicząca II stopnia i Instytucja Zarządzająca przyjęły błędny wskaźnik średniorocznego zatrudnienia w przedsiębiorstwie powiązanym z przedsiębiorstwem skarżącej. Z niezakwestionowanego przez organ wyjaśnienia skarżącej dotyczącego jej przedsiębiorstwa oraz typu przedsiębiorstwa powiązanego i jego opisu (załącznik 11.1 do poprawionego wniosku) wynika bowiem jednoznacznie, że szacunkowe zatrudnienie w firmie skarżącej wynosiło w 2014 r. średnio 2,75 osoby, natomiast zatrudnienie w firmie D. J. w ostatnim zatwierdzonym roku obrachunkowym (2013 r.) wyniosło średnio 5,79 pracownika.
Zatem łącznie zatrudnienie wyniosło 8,54 osoby (licząc wedle metodologii wynikającej z art. 4 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014) i nie spowodowało to przekroczenia maksymalnego dopuszczalnego pułapu zatrudnienia dla kategorii mikroprzedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 ust. 3 tego załącznika. Zdaniem Sądu, nie miała przy tym znaczenia okoliczność, że uzupełnienie wniosku o dane dotyczące firmy D. J. nastąpiło już w 2015 r., po zakończeniu roku obrachunkowego 2014, gdyż decydująca w tej mierze była data złożenia wniosku, a nie data jego poprawienia i uzupełnienia.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że ocena spełnienia przez skarżącą wymogów formalnych wniosku została przeprowadzona przez uprawnione jednostki w sposób naruszający prawo, co uzasadniało konieczność uwzględnienia skargi oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą. Jednocześnie Sąd zobowiązał Zarząd Województwa [...], aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonał ponownej oceny protestu skarżącej z uwzględnieniem uwag zawartych w wyroku.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył Zarząd Województwa [...]. Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
- 1) naruszenie przepisów proceduralnych, to jest art. 152 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy zgodnie z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przepis ten nie ma w sprawie zastosowania.
- 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest niezastosowanie art. 60 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z dnia 31 lipca 2006 r., s. 25 ze zm.; dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 1083/2006") i nietrafne zastosowanie art. 4 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 poprzez błędną interpretację przepisów skutkującą wadliwym rozstrzygnięciem.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że skoro skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej przed 2014 r. to do oceny spełniania kryterium uznania za mikroprzedsiębiorcę należało przyjąć dane z 2014 r. Z tego samego roku należało również uwzględnić dane przedsiębiorstwa powiązanego, skoro w chwili dokonywania oceny formalnej wniosku dane za 2014 r. były już znane, chociaż nie był to jeszcze "zatwierdzony" rok obrachunkowy.
Autor skargi kasacyjnej odwołał się do stanowiska zaprezentowanego w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 marca 2012 r. (sygn. akt III SAWr 713/11), wskazującego na różnice między poszczególnymi wersjami językowymi art. 4 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014. W niemieckiej i francuskiej wersji językowej tego przepisu mowa jest bowiem o okresie obrachunkowym "zamkniętym" a nie "zatwierdzonym". Zdaniem Zarządu Województwa, za przyjęciem interpretacji, że w istocie chodzi o dane z ostatniego zakończonego, zamkniętego okresu obliczeniowego a nie o dane wynikające dopiero po zatwierdzeniu tego okresu przemawia zdanie drugie ustępu 1 art. 4, z którego wynika, że dane stosowane dla określenia liczby pracowników i kwot finansowych uwzględnia się począwszy od dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych, a także treść ustępu 2, w którym jest również mowa o dniu zamknięcia ksiąg rachunkowych, a nie ich zatwierdzenia. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy takim zamkniętym okresem jest 2014 r.
Kasator stwierdził również, że kryterium spełnienia wymogu uznania za mikroprzedsiębiorstwo weryfikowane jest na etapie oceny formalnej, a ta miała miejsce w 2015 r. W tym czasie zamkniętym okresem obrachunkowym firmy powiązanej był rok 2014. Autor skargi kasacyjnej zauważył przy tym, że uzupełnione na żądanie organu I instancji dane liczbowe dotyczące zatrudnienia u skarżącej i w przedsiębiorstwie powiązanym nie były przez strony kwestionowane i dotyczyły 2014 r. (zamknięty okres obrachunkowy). Dane te jednoznacznie wskazują, że skarżąca nie spełnia kryterium uznania za mikroprzedsiębiorstwo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniesiona w sprawie niniejszej Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych. W ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) jej autor słusznie podniósł naruszenie przepisów proceduralnych, to jest art. 152 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy zgodnie z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przepis ten nie ma w sprawie zastosowania. Z tego względu – pomimo iż wbrew postanowieniom art. 176 p.p.s.a. nie zostało wskazane czy kasator domaga się zmiany zaskarżonego wyroku w całości czy w części – Naczelny Sąd Administracyjny skorygował zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił pkt 3 wyroku, w którym Sąd pierwszej instancji stwierdził ("określił"), że "zaskarżone rozstrzygnięcie nie podlega wykonaniu". Uchybienie to jednak – mimo swej oczywistości – nie miało wpływu na wynik sprawy w tym sensie, że nie dotyczyło okoliczności branych pod uwagę przy rozstrzyganiu o istocie (meritum) sprawy.
Faktem jest też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie przyjął, iż "Kryterium statusu beneficjenta uprawnionego do składania wniosku stanowi w świetle pkt 1.1 załącznika nr 5 do RPO [...] 2007-2013 jedno z podstawowych kryteriów formalnych, przy czym ani ten akt, ani ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ani wreszcie zapisy Vademecum nie zawierają definicji mikroprzedsiębiorcy" (str. 6 uzasadnienia wyroku). Choć nie wiadomo do jakiego "Słownika" nawiązuje skarga kasacyjna, to w Vademecum na str. 14 znajduje się przywoływana przez skarżący organ definicja, która co prawda dotyczy pojęcia "mikroprzedsiębiorstwa", a nie "mikroprzedsiębiorcy", lecz zgodnie z zasadami językowymi nawet w języku potocznym na tej podstawie daje się bez jakichkolwiek trudności ustalić jak rozumieć pojęcie "mikroprzedsiębiorca". Okoliczność ta jednak również nie miała wpływu na wynik postępowania, gdyż zarówno strona, jak i organ oraz Sąd posługiwali się prawidłową definicją mikroprzedsiębiorstwa i tak samo rozumianym pojęciem "mikroprzedsiębiorcy".
Przechodząc do dalszych rozważań zawartych w skardze kasacyjnej, to nie sposób się zgodzić z zawartym na str. 3 skargi kasacyjnej stwierdzeniem: "Zdaniem organu w niniejszej sprawie należy przyjąć (zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 651/2014) dane szacunkowe z roku rozpoczęcia działalności przez skarżącą tj. 2014 i z tego samego roku dane dotyczące przedsiębiorstwa powiązanego tj. [...] D. J.". Propozycja zastosowania przepisu dotyczącego podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą do podmiotu mającego już swoją historię prowadzenia działalności nie została poparta jakąkolwiek argumentacją prawniczą przemawiającą za złamaniem zakazu rozszerzającego stosowania przepisów szczególnych.
Takiej argumentacji nie zawiera też wskazany przez skarżący organ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1410/10, który nie był kontrolowany instancyjnie. Jednakże wyrok ten w ogóle nie dotyczy przedsiębiorstwa powiązanego i występującego w nim zatrudnienia, a co jest osią sporu w sprawie niniejszej. Natomiast przyjęte w tym wyroku zostało, że skoro w przedsiębiorstwie w pierwszym roku średnioroczne zatrudnienie wynosiło 3 etaty, zaś w następnym roku 11 etatów, to nie tyle, że straciło ono status mikroprzedsiębiorstwa, ale w ogóle go nie uzyskało. Jednakże ani w uzasadnieniu tego wyroku, ani w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie zostało wyjaśnione dlaczego do oceny statusu przyjmuje się dopiero drugi rok działalności. Tak więc nie wiadomo, czy zdaniem tego składu orzekającego (w sprawie V SA/Wa 1410/10) w pierwszym roku działalności przedsiębiorstwo nie ma żadnego statusu i nabywa go dopiero w drugim roku działalności, czy też nabycie statusu mikroprzedsiębiorstwa uważa się za niebyłe, jeżeli w drugim roku działalności średnioroczne zatrudnienie wynosiło 11 etatów. Brak jest wyjaśnienia podstawy prawnej takiego podejścia. Tych wątpliwości związanych z przedmiotowym wyrokiem nie wyjaśnia też wniesiona w sprawie niniejszej skarga kasacyjna.
Tak więc, nie można też podzielić dalszej konstatacji skargi kasacyjnej (str. 4), a mianowicie: "Skoro skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej przed 2014 r. to do oceny spełniania kryterium uznania za mikroprzedsiębiorcę należy przyjąć dane z 2014 r. Z tego samego roku należy uwzględnić dane przedsiębiorstwa powiązanego. Podkreślić należy, że w chwili dokonywania oceny formalnej wniosku dane za 2014 r. były już znane, chociaż nie był to jeszcze "zatwierdzony" rok obrachunkowy". I w tym przypadku również nie jest wyjaśnione, dlaczego do oceny statusu przedsiębiorstwa ma się wykorzystywać dane pochodzące z bieżącej wiedzy, podczas gdy art. 4 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu wyraźnie stanowi: "Do określania liczby personelu i kwot finansowych wykorzystuje się dane odnoszące się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego i obliczane w skali rocznej".
Wydaje się, że wyjaśnieniu tego poglądu miało służyć powołanie się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 713/11. W tym stanie rzeczy należy zwrócić uwagę, że powołując się na ów wyrok autor skargi kasacyjnej przywołuje tylko wstęp do właściwych rozważań Sądu, pomijając to, co stanowiło ich istotę w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. WSA we Wrocławiu doszedł bowiem do następującej konkluzji: "Abstrahując od powyższego, skoro strona skarżąca jest powiązana ze spółką niemiecką, najbardziej adekwatne jest zatem odwołanie się do niemieckiej wersji językowej.
Ponadto, zgodnie z brzmieniem HGB, niemieckiego kodeksu handlowego, tj w świetle § 264, § 267, § 325 tego kodeksu i § 42a GmbHG, dla średnich i dużych firm termin przygotowania bilansu rocznego wynosi 3 miesiące, dla małych natomiast – maksymalnie 6 miesięcy. Termin zatwierdzenia – dla dużych i średnich wynosi 8 miesięcy, a dla małych firm – 11 miesięcy. Termin ujawnienia we wszystkich przypadkach wynosi maksymalnie 12 miesięcy". Natomiast w sprawie niniejszej nie występuje jakikolwiek zagraniczny podmiot powiązany, więc nie ma potrzeby odwoływania się do innych wersji językowych i – jak to uczynił WSA we Wrocławiu – ustawodawstwa danego kraju, lecz wystarcza polska wersja językowa i polskie przepisy prawa, jak np. ustawa o rachunkowości.
Co najmniej też jako nieporozumienie należy potraktować stwierdzenie (str. 5 skargi kasacyjnej): "W zbliżonym stanie faktycznym WSA w Szczecinie w wyroku z 5 maja 2011 r. (I SA/Sz 384/11) oddalił skargę wnioskodawcy". Wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dotyczy bowiem sytuacji, gdy "wniosek uzyskał pozytywną ocenę podczas poszczególnych etapów oceny i zostaje przekazany pod obrady Zarządu Województwa [...]", natomiast Zarząd Województwa odmówił podpisania finalnej umowy. Tymczasem sprawa niniejsza dotyczy sytuacji, gdy wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej i w ogóle nie był rozpoznawany.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że jeżeli do postępowania o przyznanie pomocy wprowadzono szczególny etap oceny formalnej celem zbadania, czy podmiot ubiegający się spełnia kryteria formalne do samego złożenia wniosku – co jest przecież czymś zupełnie innym niż to, czy spełnia kryteria do przyznania mu pomocy – to etap ten powinien być przeprowadzony oddzielnie i dotyczyć zdarzeń oraz sytuacji mających miejsce najpóźniej w chwili złożenia wniosku. Z logicznego punktu widzenia oczywiste jest bowiem, że tego rodzaju badanie może dotyczyć tylko zdarzeń przeszłych, najpóźniej do tego momentu, w którym składany jest wniosek. Jeżeli natomiast zdaniem organów przyszli beneficjenci mają obowiązek w składanych wnioskach przewidywać sytuacje jakie dopiero mogą zdarzyć się w przyszłości, to taki wymóg powinien był być wyraźnie przewidziany w przepisach dotyczących postępowania pomocowego. Wymagałoby to również podania i omówienia podstawy prawnej takiego wymogu. Ponieważ jednak taki wymóg nie został wskazany, to niedopuszczalne było przyjmowanie do oceny wniosku składanego w dniu [...] listopada 2014 r. kryteriów z dnia [...] lutego 2015 r.
Tak więc, nie można zgodzić się z kolejną konkluzją skargi kasacyjnej (str. 6): "W tym kontekście niezrozumiała jest dalsza konkluzja tego Sądu, iż dla oceny spełniania statusu mikroprzedsiębiorcy "decydująca... była data złożenia wniosku a nie data jego poprawienia i uzupełnienia" (str. 11). Zdaniem organu kryterium spełnienia wymogu uznania za mikroprzedsiębiorstwo weryfikowane jest na etapie oceny formalnej, a ta miała miejsce w 2015 r." W kontekście sprawy niniejszej konkluzja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest w pełni zrozumiała, a dla prawników wręcz oczywista. Czym innym jest bowiem odrzucenie pisma (w tym przypadku wniosku o udzielenie pomocy), a czym innym jest rozpoznanie wniosku i odmowa udzielenia pomocy.
W tym miejscu istotne jest też zwrócenie uwagi, iż rozpoznając protest sam organ stwierdza (str. 3), że: "Zgodnie ze Szczegółowym opisem. osi (...), załącznikiem nr 5 – Kryteria wyboru projektów (...), jednym z formalnych kryteriów bezwzględnych jakie musi spełnić każdy Wnioskodawca aplikujący o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 jest kryterium pn. Beneficjent uprawniony do składania wniosku, gdzie bada się (...) Rodzaj potencjalnych beneficjentów określony w "Szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO [...] 2007-2013". Przedmiotem badania, jak organ to sam przyznaje, jest "uprawnienie do składania wniosku", a uprawnienie to musi istnieć w chwili składania wniosku bez względu na to, czy organ zbada to już w chwili jego złożenia, czy też – jak ma to miejsce w sprawnie niniejszej – bez mała trzy miesiące później. W tym przedmiocie nie mają też zastosowania reguły dotyczące postępowania administracyjnego i to, że przy wydawaniu decyzji kształtującej prawa podmiotowe uwzględnia się stan faktyczny oraz stosuje się przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji.
Reasumując należy zatem stwierdzić, że nie ma nic niezrozumiałego w tym, iż potencjalny beneficjent np. miał uprawnienia do złożenia wniosku o przyznanie pomocy, natomiast ostatecznie nie przyznano mu jej, ponieważ po złożeniu wniosku utracił status pozwalający na jej przyznanie. Bo tego przecież dotyczy niezrozumiałe dla organu stanowisko WSA w Opolu.
Niezrozumiały jest natomiast zarzut naruszenia przez Sąd art. 60 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Po pierwsze, przedmiotowe rozporządzenie zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2014 r. czyli na długo przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy. Po drugie, zgodnie z tym przepisem: "Instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji" i zupełnie nie wiadomo w jaki sposób Sąd mógłby naruszyć ten przepis, rozpoznając sprawę dotyczącą wyłącznie odmowy rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy.
Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w pozostałym zakresie (tj. poza kwestią dotyczącą art. 152 p.p.s.a.) skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do przepisów art. 184 i art. 207 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju orzekł jak w punktach 2 i 3 sentencji wyroku.