Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 28 września 2010 r. oddalił skargę M. Ż. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżący wnioskiem z dnia 6 października 2010 r. zwrócił się o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego na określone organizmy morskie w określonych wielkościach kwot w tym dorsza (kwota połowowa miała zostać ustalona w drodze losowania).
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyznał skarżącemu specjalne zezwolenie połowowe, które jednakże nie objęło dorsza. Pismem z dnia 6 stycznia 2010 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w przypadku gdy liczba statków rybackich, armatorów, którzy złożyli wnioski o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego na połowy dorsza w 2010 r., przekracza liczbę statków rybackich w danym przedziale długości całkowitej, statki rybackie, na które zostanie przyznana kwota połowowa dorsza, wyłania się w drodze losowania spośród statków rybackich tych armatorów. Następnie organ wyjaśnił przyczynę nie otrzymania przez skarżącego kwoty połowowej dorsza. Statek skarżącego [...] o długości całkowitej 24,97 m, został na podstawie złożonego wniosku o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego zakwalifikowany do udziału w losowaniu statków rybackich w przedziale o długości całkowitej powyżej 25,49 m i w wyniku tego losowania statek skarżącego nie został wylosowany.
Organ wyjaśnił też, iż podnoszona przez skarżącego kwestia nieprzyznania mu prawa do otrzymania pomocy publicznej z tytułu tymczasowego zaprzestanie działalności połowowej nie była przedmiotem decyzji - Specjalnego Zezwolenia Połowowego. Jednocześnie stwierdzono, iż skarżący w 2010 r. zamierzał dokonać trwałego wycofania własnego statku rybackiego z wykonywania rybołówstwa z pomocą publiczną na podstawie decyzji Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w której określono, że termin ostatecznego wycofania tego statku wynosił 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tej decyzji, tj. od 1 stycznia 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśnił, iż w przypadku przyznania pomocy za złomowanie statku rybackiego osobie, której uprzednio przyznano pomoc publiczną z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej przy użyciu tego samego statku rybackiego, pomoc publiczna z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej przysługuje tej osobie za okres do dnia, w którym decyzja o przyznaniu pomocy za złomowanie statku rybackiego stała się ostateczna.
W związku z tym organ stwierdził, iż skoro decyzja o przyznaniu pomocy publicznej z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej (za złomowanie statku rybackiego [...]) uprawomocniła się w dniu 1 stycznia 2010 r., to skarżącemu nie przysługuje pomoc publiczna za tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej w związku z brakiem kwoty połowowej dorsza w zaskarżonym specjalnym zezwoleniu połowowym.
Organ odnosząc się do twierdzenia strony, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 r. (Dz. U. Nr 206, poz. 1594, dalej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 r.) zostało wydane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. z 2004 r., Nr 62, poz. 574, dalej: ustawa o rybołówstwie) wskazał, iż o zgodności przepisów ustaw i aktów wykonawczych, zwłaszcza z przepisami Konstytucji RP, może rozstrzygać tylko Trybunał Konstytucyjny, natomiast organ nie ma kompetencji do dokonywania takiej oceny.
Przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stała się decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. Ponadto skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o skierowanie zapytania do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 -Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, dalej: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r.) oraz ustawy o rybołówstwie z Konstytucją RP w wypadku niemożności rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd.
Postanowieniem z dnia 28 września 2010 r., zawartym w protokole rozprawy Sąd I instancji nieuwzględnił wniosku skarżącego o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, iż podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty były nieuzasadnione. Sąd wskazał, iż kwestią sporną w sprawie był sposób podziału kwoty połowowej dorsza oraz w konsekwencji nieprzyznanie tej kwoty kutrowi należącemu do skarżącego, a także brak przyznania pomocy publicznej z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej. Sąd I instancji zauważył, że zdaniem organu decyzją – Specjalne Zezwolenie Połowowe – nie przyznano skarżącemu kwoty połowowej dorsza, gdyż statek rybacki skarżącego nie został wylosowany. W decyzji tej organ nie orzekał o pomocy publicznej z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej, gdyż nie było to przedmiotem wniosku skarżącego.
W ocenie skarżącego Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 dnia czerwca 2009 r. i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 grudnia 2009 r., na podstawie których dokonano podziału kwoty połowowej dorsza i nie przyznano mu pomocy publicznej (rekompensaty) są sprzeczne z ustawą o rybołówstwie i Konstytucją RP i związku z tym skarżący powinien otrzymać kwotę połowową, bądź uzyskać pomoc publiczną z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej.
Sąd I instancji wyjaśnił, iż w celu realizacji art. 17 ustawy o rybołówstwie, rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 r., dokonano podziału ogólnej kwoty połowowej dorsza w 2010 r., przyznawanej Polsce corocznie w drodze rozporządzenia Rady Unii Europejskiej. W odniesieniu do statku rybackiego [...], o długości 24,97 metra zastosowanie miał § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 3 dnia grudnia 2009 r., który stanowi, iż według podziału kwoty połowowej dorsza określonej dla Morza Bałtyckiego, obejmującej ogólną kwotę połowową dorsza dla podobszaru 22-24 i ogólną kwotę połowową dorsza dla podobszaru 25-32, dokonuje się zgodnie z przepisami wspólnotowymi dotyczącymi uprawnień do połowów na Morzu Bałtyckim w 2010 r., na statki rybackie według długości całkowitej tych statków, zgodnie z danymi z rejestru statków rybackich na dzień 31 października 2009 r., jeżeli ich armatorzy mieli wydane do tego dnia specjalne zezwolenie połowowe uprawniające do połowów na obszarach, o których mowa w § 1, przyznając 11.267,5 tony - do podziału, zgodnie z kwotą określoną we wniosku o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego, na poszczególne statki rybackie, które spełniają warunek określony w art. 10 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1098/2007 z dnia 18 września 2007 r. ustanawiającego wieloletni plan w zakresie zasobów dorsza w Morzu Bałtyckim oraz połowów tych zasobów, zmieniającego rozporządzenie (EWG) nr 2847/93 i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 779/97 (Dz. Urz.
UE L 248 z 22.09.2007, str. 1), których armatorzy nie posiadali kwoty połowowej dorsza w specjalnym zezwoleniu połowowym na 2009 r. i nie prowadzili połowów dorsza w 2009 r. W odniesieniu do statku rybackiego skarżącego podziału dokonano na 15 statków rybackich o długości całkowitej od 20,50 m do 25,49 m - nie więcej jednak niż 102,5 tony na jeden statek rybacki. Natomiast w przypadku gdy liczba statków rybackich, armatorów, którzy złożyli wnioski o wydanie specjalnego zezwolenia połowowego na połowy dorsza w 2010 r., przekracza liczbę statków rybackich w danym przedziale długości całkowitej, statki rybackie, na które zostanie przyznana kwota połowowa dorsza, wyłania się w drodze losowania spośród statków rybackich tych armatorów. Taki przypadek nastąpił w przedmiotowej sprawie i w związku z tym potrzebne było losowanie w wyniku, którego statek rybacki skarżącego nie został wylosowany. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając decyzję - specjalne zezwolenie połowowe na 2010 r. – w odniesieniu do skarżącego nie przyznał mu kwoty połowowej dorsza.
WSA zaznaczył, iż w 2008 roku Ministerstwo Rolnictwa i środowiska rybackie wypracowały formę przyznawania kwot połowowych dorsza, tj. w ciągu trzech lat 1/3 statków rybackich w każdym roku otrzymuje limity połowowe. W okresie trzech lat, każdy ze statków rybackich mógł tylko jeden rok otrzymać limit dorsza. Każdy z armatorów mógł skorzystać w okresie trzech lat z przyznanej kwoty połowowej dorsza. Zgodnie z powyższym skarżący uzyskałby kwotę połowową dorsza w 2011 roku, jednakże zdecydował się na wcześniejsze skorzystanie z pomocy publicznej z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej (złomowanie statku rybackiego). Przyznanie rekompensaty za tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej nie było przedmiotem rozstrzygnięcia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dlatego też zarzuty dotyczące rekompensaty nie mogą być poddane kontroli i ocenie WSA. Zgodzono się zaś z organem, iż skarżący w ramach realizacji decyzji dotyczącej złomowania statku rybackiego miał jedynie dokonać w terminie sześciu miesięcy czynności faktycznego złomowania.
Skarżący mógł tą czynności dokonać wcześniej, skoro z uwagi na fakt niewylosowania kwoty dorsza na 2010 r. uważał, że nie będzie w stanie ekonomicznie prowadzić rybołówstwa przez najbliższe pół roku lub zrezygnować z wykonania decyzji i otrzymania wypłaty środków w ramach pomocy publicznej za trwałe wycofanie statku rybackiego z działalności połowowej.
WSA odnosząc się do kwestii związanej z nieprzyznaniem skarżącemu pomocy publicznej z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej (rekompensaty) w związku nieotrzymaniem kwoty połowowej dorsza zauważył, iż rekompensata przyznawana jest na podstawie odrębnych przepisów i stanowi odrębną sprawę administracyjną. Kwestia ta nie była i nie mogła być przedmiotem decyzji - Specjalnego Zezwolenia Połowowego, ani decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. Ponadto właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Reasumując w ocenie Sądu I instancji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał prawidłowe rozstrzygnięcie na podstawie złożonego wniosku.
Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2010 r. stała się przedmiotem skargi kasacyjnej złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika skarżącego, który wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kasator na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zarzucił wyrokowi naruszenie:
1.) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj.
- - art. 3 ustawy z 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zaniechanie Sądu I instancji w przedmiocie skierowania wniosku skarżącego o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w kwestii zgodności z ustawą o rybołówstwie i Konstytucją RP rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 roku i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 roku,
- - naruszenie art. 19 ustawy o rybołówstwie poprzez nieuwzględnienie w orzeczeniu (a także w uzasadnieniu orzeczenia) historycznego prawa połowowego poszczególnych armatorów.
- - naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez nieuwzględnienie w orzeczeniu przesłanek wskazywanych w ww. artykule, a przede wszystkim nieustalenie w wyroku, czy decyzja będąca podstawą skargi kasacyjnej nie narusza praw jednostki (skarżącego) do wykonywania działalności gospodarczej na równych prawach.
2.) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- - art. 113 p.p.s.a. (rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia z urzędu wszelkich naruszeń prawa, orzeczenie sprzecznie z zasadą nie związania Sądu granicami skargi, zamknięcie rozprawy bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, nie przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależało rozstrzygnięcie sprawy, nie dokonanie kontroli działalności organu orzekającego zgodnie z zasadą legalności),
- - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niespełnienie warunków przewidzianych dla uzasadnienia wyroku.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym wnoszący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Wynik postępowania kasacyjnego był zatem rezultatem oceny zarzutów zgłoszonych w rozpoznawanym środku odwoławczym.
Zgodnie z przepisem art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności ocenie podlegają, zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty, odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty, dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być bowiem rozpatrywane przez Naczelny Sąd Administracyjny dopiero wtedy, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony prawidłowo, bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 113 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie art. 113 p.p.s.a. miało nastąpić z uwagi na uznanie przez Sąd I instancji, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia, pomimo nie przeprowadzenia dowodu wskazanego przez skarżącego tj. pytania do Trybunału Konstytucyjnego.
Na wstępie należy zauważyć, że przepis art. 113 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., gdyż jedynie ma charakter porządkowy, regulujący kompetencje przewodniczącego składu orzekającego sądu wynikającą z jego funkcji. Przepis art. 113 § 1 p.p.s.a. może być naruszony tylko wtedy, kiedy przewodniczący nie wydał w ogóle zarządzenia o zamknięciu rozprawy lub też gdyby je wydał, kiedy sąd nie uznał sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, albo też w sytuacji przewidzianej w art. 113 § 2 p.p.s.a. Dostateczne wyjaśnienie sprawy w omawianym znaczeniu, to stan zdolności do wydania wyroku - dokonania przez sąd oceny czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sprawa jest dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia, gdy zostały rozpoznane przedstawione przez stronę środki dowodowe. Strona, która nie zgłasza przed Sądem I instancji wniosków dowodowych, nie może skutecznie zarzucać w postępowaniu kasacyjnym naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. składał wnioski o uzupełnienie materiału dowodowego przez wskazanie konkretnych dokumentów, które mogłyby zaważyć na podjętym rozstrzygnięciu.
Złożenie przez skarżącego wniosku do Sądu I instancji o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U z 1997 r., Nr 102, poz. 643, dalej: ustawa o Trybunale Konstytucyjnym), nie sposób uznać za wniosek dowodowy. W związku z tym podniesiony zarzut naruszenie art. 113 p.p.s.a. jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zarzut naruszenia wymienionego przepisu odnosi się do wadliwości uzasadnienia wyroku. Wadliwość taka może jednak stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego tylko wówczas, gdy uzasadnienie jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną. Powołany w podstawie skargi kasacyjnej przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, które mają służyć wyjaśnieniu powodów rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie, zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. W uzasadnieniu tym Sąd I instancji przedstawił przebieg postępowania oraz ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, przyjęte za podstawę orzekania.
Sąd ten wskazał z jakich powodów i na jakiej podstawie prawnej uznał bezzasadność zarzutów skargi. Wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną Sąd nie ograniczył się jedynie do przytoczenia zastosowanych przepisów prawa, ale dokonał ich analizy. Tak sporządzone uzasadnienie wyroku umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Negowanie przez stronę rozstrzygnięcia i kwestionowanie motywów, jakimi Sąd I instancji kierował się przy wydawaniu wyroku nie oznacza natomiast, że uzasadnienie wyroku uchybia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 15 luty 2010 r. sygn. akt. II FSK 8/09 (ONSAiWSA 2010 r., z.3 poz.
39) stosownie do którego przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie brak tego rodzaju uchybień. W związku z tym zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. także z tego powodu należy uznać za chybiony.
W ramach podstawy skargi kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. autor środka zaskarżenia podniósł zarzut naruszenia art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Zdaniem autora skargi Sąd I instancji naruszył ten przepis poprzez uznanie, że nie powstały podstawy do zwrócenia się z zapytaniem w sprawie zgodności z ustawą o rybołówstwie i z Konstytucją rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 r. i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r.
Na wstępnie należy zauważyć, że przepis art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym nie jest przepisem prawa materialnego i zarzut jego naruszenia skarżący winien powiązać z podstawą kasacyjną z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. Mimo takiej wadliwości sformułowania tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny dokona oceny jego zasadności.
Zgodnie przepisem art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucja, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W związku z tym należy podkreślić, że skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez Sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny, czy też Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi tu o uzasadnione wątpliwości Sądu, a nie skarżącego. O potrzebie skorzystania z możliwości wynikającej z art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym decydują bowiem rzeczywiste wątpliwości Sądu, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a nie wątpliwości podnoszone przez stronę.
Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w judykaturze (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r. OSK 971/2004; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 lutego 2008 r. II CSK 463/2007). Stanowisko powyższe w pełni akceptuje skład orzekający w niniejszej sprawie, tym samym uznając, że Sąd I instancji nie miał obowiązku zwracania się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem w zakresie zgodności aktu prawnego z Konstytucją.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, który nie miał wątpliwości w zakresie zgodności z ustawą o rybołówstwie i Konstytucją kwestionowanego przez skarżącego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 r. Wbrew bowiem twierdzeniom autora skargi kasacyjnej zakres normatywny tego rozporządzenia nie przekroczył delegacji ustawowej zawartej w art. 17 ustawy o rybołówstwie. Przepis w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania.
Następnie definiowane są warunki jakie spełnić musi owa delegacja ustawowa. Upoważnienie to powinno określać: po pierwsze organ właściwy do wydania rozporządzenia, po drugie, zakres spraw przekazanych do uregulowania, po trzecie wytyczne dotyczące treści aktu. W art. 17 ustawy o rybołówstwie zawarte zostało upoważnienie dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do corocznego określania w drodze rozporządzenia sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej na akwenach wodnych po zasięgnięciu opinii organizacji społeczno – zawodowych rybaków. W przepisie tym zawarte też zostało wskazanie, że wydając ww. rozporządzenie należy mieć na względzie ochronę i racjonalne wykorzystanie żywych zasobów morza.
Ponadto w art. 19 cyt. ustawy dodano, iż określając sposób i warunki wykorzystania ogólnej kwoty połowowej można uwzględnić historyczne prawa połowowe poszczególnych armatorów. Na postawie tak sformułowanej delegacji ustawowej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu z dnia 3 grudnia 2009 r. dokonał podziału ogólnej kwoty połowowej dorsza na 2010 r. Podziału kwot połowowych dorsza na 2010 r. dokonano w następstwie konsultacji organizacji społeczno - zawodowych rybaków wypracowując formę przyznawania kwot połowowych dorsza tj. w ciągu trzech lat 1/3 statków rybackich w każdym roku otrzymuje limity połowowe. Tak więc w okresie trzech lat (2009-2011) każdy ze statków rybackich może skorzystać z przyznanej kwoty połowowej dorsza.
Należy zatem zgodzić się z Sądem I instancji że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 r. zostało wydane w granicach powyższego upoważnienia ustawowego. Przyjęta bowiem w omawianym rozporządzeniu zasada podziału kwot połowowych wypracowana wspólnie z organizacjami społeczno - zawodowymi rybaków, określając w wyżej wskazany sposób, limity połowowe uwzględnia ochronę i racjonalne wykorzystanie żywych zasobów morza jak i bierze pod uwagę historyczne prawa połowowe poszczególnych armatorów, gdyż zapewnia prawo do prowadzenia połowów określonego gatunku organizmów morskich, wynikające z udokumentowanych połowów prowadzonych przez wszystkich armatorów w przeszłości, w określonym czasie trzech lat.
Natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. nie były stosowane i nie mogły mieć zastosowania w tej sprawie, bowiem sprawa dotyczyła specjalnego zezwolenia połowowego, a nie pomocy publicznej. Zatem Sąd I instancji nie mógł przedstawić pytania prawnego dotyczącego tegoż rozporządzenia, bowiem nie mogło stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu jak i rozstrzygnięcia Sądu.
Z podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym za nieusprawiedliwiony.
Skarga kasacyjna zarzuca nadto Sądowi I instancji w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art.19 ustawy o rybołówstwie i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Podniesiony zarzut naruszenia art. 19 ustawy o rybołówstwie poprzez nieuwzględnienie w orzeczeniu historycznego prawa połowowego poszczególnych armatorów, postawiony w obrębie tej podstawy kasacyjnej wiążą się ściśle z zarzutem naruszenia art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. W konsekwencji dokonana już przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena tego zarzutu procesowego zawiera argumentację wskazującą, że Sąd I instancji nie mógł dopuścić się naruszenia art. 19 ustawy o rybołówstwie, jeżeli zakres normatywny rozporządzenia nie przekraczał delegacji ustawowej, czemu Sąd I instancji dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Należy też zauważyć, że konstrukcja zarzutu naruszenia art. 19 ustawy o rybołówstwie wskazuje, że autor skargi kasacyjnej nie tylko zarzuca naruszenia prawa materialnego, ale też ponownie odwołuje się do wadliwości uzasadnienia wyroku, który to zarzut Naczelny Sąd Administracyjny uznał już za nieusprawiedliwiony.
Nie zasadny też jest zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r.o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm., dalej: ustawa o swobodzie działalności gospodarczej).
Ograniczenia przewidziane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 r., wbrew stanowisku skarżącego, nie naruszają zasady wolności (swobody) prowadzenia działalności gospodarczej w świetle art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP. W myśl przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa, czemu nie sprzeciwiają się regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 r. wprowadzające, po uzgodnieniu z środowiskami rybackimi, jednakową formę przyznawania kwot połowowych dorsza dla każdego z armatorów w okresie trzech lat. Zapis § 4 ust. 3 tego rozporządzenia określający, że kolejność skorzystania z przyznanej kwoty połowowej wyłania się drodze losowania w przypadku gdy liczba armatorów, którzy złożyli wnioski o wydanie specjalnego zezwolenia polowego przekracza liczbę statków rybackich w danej długości całkowitej, także nie narusza wolności wykonywania działalności gospodarczej.
Bowiem statek rybacki skarżącego brał udział na równych zasadach z innymi statkami rybackimi w losowaniu, z którego były wyłączone statki rybackie armatorów, którzy wylosowali kwoty połowowe w 2009 r. Wprawdzie nie wylosował skarżący kwoty połowowej na 2010 r., ale uzyskałby kwotę połowową dorsza w 2011 r. Natomiast kwestia przyznania rekompensaty za tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej, nie mogła być przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej specjalnego zezwolenia połowowego, nie może zatem stanowić o ograniczeniu wykonywania działalności gospodarczej na równych prawach.
Nie można zapominać, że skarżący w 2010 r. mógł dokonywać połowu innych niż dorsz organizmów na co posiadał specjalne zezwolenie połowowe, a w 2011 r., zgodnie z regulacją przyjęta w ww. rozporządzeniu uzyskałby kwotę połowową dorsza. Jednak skarżący zdecydował się na wcześniejsze skorzystanie z pomocy publicznej z tytułu trwałego zaprzestania działalności połowowej tj. zdecydował się na złomowanie statku rybackiego, dlatego nie zasadne są jego twierdzenia o naruszeniu wolności wykonywania działalności rybaka.
Należy więc uznać, że omawiane rozporządzenie daje armatorom statków rybackich prawo wykonywania połowów na równych prawach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, limitowanie kwoty połowów dla każdego armatora statku rybackiego, które umożliwia mu dokonanie połowu dorsza w okresie jednego roku z wyznaczonych lat 2009 - 2011 nie godzi w zasadę wolności gospodarczej, jak również nie ogranicza konkurencji, natomiast zapewnia równe szanse prowadzenia działalności. Zatem nie można też przyjąć aby rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 grudnia 2009 r. naruszało określoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równości czy też zasadę państwa prawa z art. 2 Konstytucji RP.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.