Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 marca 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 3022/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu skargi A. O., uchylił rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Pismem z [...] września 2012 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – M. Oddział Regionalny poinformowała A. O., że odmawia mu przyznania pomocy, o którą ubiegał się składając wniosek w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych".
Jako powód odmowy wskazano niespełnienie warunków określonych w § 5a ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz.1397 ze zm.; dalej rozporządzenie MRiRW). Organ stwierdził, że o pomoc operacyjną dotyczącą priorytetu "Środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego" mogą ubiegać się osoby, które są wpisane do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 11, poz. 65 ze zm.; dalej: ustawa o organizacji rynku mleka) i w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy przysługuje im kwota indywidualna, o której mowa w tej ustawie.
Organ wyjaśnił, że wniosek o przyznanie pomocy został zwrócony do ponownej weryfikacji pismem z [...] lipca 2012 r. w celu poprawy podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego odmowy przyznania pomocy. Wskazał, iż w dniu [...] grudnia 2011 r. do K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynęło m.in. zaświadczenie wydane przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego (ARR) w B. jako odpowiedź na pismo [...] z dnia [...].11.2011 r. stanowiące wezwanie do uzupełnienia/złożenia poprawnych dokumentów/złożenia wyjaśnień. W treści ww. zaświadczenia znajduje się zapis, że na dzień złożenia wniosku, tj. [...] stycznia 2011 r., wnioskodawcy nie przysługiwała kwota indywidualna dla dostawcy hurtowego, gdyż w tym dniu dostawca nie był jeszcze wpisany do rejestru producentów mleka.
Biuro Wsparcia Inwestycyjnego K. Oddziału Regionalnego ARiMR zwróciło się do dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego o wyjaśnienie faktycznej daty wpisania wnioskodawcy do rejestru producentów mleka. Z odpowiedzi wynika, że [...] stycznia 2011 r. strona złożyła w kancelarii Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego wniosek o dokonanie wpisu do rejestru producentów o przejściu prawa do kwoty indywidualnej na nabywcę gospodarstwa rolnego. Wskutek rejestracji wnioskodawca został zarejestrowany w Centralnym Rejestrze Przedsiębiorców oraz został mu nadany nr CRP ID, jednak rejestracja ta nie jest jednoznaczna z dokonaniem wpisu do rejestru producentów mleka, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka. Agencja Rynku Rolnego wystąpiła do strony pismem z dnia [...].01.2011 r. o dostarczenie aktu notarialnego potwierdzającego nabycie gospodarstwa rolnego. Dopiero po przedłożeniu ww. dokumentu Agencja Rynku Rolnego mogła dokonać wpisu w rejestrze producentów o przejściu prawa do kwoty indywidualnej na nabywcę gospodarstwa rolnego – stało się to [...] stycznia 2011 r., więc na dzień złożenia wniosku, tj. [...] stycznia 2011 r., strona nie była wpisana do rejestru producentów mleka.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z [...] grudnia 2012 r. poinformowała wnioskodawcę, że w postępowaniu dotyczącym jego wniosku nie doszło do naruszenia prawa. Organ wskazał, że jeżeli chodzi o wpis do rejestru producentów mleka, to wnioskodawcy, którzy uzyskają przedmiotowy wpis po dniu złożenia wniosku, nie spełniają w tym zakresie wymaganego kryterium. Prawo do kwoty indywidualnej (KI) przekazane aktem notarialnym (jako aspekt cywilnoprawny praw majątkowych osób fizycznych) jest kwestią odmienną w stosunku do tego, że kolejnym warunkiem wynikającym z ww. rozporządzenia MRiRW, poza przysługiwaniem określonej wysokości KI, jest faktyczne posiadanie wpisu do rejestru producentów mleka na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy. W ocenie organu pomoc nie może zostać przyznana, jeśli wniosek został złożony przez osobę:
- - która nie była wpisana do rejestru producentów mleka, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 11, poz. 65, ze zm.),
- - której w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie przysługiwała kwota indywidualna w wysokości co najmniej 20.000 kg,
- - która co najmniej od roku nie prowadziła działalności rolniczej w zakresie produkcji mleka (§ 5 a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia) z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w § 5 a ust. 3 rozporządzenia.
Jak wskazała ARiMR, strona potwierdziła, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego zgodnie z Aktem Notarialnym z dnia [...].01.2011 r. oraz że złożyła do ARR niezbędne dokumenty do przejęcia kwoty mlecznej, co nie jest równoznaczne z dokonaniem wpisu do rejestru producentów. Organ zaznaczył, iż rozpatrując wniosek złożony w ramach priorytetu "środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego" opiera się na dokumentach otrzymanych z ARR, które informują dokładnie o dacie dokonania wpisu do rejestru producentów. Mając na względzie powyższe, w dniu [...] stycznia 2011 r. wnioskodawcy przysługiwało tylko prawo do kwoty indywidualnej, jednocześnie na dzień złożenia wniosku nie spełniał kryterium przystąpienia do Programu, ponieważ nie był on wpisany do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych.
WSA w W. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z [...] września 2012 r.
Sąd I instancji stwierdził, że organ orzekający nie kwestionuje faktu, iż w dniu złożenia wniosku, wnioskodawcy przysługiwała kwota indywidualna. Stosownie do art. 30 ustawy o organizacji rynku mleka, w przypadku zbycia gospodarstwa producenta, przyznane mu prawo do kwoty indywidualnej przechodzi na nabywcę gospodarstwa, a więc przejście tego uprawnienia następuje z mocy prawa.
Przyczyną odmowy przyznania pomocy było uznanie przez Agencję, że określony w § 5a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wymóg wpisu wnioskodawcy do rejestru producentów winien być spełniony na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
W ocenie Sądu dokonana przez organ interpretacja przepisu § 5a ust.1 pkt 2 rozporządzenia jest nieuprawniona. Nie daje do niej podstawy brzmienie przepisu, który w odniesieniu do przesłanki wpisu do rejestru producentów nie formułuje wymogu posiadania wpisu w dacie składania wniosku. W sytuacji gdy określona przesłanka ma być spełniona w dacie składania wniosku wynika to wprost z brzmienia przepisu, jak ma to miejsce w odniesieniu do wymogu posiadania "kwoty indywidualnej" w wysokości co najmniej 20.000 kg. Z § 5a ust. 1 rozporządzenia wynika jedynie, iż ubiegający się o pomoc na operację dotyczącą priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e/ rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, winien być wpisany do rejestru. W ocenie Sądu "ubiegającym się o pomoc" jest osoba od chwili złożenia wniosku do jego rozpatrzenia.
Skarżący od dnia złożenia wniosku, tj. od [...] stycznia 2012 r. ubiegał się o przyznanie mu pomocy i [...] stycznia 2011 r., kiedy to został wpisany do rejestru producentów, był nadal "ubiegającym się o przyznanie pomocy" i w tym dniu spełnił wymóg zapisany w § 5a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. § 5a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MRiRW polegające na jego błędnej wykładni poprzez uznanie, że jeden z warunków przyznania pomocy, tj. wpis do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka, nie musi być spełniony w dacie składania wniosku o przyznanie pomocy, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutu.
Naczelny sad Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim stwierdzić należy, iż w § 5a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 17 października 2007 r. nie ma wymogu legitymowania się wpisem do rejestru producentów mleka już w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy.
Z przepisu tego wynika po pierwsze, że osoba ubiegająca się o pomoc ma być wpisana do rejestru producentów, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r., z kolei wyraźnie zaznacza się, że drugi z warunków zawartych w przepisie - tzn. przysługiwanie kwoty indywidualnej w wysokości co najmniej 20.000 zł - musi zostać spełniony już w chwili złożenia wniosku.
Sąd I instancji trafnie uznał, iż za "ubiegającego się o pomoc" należy uznać osobę od dnia złożenia wniosku do czasu jego rozpatrzenia i wydania rozstrzygnięcia. Skarżący [...] stycznia 2011 r. został wpisany do rejestru, co wynika z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, iż odmowa przyznania pomocy z powodu niespełnienia warunku wpisu do rejestru producentów mleka naruszała § 5a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 17 października 2007 r. Wykładnia dokonana przez Sąd uwzględnia zarówno dosłowne brzmienie przepisu, jak również cele, dla których wprowadzono instytucję pomocy na priorytet mleczarski, jest zatem zgodna z wymienionymi przepisami prawa europejskiego. Należy stwierdzić, że wykładnia językowa przepisu koreluje z jego wykładnią funkcjonalną. (tak również NSA w wyroku z 27 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 12/12, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl.)
Nie można zgodzić się z argumentacją zawartą w skardze kasacyjnej, że uwzględniając charakter działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" kryteria przyznania pomocy muszą być spełnione w sposób ciągły, od złożenia wniosku do zakończenia danej operacji, gdyż w przeciwnym wypadku cała pomoc pozbawiona byłaby sensu ekonomicznego, skoro otrzymać mogłyby ją osoby spełniające warunki "od czasu do czasu". Wnoszący skargę kasacyjną nie precyzuje przy tym, jaki sens ekonomiczny nie pozwalałby na przyznanie pomocy w ramach priorytetu mleczarskiego osobie spełniającej w momencie wydawania rozstrzygnięcia wszelkie warunki wymagane dla producentów mleka, oraz czyniącej ze swojej strony wszystko, aby zadośćuczynić wymogom prawnym.
Ponadto, jak już wyżej wskazano, samo brzmienie analizowanego przepisu przeczy tezie organu o bezwzględnej konieczności spełnienia wszystkich kryteriów w dniu złożenia wniosku. Wówczas bowiem, gdy ustawodawca uznał za konieczne spełnienie określonego kryterium w chwili składania wniosku, to wyraźnie to wskazał - taki wymóg został zawarty w końcowej części § 5a ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 17 października 2007 r. odnośnie przysługiwania kwoty indywidualnej, o czym świadczy sformułowanie "...i w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy przysługuje im kwota indywidualna, o której mowa w ustawie". Wreszcie, w przepisach dotyczących udzielania pomocy unijnej niektóre kryteria nie tylko nie muszą być spełnione w dniu złożenia wniosku, ale nawet w chwili przyznania pomocy, np. w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" uregulowanego w rozporządzeniu z 17 października 2007 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. Nr 200, poz. 1443), w którym przewiduje się, że pomoc może być przyznana osobie nieposiadającej właściwych kwalifikacji zawodowych, jeśli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy (§ 6 ust. 3 rozporządzenia).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do przepisu art. 204 pkt 2 p.p.s.a.