Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 grudnia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1917/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę K. K. (K.) na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2010 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z [...] kwietnia 2010 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła skarżącemu przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. K. K. wezwał 11 maja 2010 r. organ do usunięcia naruszenia prawa. Agencja odpowiedziała 7 lipca 2010 r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pismo w tym zakresie zostało doręczone stronie 14 lipca 2010 r.
Skarżący pismem z 9 lipca 2010 r. skierowanym do WSA w W. wniósł skargę na rozstrzygniecie ARiMR z [...] kwietnia 2010 r. Skarga ta została nadana przez WSA w W. do organu przy piśmie z 15 lipca 2010 r.
Sąd pierwszej instancji przytaczając treść art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Termin ten upłynął 12 lipca 2010 r., zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem. Wobec czego przesłanie skargi do organu przez Sąd 15 lipca 2010 r. było związane z uchybieniem terminowi.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, termin ten uznaje się za zachowany jedynie w przypadku, gdy Sąd prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi.
K. K. zaskarżył powyższe postanowienie skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, rozpatrzenie sprawy co do istoty oraz orzeczenie o kosztach postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- a) naruszenie art. 52 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarga do WSA została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia;
- b) naruszenie art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż nie zachowano wymaganego sześćdziesięciodniowego terminu do wniesienia skargi;
- c) błędne przyjęcie daty upływu terminu do wniesienia skargi na dzień 12 lipca 2010 r.;
- d) błędne przyjęcie tez orzecznictwa NSA i SN za podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, w braku relacji do stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie;
- e) błędne przyjęcie przez WSA w W., iż w dacie wniesienia skargi skarżący reprezentowany był przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika;
- f) naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. i w konsekwencji odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu.
W uzasadnieniu środka prawnego kasator podkreślił przede wszystkim, iż jego zdaniem nie był należycie reprezentowany w dacie złożenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego niezasadne są wywody dotyczące prawidłowości wniesienia skargi. Ponadto podniósł, że w sprawie nie można mówić o przekroczeniu terminu do wniesienia skargi, gdyż sześćdziesięciodniowy termin do złożenia skargi należałoby liczyć od daty 14 lipca 2010 r. Nawet gdyby przyjąć skrócony trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., to wówczas i tak termin do wniesienia skargi byłby zachowany.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną ARiMR wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy odnieść się do kwestii pełnomocnictwa. Nie jest zasadny zarzut, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż w dacie wniesienia skargi skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Należy zauważyć, że pełnomocnik - radca prawny M. H. został wezwany pismem z [...] października 2010 r. do złożenia prawidłowego pełnomocnictwa, gdyż z załączonego do skargi nie wynikało, kogo skarżący umocował. Przy piśmie z [...] listopada 2010 r. K. K. przesłał pełnomocnictwo z 2 lipca 2010 r., którym umocowany do występowania w sprawie został radca prawny M. H. Dlatego też niezrozumiały jest zarzut skargi kasacyjnej, że nie był on prawidłowo umocowany.
Wobec tego niezasadne są również twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej, że skarga została wniesiona przez skarżącego, niereprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Z podpisu pod skargą oraz z dosłanego prawidłowego pełnomocnictwa z 2 lipca 2010 r. wynika, że w dniu składania skargi był on reprezentowany przez radcę prawnego.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących uchybienia terminowi do wniesienia skargi należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
K. K. spełnił powyższy warunek i w piśmie z 11 maja 2010 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie K. K. wystąpił z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa 11 maja 2010 r., a organ udzielił odpowiedzi 7 lipca 2010 r., ale skarżący otrzymał pismo z informacją o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa 14 lipca 2010 r., zatem już po upływie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. W takiej sytuacji skarga do sądu powinna być wniesiona w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów NSA z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, zgodnie z którym z analizy art. 53 § 2 wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tak rozumiany przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do wnoszenia skargi w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały wynika więc, że organ może, ale nie musi udzielić odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, że stronę wiąże maksymalnie termin 60 dni do złożenia skargi od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w sytuacji gdy nie otrzyma ona odpowiedzi organu na to wezwanie.
Należy stwierdzić, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegało pismo ARiMR z [...] kwietnia 2010 r., będące aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, pismo z 7 lipca 2010 r., będące jedynie wewnętrznym elementem postępowania zmierzającego do zaskarżenia aktu z zakresu administracji publicznej. Należy zauważyć, że na odpowiedź organu, w związku z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W związku z faktem, że skarga na podlegające zaskarżeniu do sądu pismo ARiMR z [...] kwietnia 2010 r. została wniesiona z uchybieniem sześćdziesięciodniowego terminu, została ona zasadnie odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.