Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3090/14, na postawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę M. B., K. C. i P. K. na czynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie zmiany sposobu naliczania opłat za prawo dysponowania częstotliwością radiową.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w sprawie przedmiotem skargi do Sądu była czynność Prezesa UKE polegająca na zmianie sposobu naliczenia opłat za prawo do dysponowania częstotliwością.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II GSK 1583/13, przesądził, że była to czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegająca kontroli przez sądy administracyjne. Zgodnie zaś z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
Z akt sprawy wynika, że pismo Prezesa UKE z dnia [...] października 2012 r. wskazujące na konieczność dokonania ponownej korekty opłat, którą stanowił załącznik do tegoż pisma, doręczono stronie w dniu 12 października 2012 r. Od tej daty rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., a który upływał z końcem dnia 26 października 2012 r. Tymczasem pismo z dnia 20 listopada 2012 r. zatytułowane "Wniosek o usunięcie naruszenia prawa" zostało złożone w urzędzie pocztowym w dniu 22 listopada 2012 r. (v. data stempla pocztowego).
Sąd I instancji uznał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone po terminie należało więc uznać za bezskuteczne, albowiem w sprawie nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia. Takie wadliwe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa traktować należy na równi z brakiem takiego wezwania. Upływ czternastodniowego terminu dla dokonania wezwania wyłącza możliwość skutecznego zaskarżenia do sądu czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli skarżący, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 3 § 2 pkt 4 oraz art. 52 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że podlegająca zaskarżeniu czynność organu z zakresu administracji publicznej została wyrażona pismem z dnia [...] października 2012 r., a czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa rozpoczął bieg od daty doręczenia powyższego pisma, to jest od dnia 12 października 2012 r. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślili, że pismo z dnia [...] października 2012 r. ma jedynie charakter informacyjny, w którym organ stwierdza konieczność dokonania korekt, nie wyrażając jednak wprost żadnego rozstrzygnięcia. Należało więc uznać, że doręczenie takiego pisma, nieobejmującego czynność wywierającą jakikolwiek wpływ na sferę praw i obowiązków skarżących, nie mogło wywoływać żadnych skutków prawnych na gruncie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też nie można przyjąć, że od daty doręczenia tego pisma rozpoczął bieg termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.
Zdaniem skarżących, to pismo z dnia [...] listopada 2012 r. stanowi czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 8 listopada 2012 r. i to od tego dnia rozpoczął bieg termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Pełnomocnik dokonując takiego wezwania pismem z dnia 20 listopada 2012 r., a nadanym na poczcie dnia 22 listopada 2012 r. nie przekroczył ustawowego terminu. Zatem wniesienie skargi z dnia 14 stycznia 2013 na czynność organu było dopuszczalne, a skarga nie podlegała odrzuceniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowane postanowienie Sądu I instancji wydane zostało po uprzednim wydaniu w tej sprawie postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 12 września 2013 r. (sygn. akt II GSK 1583/13). Powołanym postanowieniem NSA zostało uchylone wydane wcześniej w tej sprawie postanowienie Sądu I instancji i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu tym przesądził, że pismo organu z dnia [...] października 2012 r. należało traktować jako inną czynność z zakresu administracji publicznej wynikającą z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., która podlega kontroli sądowej.
Zgodnie zaś z art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie ma on też całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 2065/04, Lex nr 167124, wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., syng. akt 294/05, Lex nr 187537).
Żadna z takich sytuacji nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Dodać należy też, że związanie wykładnią prawa, o której stanowi ten przepis, obejmuje nie tylko Sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, ale także Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd I instancji, będąc związanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 12 września 2013 r., odnośnie pisma z dnia [...] października 2012 r., winien był więc zbadać, czy zachowano tryb wynikający z art. 52 i 53 p.p.s.a. W pierwszej kolejności Sąd prawidłowo zbadał, czy spełnione zostały przesłanki z art. 52 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedzieli się lub mogli się dowiedzieć o wydaniu aktu.
W rozpoznawanej sprawie skarżący pismo z dnia [...] października 2012 r. otrzymali w dniu 12 października 2012 r., i od tej daty zaczynał bieg termin określony w art. 52 § 3 p.p.s.a., który upływał z dniem 26 października 2012 r. Tymczasem skarżący pismo takie złożyli w urzędzie pocztowym w dniu 22 listopada 2012 r., a więc po terminie.
Należy również podkreślić, że skarżący od samego początku traktowali pismo z dnia [...] października 2012 r., jako czynność organu podlegająca zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Świadczy od tym treść pisma z dnia 20 listopada 2012 r., zatytułowanego jako "wniosek o usunięcie naruszenia prawa", w którym wniesiono "o usunięcie naruszenia prawa wywołanego stanowiskiem wyrażonym w piśmie z dnia [...] października 2012 r.", jak również skarga do Sądu I instancji oraz pierwsza skarga kasacyjna od postanowienia tegoż Sądu, uchylonego następnie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r. Skarżący dopiero w skardze kasacyjnej od postanowienia WSA z dnia 15 stycznia 2014 r. stanęli na stanowisku, że pismo organu z dnia [...] października 2012 r. nie jest czynnością określoną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., lecz za taką czynność należało uznać dopiero pismo organu z dnia [...] listopada 2012 r., otrzymane w dniu 8 listopada 2012 r., i od tej daty należało liczyć czternastodniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia prawa. W tej sytuacji – ich zdaniem – termin ten został zachowany, gdyż wezwanie to złożono w urzędzie pocztowym w dniu 22 listopada 2012 r.
Z uwagi na wskazane wyżej argumenty oraz związanie wynikające z art. 190 p.p.s.a. takie stanowisko skarżących należało uznać za niezasadne. Nie jest też trafne stanowisko, że pismo organu z dnia [...] października 2012 r. ma jedynie charakter informacyjny, skoro przedstawiono w nim sposób określenia obciążającej skarżących opłaty ze wskazaniem stosownych przepisów prawa. Nadto do pisma tego załączone został tzw. korekty, czyli pisma zawierające wyliczenie należnych opłat.
Wobec powyższego należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę, jako niedopuszczalną z innych przyczyn mając na uwadze art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Stosownie zaś do art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Omyłka pisarska w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a., to widoczne, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwe użycie wyrazu, widoczna mylna pisownia, błąd gramatyczny albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazu.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej w sentencji zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji błędnie podano nazwisko jednego ze skarżących, gdyż z akt sprawy wynika, że skarżącym był M. B., a nie jak błędnie podano M. B. W tym też zakresie sprawa wymagała sprostowania. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia na podstawie art. 156 § 1 i 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.