Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 16 października 2013 r. (sygn. akt I SA/Ol 470/13) oddalił skargę M. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z [...] kwietnia 2013r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z [...] stycznia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. odmówił M. W. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: ONW) na rok 2012 oraz nałożył sankcję finansową dotyczącą w wysokości 7.922,06 złotych, podlegającą potrąceniu z przyznanych płatności w ciągu kolejnych trzech lat kalendarzowych.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że zaistniała znaczna różnica (powyżej 50%) pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności na 2012 rok (81,10 ha), a powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli administracyjnej (26,06 ha). W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 16 ust. 5 akapit trzeci i ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej, płatność zostaje odmówiona a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, która będzie potrącana w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. decyzją z [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2013 r. Organ wyjaśnił, że producent rolny we wniosku o przyznanie ONW na rok 2012, zadeklarował m.in. działki rolne A, B i C, położone w T. [...] o numerach ewidencyjnych: 4/55, 7/3 i 7/2. W związku z ustaleniem, że zgłoszone we wniosku o przyznanie płatności grunty rolne zostały w tym samym roku zadeklarowane przez innego producenta rolnego, tj. Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. Gospodarstwo Skarbu Państwa K. z siedzibą w O. (zwanego dalej ANR), wezwaniami z 20 sierpnia 2012 r. zobowiązano obu producentów do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na to wezwanie, ANR w piśmie z 29 sierpnia 2012 r. wyjaśniła, że jest właścicielem działek w T. o numerach ewidencyjnych 7/2, 7/3, 4/55, jak również podała, że na tych działkach prowadziła w 2012 r. działalność rolniczą polegającą na koszeniu pokrywy roślinnej i jej rozdrobnieniu.
Wskazała też, że w 2012 r. przedmiotowe działki zostały sprzedane, na potwierdzenie czego dołączyła do pisma m.in. kserokopie trzech aktów notarialnych z 17 sierpnia 2012 r., z których wynikało, że działka ewidencyjna numer 4/55 została sprzedana A. K., natomiast działki ewidencyjne o numerach 7/2 i 7/3 – A.R.
Organ drugiej instancji podniósł również, że skarżący pomimo doręczenia 1 września 2012 r. wezwania, do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie złożył wyjaśnień, oraz nie stawił się w siedzibie organu. Ponadto osoba, która w imieniu skarżącego stawiła się w siedzibie organu nie była umocowana do reprezentowania strony, dlatego nie udzielono jej informacji w kwestii złożonego wniosku. Organ natomiast oparł swe rozstrzygnięcie na wyjaśnieniach drugiego producenta rolnego, który został wykryty w toku kontroli krzyżowej, tj. ANR. Z przedłożonych przez tego producenta rolnego dokumentów wynikało, że w 2012 r. sporne działki ewidencyjne nie były przez wnioskodawcę użytkowane.
W odniesieniu natomiast do zadeklarowanej we wniosku działki rolnej oznaczonej jako E, organ drugiej instancji podkreślił, że ustalona w toku kontroli na miejscu powierzchnia różniła się od powierzchni zadeklarowanej i wynosiła 2,07 ha, wobec powierzchni zadeklarowanej – 3,30 ha. Wskazując, że powierzchnia działki E została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej na podstawie pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo na obrazie ortofotomapy, organ odwołał się do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.- dalej: rozporządzenie ONW), art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz.
UE L Nr 316, s. 65 – dalej: Rozporządzenie 1122/2009) oraz art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 37812007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z dnia 31 stycznia 2009 r. – dalej: rozporządzenie 73/2009). Podniósł, że w świetle tych unormowań wszystkie państwa członkowskie zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych.
W ocenie organu, ortofotomapa jest najlepszym ogólnie dostępnym źródłem dokonywania pomiarów powierzchni. Pomiary wykonywane na ortofotomapie pozwalają na kompleksową ocenę powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej oraz dokonanie na jej podstawie pomiarów z dokładnością 0,25 m lub 0,50 m (dokładność ortofotomapy uzależniona od wielkości piksela). Ta dokładność pomiaru powierzchni jest od 2 do 4 razy wyższa niż dokładność pomiaru realizowana w toku kontroli na miejscu przy wykorzystaniu urządzeń GPS, których dokładność pomiaru punktu oscyluje od 0,75 m do 1,5 m.
Jednocześnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że w sprawie nie zachodziły podstawy do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń w myśl art. 73 rozporządzenia 1122/2009, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest winny stwierdzonych nieprawidłowości. Przeciwnie, składając wniosek o przyznanie płatności do nieużytkowanych przez siebie gruntów rolnych, dopuścił się winy polegającej co najmniej na niedbalstwie.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR za niezasadne uznał zarzuty odwołania dotyczące braku wszczęcia postępowania administracyjnego. Odwołując się do art. 61 § 1, 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako: kpa), wskazał, że datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony jest dzień doręczenia organowi administracji żądania. Podkreślił, że stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 427 – dalej: ustawa o wspieraniu), pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Tym samym postępowanie administracyjne w sprawie przyznania ONW zostało wszczęte na żądanie strony z dniem doręczenia organowi administracji jej wniosku.
W kwestii zarzutów odwołania dotyczących niezałatwienia sprawy w terminie, organ drugiej instancji wyjaśnił, że stosownie do art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu w związku z § 5 rozporządzenia ONW, płatności ONW wydawane są do 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek. W związku z tym, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR 21 maja 2012 r., termin wydania decyzji w przedmiocie tego wniosku przypadał na dzień 1 marca 2013 r.. Organ pierwszej instancji wydał decyzję [...] stycznia 2013 r., a zatem sprawa z wniosku strony została załatwiona w ustawowym terminie.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wskazując, że stosownie do art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o wspieraniu zasada ta doznaje pewnych ograniczeń.
M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie żądając uchylenia decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, której zarzucił naruszenie:
- - art. 8 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej,
- - art. 10 i art. 81 K.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu,
- - art. 77 § 4 K.p.a. poprzez zapewnienie strony przez organ I instancji o prawidłowości wniosku o przyznanie płatności ONW.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] października 2012 r., nr [...], na okoliczność, iż od tej daty nie było sporu co do przyznania płatności do działek objętych wnioskiem. W piśmie tym organ potwierdził, że w odniesieniu do działek o numerach od 1 do 13 płatności przysługiwały skarżącemu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 16 października 2013 r. orzekł, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Ponieważ w świetle art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może przeprowadzić, z urzędu lub na wniosek stron, jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku skarżącego o orzeczenie co do istoty sprawy przez nakazanie przyznania płatności skarżącemu rolnikowi.
Ponadto wyjaśnił, że nie było podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego w skardze dowodu z pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] października 2012 r., które jak wynika z akt, było włączone do materiałów postępowania administracyjnego, a zatem ocenione przez organy w związku z rozpoznaniem sprawy.
Następnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie naruszył przepisów i zasad postępowania administracyjnego. Wyjaśnił bowiem wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, wskazał właściwe przepisy prawa materialnego i nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wydał decyzję zasadnie odmawiającą przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012.
Nie budziła także zastrzeżeń WSA, dokonana przez organy, ocena prawna okoliczności faktycznych związanych z ujawnieniem w ramach kontroli, że grunty rolne na działkach ewidencyjnych o nr 4/55, 7/3, 7/2, zostały w tym samym roku zadeklarowane przez innego producenta rolnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił również, że wobec ujawnienia niezgodności danych zawartych we wniosku ze stanem rzeczywistym, obowiązkiem producenta rolnego było złożenie wyjaśnień oraz przedstawianie dowodów podważających te ustalenia. W myśl art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu, ciężar udowodnienia faktu spoczywa bowiem na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z akt wynikało, że pomimo wezwania z 20 sierpnia 2013 r. w zakresie ujawnionych nieścisłości danych we wniosku o przyznanie płatności, M. W. nie stawił się i nie złożył wyjaśnień w sprawie. Ponadto sąd odniósł się do notatki pracownika ARiMR, z której wynikało, że w związku z wezwaniem stawiła się przed organem osoba, która nie dysponowała pisemnym pełnomocnictwem, i nie była uprawniona do udziału w postępowaniu.
Dlatego też Sąd pierwszej instancji za prawidłowe uznał, oparcie ustaleń faktycznych na wyjaśnieniach zawartych w piśmie ANR OT O. z [...] sierpnia 2012 r. oraz dołączonej do niego dokumentacji. W świetle tej dokumentacji w 2012 r. właścicielem działek ewidencyjnych o nr 7/2, 7/3, 4/55 był wymieniony podmiot i to on, a nie M. W. prowadził na nich działalność rolniczą. Taki stan faktyczny nie budził wątpliwości organu, skoro do pisma dołączono umowę na wykonanie usługi koszenia i rozdrobnienia pokrywy roślinnej, wypisy z rejestru gruntów, odpisy ksiąg wieczystych, protokół zdawczo-odbiorczy wydania nieruchomości oraz kserokopie aktów notarialnych sprzedaży działek nr 7/2, 7/3 i 4/55, potwierdzających zbycie tych gruntów przez ANR OT 17 sierpnia 2012 r. osobom prywatnym.
Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się również naruszenia przez organy przepisów prawa w związku ze zweryfikowaniem zgodności ze stanem rzeczywistym powierzchni upraw na działce rolnej oznaczonej literą E. Dokonana przez organy identyfikacja działek rolnych w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 ust. 3 rozporządzenia 73/2009, a więc na podstawie ortofotomap, dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych, nie budziła zastrzeżeń Sądu.
Za prawidłową uznano również ocenę odnośnie podstaw do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w art. 73 rozporządzenia 1122/2009. Z materiałów sprawy nie wynikało, aby w związku z ujawnieniem przez organy nieprawidłowości w zakresie deklarowania powierzchni gruntów, strona wykazała w toku postępowania administracyjnego, że nie jest winna tych uchybień a więc, że doszło do nich z przyczyn niezależnych. Natomiast – zdaniem WSA – w dokładny i przekonywujący sposób Dyrektor OR ARiMR trafnie zwrócił uwagę na co najmniej niedbalstwo skarżącego w ramach podjętego działania, i to, że każda osoba zamierzająca ubiegać się o przyznanie płatności powinna we własnym interesie, przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności, dokładnie zapoznać się z zasadami ich przyznawania. Konsekwencją bowiem wykrytego konfliktu kontroli krzyżowej i ustalenia, wyższej niż pięćdziesięcioprocentowa, różnicy między powierzchnią deklarowaną przez producenta rolnego a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej, jest odmowa przyznania płatności i nałożenie wieloletnich sankcji finansowych.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji na uwzględnienie nie mógł zasługiwać zarzut błędnego przyjęcia przez organ, że "żądanie strony przyznania ustawowych dopłat rolnikowi w wyniku upraw jest tożsamym postępowaniem administracyjnym co wszczęcie z urzędu odrębnego zagadnienia w kontroli tzw. krzyżowej", co zdaniem strony oznacza konieczność wydania przez organ dwóch orzeczeń: o ustaleniu faktu użytkowania przedmiotowych działek rolnych w danym roku i odmowie przyznania płatności.
Brak było również podstaw do uznania za słuszne zarzutów w kwestii niedoręczenia M. W. postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu i naruszenia art. 61 § 4 K.p.a. WSA wyjaśnił, że jeżeli postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności obszarowych wszczynane jest na wniosek strony stanowiący żądanie, o którym mowa w art. 61 § 3 K.p.a., to nie było obowiązkiem organu wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania, a następnie doręczenie stronie na podstawie art. 61 § 4 tego artykułu, stosownego zawiadomienia o wszczęciu, bowiem postępowanie zostało wszczęte z chwilą złożenia wniosku o płatność.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie doszło również do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). Z treści art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o wspieraniu wynika, że zasada taka znajduje zastosowanie w postępowaniu w sprawie przyznania płatności ONW wówczas, gdy strona postępowania zgłosi stosowne żądanie. Z akt sprawy nie wynikało by skarżący, pomimo kierowanej do niego korespondencji, w której był m.in. informowany o przebiegu postępowania (pismo Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] stycznia 2013 r.), złożył takie żądanie.
WSA podkreślił, że skarżący, pomimo wezwania z 20 sierpnia 2008 r., nie stawił się i nie wyjaśnił stwierdzonych przez organ niezgodności. Dopiero w odwołaniu sformułował szereg zarzutów przeciw decyzji odmawiającej płatności, nie opierając swojego stanowiska na żadnym przekonywującym dowodzie. Dlatego Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zachodziły okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek, w myśl art. 73 rozporządzenia 1122/2009.
W konkluzji WSA wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania tej decyzji, zawierającej niezbędne elementy prawidłowego aktu, z obrotu prawnego.
M. W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z [...] października 2013 r., zaskarżając wymieniony wyżej wyrok w całości i zarzucając:
- 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2000 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006. (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L z 31 stycznia 2009 r. nr 30, str. 16), polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, ze Agencja Nieruchomości Rolnych, spełnia warunki uznania jej za rolnika i możliwe jest przyznanie jej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
- 2. Naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), a mianowicie:
- a) naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu, poprzez przyjęcie, iż organ w sposób prawidłowy wypełnił obowiązek informacyjny względem skarżącego i uznanie, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego nie naruszył przepisów postępowania w przedmiotowej sprawie i prawidłowo dokonał oceny prawnej okoliczności faktycznych związanych z ujawnieniem w ramach kontroli, że grunty rolne na działkach ewidencyjnych o nr 4/55, 7/3 i 7/2 zadeklarowane we wniosku strony o przyznanie płatności, zostały w tym samym roku zadeklarowane przez innego producenta rolnego.
- b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 54 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż wezwania kierowane przez organ przez skarżącego spełniały wszystkie wymogi formalne w szczególności dotyczące rodzaju wyjaśnień jakich organ oczekiwał od Skarżącego i przedłożenia jakich dokumentów oczekiwał.
- c) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a w związku z art. 44 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż wezwanie z dnia 20 sierpnia 2013 r. zostało stronie prawidłowo doręczone pomimo braku pokwitowania odbioru mniejszego pisma na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
W związku ze wskazanymi naruszeniami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a.
W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 2 lit. a rozporządzenia 73/2000, polegającego na jego błędnej wykładni i przyjęciu, ze Agencja Nieruchomości Rolnych, spełnia warunki uznania jej za rolnika i możliwe jest przyznanie jej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Podniósł, że przepisy (zarówno art. 2 lit. a) rozporządzenia 73/2009 jaki i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Pastwa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1187 ze zm.) nie uprawniają do przyjęcia, że Agencja Nieruchomości rolnych w swoim zakresie zadań zawiera także prowadzenia działalności rolniczej, co wyklucza ten podmiot z możliwości uznania go za rolnika w rozumieniu przepisów Rozporządzenia 73/2009 a w konsekwencji przyznania jej wsparcia bezpośredniego.
Analizują ten zarzut należy uznać go za niezasadny. Zgodnie z art. 2 lit. a Rozporządzenia 73/2009, "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Dlatego też, za zasadne należy uznać stanowisko organu, że Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. Gospodarstwo Skarbu Państwa K. z siedzibą w O. spełnia przesłanki odnoszące się do definicji "rolnika". Bowiem Agencja Nieruchomości Rolnych wykonuje prawa własności i inne prawa rzeczowe na rzecz Skarbu Państwa w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i art. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, czyli w stosunku do powierzonego jej mienia państwowego. Agencja korzysta z przysługujących jej praw – i jeżeli spełnienia przesłanki dotyczące przyznania płatności – może otrzymywać dopłaty do gruntów rolnych, jak również pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Ponadto należy uznać, że katalog zadań Agencji zawarty w art. 6 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest otwarty, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności".
Również za niezasadne należy uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Należy się zgodzić z organem, że nie doszło do naruszenia art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ponieważ to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy a ciężar udowodnienia okoliczności istotnych dla sprawy spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Słusznie zauważył organ, że skarżący nie stawił się na wezwanie i nie wykazał w żaden sposób, że użytkował sporne grunty, szczególnie wobec złożenia wyjaśnień przez drugiego producenta rolnego. W tych okolicznościach sprawy prawidłowość deklaracji i oświadczeń skarżącego została podważona w ramach kontroli krzyżowej.
Za zasadny nie można także uznać zarzutu naruszenia art. 54 K.p.a. Niewątpliwie obowiązkiem strony było zastosować się do wezwania (czyli złożyć wyjaśnienia osobiście lub złożyć korektę wniosku), natomiast M. W. w ogóle nie zareagował na wezwanie. Ponadto osoba, która stawiła się przed organem, nie dysponowała pisemnym pełnomocnictwem, i nie była uprawniona do udziału w postępowaniu.
Należy zauważyć, że skarżący co prawda zaprzeczał ustaleniom organów, ale jednocześnie zachowywał bierną postawę w zakresie przedstawienia jakichkolwiek dowodów na poparcie swoich twierdzeń (co wynika m.in. z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).
Sąd rozpatrując skargę kasacyjna nie dostrzegł ponadto naruszenia przepisu art. 44 K.p.a. Słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że wezwanie z 20 sierpnia 2012 r. doręczone w dniu 1 września 2012 r. zostało odebrane przez skarżącego, co M. W. potwierdził, wyjaśniając, że "wezwanie z dn. 20.08.2012 r. nie zostało zlekceważone, ani zaniedbane".
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji