Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1490/18

Uzasadnienie

I. Wyrokiem z 28 listopada 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 885/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargi B. P. spółki z o.o. z siedzibą w N. oraz S.O. T. R. M. "K." z siedzibą w N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 stycznia 2017 r., nr RR.oz.7921.3.2016, w przedmiocie odmowy przekazania jednolitego dokumentu Komisji Europejskiej i umorzenia postępowania w zakresie wniesionych zastrzeżeń.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Strony skarżące – B. P. spółka z o.o. i S. O. T. R. M. "K.", 1 czerwca 2016 r. złożyły do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek o rejestrację nazwy "kiełbasa krakowska sucha", jako chronione oznaczenie geograficzne. Zastrzeżenie do tego wniosku złożył Związek "P. M." w Warszawie oraz J.B., prowadzącego działalność gospodarczą jako "Z.P.M. "(..)" Import-Eksport J. B.".

Rada do Spraw Tradycyjnych i Regionalnych Nazw Produktów Rolnych i Środków Spożywczych, 26 sierpnia 2016 r. wydała opinię, zgodnie z którą wniosek o rejestrację nazwy "kiełbasa krakowska sucha", jako chronione oznaczenie geograficzne, nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. U. UE L 343 z 14.12.2012, str. 1).

Decyzją z 9 września 2016 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił przekazania jednolitego dokumentu Komisji Europejskiej oraz umorzył postępowanie w zakresie zastrzeżeń wniesionych do wniosku o rejestrację nazwy "kiełbasa krakowska sucha", jako chronione oznaczenie geograficzne.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 18 stycznia 2017 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz.U. z 2005 r. poz. 68, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 1151/2012 oznaczenie geograficzne to nazwa, którą określa się produkt pochodzący z określonego miejsca, regionu lub kraju oraz którego określona jakość, renoma lub inna cecha charakterystyczna w głównej mierze wynika z tego pochodzenia geograficznego oraz, którego przynamniej jeden etap produkcji odbywa się na tym określonym obszarze geograficznym. W ocenie organu nazwa "kiełbasa krakowska sucha" nie spełnia wymagań określonych w tym przepisie, a w szczególności nie wykazano cech jakościowych, ani cechy charakterystycznej, które produkt zawdzięcza pochodzeniu geograficznemu, odróżniających "kiełbasę krakowską suchą" od innych produktów należących do tej samej kategorii. Chronione oznaczenia geograficzne są objęte unijnym systemem jakości żywności i tylko produkty posiadające charakterystyczne cechy jakościowe związane z konkretnym pochodzeniem geograficznym mogą być w nim zarejestrowane.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1151/2012, nazw rodzajowych nie rejestruje się jako chronionych nazw pochodzenia lub chronionych oznaczeń geograficznych. Uznanie nazwy za nazwę rodzajową w praktyce oznacza niemożność jej rejestracji jako chronionego oznaczenia geograficznego lub chronionej nazwy pochodzenia w rozumieniu rozporządzenia nr 1151/2012.

Organ zwrócił uwagę, że istnieje długoletnia praktyka wytwarzania "kiełbasy krakowskiej", w tym również "kiełbasy krakowskiej suchej" przez wielu producentów zajmujących się przetwórstwem mięsa w różnych regionach Polski. Producenci ci od wielu lat wytwarzają w dobrej wierze różne rodzaje "kiełbasy krakowskiej", w tym "kiełbasy krakowskiej suchej". Z tego powodu istnieje uzasadniona obawa, że rejestracja oznaczenia "kiełbasa krakowska sucha" jako chronionego oznaczenia geograficznego spowodowałaby "zawłaszczenie" tego oznaczenia przez grupę producentów z województwa małopolskiego, co mogłoby prowadzić do istotnych utrudnień w obrocie gospodarczym. W Polsce funkcjonuje bowiem blisko 1000 zakładów zajmujących się przetwórstwem mięsa, a większość z nich ma w swojej ofercie produkt o nazwie "kiełbasa krakowska sucha". Jedynie niewielka część z nich zlokalizowana jest w pobliżu Krakowa.

Rejestracja nazwy tak popularnego produktu wpłynęłaby ujemnie na kondycję ekonomiczną zakładów mięsnych, albowiem skala produkcji "kiełbasy krakowskiej" spowodowała, że jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych produktów w Polsce. "Kiełbasa krakowska sucha" jest również eksportowana - głównie do Niemiec, Holandii, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Belgii, Szwecji, Włoch, Finlandii. Ponadto organ wskazał, że "kiełbasa krakowska" jest objęta Systemem Gwarantowanej Jakości Żywności (QAFP) "Wędliny" (w kategorii wędliny parzone), opracowanym i administrowanym przez Związek Pracodawców - Unię Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego. System QAFP "Wędliny" został uznany decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 stycznia 2012 r. za krajowy system jakości żywności. System ten nie wprowadza ograniczenia geograficznego w odniesieniu do produkcji wędlin. Obecnie 12 podmiotów wytwarzających "kiełbasę krakowską" posiada certyfikat Systemu QAFP "Wędliny".

Odnosząc się do faktu, że polskie podmioty gospodarcze posiadają prawa wyłączne do zarejestrowanych znaków towarowych, które zawierają słowa "kiełbasa krakowska" organ zauważył, że są to znaki towarowe słowno-graficzne. Ta forma znaku towarowego chroni słowa w zakresie określonej szaty graficznej i akcent położony jest więc na wizualną część znaku. W kwestii wpisania nazwy "kiełbasa krakowska sucha" na Listę Produktów Tradycyjnych organ zauważył, że ten fakt nie świadczy o związku "kiełbasy krakowskiej suchej" z województwem małopolskim. Zgodnie z art. 48 ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych, użycie nazwy produktu tradycyjnego odnoszącej się do obszaru geograficznego nie stanowi uznania pochodzenia tego produktu z obszaru, do którego nawiązuje ta nazwa. Wymagania w przypadku wpisu produktu na Listę Produktów Tradycyjnych znacznie się różnią od wymagań jakie musi spełnić produkt w przypadku rejestracji jako chronione oznaczenie geograficzne.

Organ uznał, że opracowanie M. N. pt. "Zarys dziejów krakowskiego ośrodka przetwórstwa mięsnego ze szczególnym uwzględnieniem kształtowania się produktu regionalnego, kiełbasy krakowskiej suchej", dołączone do wniosku o rejestrację, opisuje rozwój krakowskiego ośrodka przetwórstwa mięsa, ale nie potwierdza związku kiełbasy pod nazwą "kiełbasa krakowska sucha" z tym obszarem geograficznym.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że organ zasadnie uznał, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" nie kwalifikuje się do rejestracji, ponieważ jest nazwą rodzajową. Zdaniem sądu pierwszej instancji, organ oceniając charakter prawny oznaczenia "kiełbasa krakowska sucha" zgłoszonego do rejestracji jako chronione oznaczenie geograficzne, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, uwzględnił wszystkie okoliczności, prawidłowo wskazał rodzajowy charakter nazwy "kiełbasa krakowska" i potwierdził wydanie zbiorczych norm (dokumentacji technologicznej na wędliny i wyroby wędliniarskie) już w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia (dotyczących w szczególności surowców i metod wytwarzania tego rodzaju kiełbasy).

Sąd wskazał również, że podnoszony przez skarżące strony fakt wpisania nazwy kiełbasa krakowska sucha" na Listę Produktów Tradycyjnych nie świadczy o związku tej kiełbasy z województwem małopolskim. Ponadto, zgodnie z art. 48 ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach, użycie nazwy produktu tradycyjnego odnoszącej się do obszaru geograficznego nie stanowi uznania pochodzenia tego produktu z obszaru, do którego nawiązuje ta nazwa.

Zdaniem WSA nie bez znaczenia jest fakt wytwarzania "kiełbasy krakowskiej", w tym również "kiełbasy krakowskiej suchej" przez wielu producentów zajmujących się przetwórstwem mięsa w różnych regionach Polski (i poza jej granicami, głównie w Austrii i Niemczech). Producenci ci od wielu lat wytwarzają różne rodzaje "kiełbasy krakowskiej", w tym "kiełbasy krakowskiej suchej". Z tego powodu istnieje uzasadniona obawa, że rejestracja oznaczenia "kiełbasa krakowska sucha" jako chronionego oznaczenia geograficznego spowodowałaby "zawłaszczenie" tego oznaczenia przez grupę producentów z województwa małopolskiego, co mogłoby prowadzić do istotnych utrudnień w obrocie gospodarczym.

Sąd podniósł, że organ prawidłowo uznał, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" nie spełnia wymagań określonych w art. 5 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 1151/2012. W szczególności, nie wykazano cech jakościowych, ani cechy charakterystycznej, które produkt zawdzięcza pochodzeniu geograficznemu, odróżniających "kiełbasę krakowską suchą" od innych produktów należących do tej samej kategorii. Jak słusznie zauważył organ, system chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych od początku istnienia jest nierozerwalnie związany z jakością, ponieważ jest elementem unijnej polityki jakości żywności (część unijnej polityki rolnej) i obejmuje produkty rolne i środki spożywcze o wysokiej jakości i określonych specyficznych cechach, co wynika jednoznacznie z preambuły rozporządzenia 1151/2012. W efekcie tego, że chronione oznaczenia geograficzne są objęte unijnym systemem jakości żywności - tylko produkty posiadające charakterystyczne cechy jakościowe związane z konkretnym pochodzeniem geograficznym mogą być w nim zarejestrowane.

III. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyły B. P. spółka z o.o. oraz S. O. T. R. M. "K." i zaskarżając to orzeczenie w całości, wniosły o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. - (II.) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
2. 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ administracji przepisów o postępowaniu administracyjnym dotyczących postępowania dowodowego, polegającego na nieprawidłowej ocenie następujących dowodów: przyznania produktom o nazwie "kiełbasa krakowska sucha" nagrody Superior Taste Award 2015 oraz godła promocyjnego "Teraz Polska" objęcia produktu "kiełbasa krakowska sucha" Systemem Gwarantowanej Jakości Żywienia (QAFP) "Wędliny", rankingu kiełbas krakowskich umieszczonego na portalu www.konsumentahsta.pl, badania konsumenckiego nazwy "kiełbasa krakowska sucha" przeprowadzonego w listopadzie 2016 r. przez Ipsos Sp. z o.o, i uznaniu na podstawie w/w dowodów, że "kiełbasa krakowska sucha" jest nazwą rodzajową, która to nazwa stanowi samodzielną przesłankę negatywną rejestracji nazwy "kiełbasa krakowska sucha" jako chronionego oznaczenia geograficznego;
3. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 k.p.a. w zw. z art. 50 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1, art. 79 § 2 k.p.a., art. 83 § 3 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo, że organ administracji dokonał ustaleń faktycznych na podstawie pisemnych oświadczeń osób reprezentujących producentów wyrobów mięsnych tj. U.P.i P.P.M. i S. S.A. oraz sieć handlową tj. J.M. P. S.A. w sytuacji, gdy skarżący zakwestionowali w piśmie z dnia 12 stycznia 2017 r. część z zawartych w pisemnych oświadczeniach informacji mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności zakwestionowali informacje dotyczące postrzegania nazwy "kiełbasa krakowska sucha" przez konsumentów, danych dotyczących wielkości produkcji "kiełbasy krakowskiej suchej" poza regionem Małopolski, używania przez producentów spoza regionu Małopolski nazwy "kiełbasa krakowska sucha" do oznaczenia produktów, które są wytwarzane z innych rodzajów mięs niż mięsa wskazane w recepturze "kiełbasy krakowskiej suchej" wypracowanej przez masaży z regionu krakowskiego, zamiast uznać w/w oświadczenia jedynie za informacje o posiadaniu określonych informacji przez osoby składające w/w oświadczenia i osoby składające w/w oświadczenia przesłuchać w charakterze świadków, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zakwestionowane przez skarżących informacje zostały uznane przez organ administracji za udowodnione i włączone do stanu faktycznego a następnie stały się podstawą ustalenia przez organ administracji, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" jest nazwą rodzajową, która to nazwa stanowi samodzielną przesłankę negatywną rejestracji nazwy "kiełbasa krakowska sucha" jako chronionego oznaczenia geograficznego;
4. 3. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie dokonane przez WSA polegające na przyjęciu, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" odnosi się do grubej kiełbasy wieprzowej i niewskazanie w uzasadnieniu wyroku przyczyn zmiany przez WSA ustaleń organu administracji dotyczących zakresu nazwy "kiełbasa krakowska sucha" przy równoczesnym oddaleniu skargi, w szczególności zarzutu skarżących dotyczącego niewłaściwego ustalenia zakresu nazwy "kiełbasa krakowska sucha" przez organ administracji, co ma istotny wpływ dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż prawidłowe określenie zakresu nazwy jest niezbędne do ustalenie czy nazwa "kiełbasa krakowska sucha" jest nazwą rodzajową, która stanowi przesłankę negatywną rejestracji danej nazwy jako chronionego oznaczenia geograficznego;
5. - (III.) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego polegające na:

1. 1. błędnej wykładni art. 5 ust. 2 lit. a) i b) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. (dalej: Rozporządzenie 1151/2012) w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych i uznaniu, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" nie spełnia wymagań Rozporządzenia nr 1151/2012 odnośnie chronionego oznaczenia geograficznego, poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu WSA renomy, którą zawdzięcza produkt "kiełbasa krakowska sucha" wytwarzaniu w regionie Małopolski zgodnie z tradycyjnymi metodami produkcji opartymi na recepturach wypracowanych przez pokolenia krakowskich masaży, podczas gdy wykazanie renomy w postępowaniu o rejestrację chronionego oznaczenia geograficznego jest wystarczającą przesłanką do spełnienia warunku wskazanego w 5 ust. 2 lit. a) i b) Rozporządzenia 1151/2012;
2. 2. niewłaściwym zastosowaniu art. 5 ust. 2 lit. a) i b) Rozporządzenia 1151/2012 i uznaniu, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" nie spełnia wymagań Rozporządzenia nr 1151/2012 odnośnie chronionego oznaczenia geograficznego, poprzez uznanie, że skarżący nie wykazali cech jakościowych, które produkt zawdzięcza pochodzeniu geograficznemu, odróżniających produkt "kiełbasa krakowska sucha" wytwarzany w regionie Małopolski od produktów oznaczonych nazwą "kiełbasa krakowska sucha" wytwarzanych poza regionem Małopolski, podczas gdy w przedmiotowej sprawie skarżący wykazali cechy jakościowe, które produkt o nazwie "kiełbasa krakowska sucha" zawdzięcza pochodzeniu z regionu Małopolski wynikające z tradycyjnych metod produkcji oraz receptury wypracowanej przez pokolenia krakowskich masaży;
3. 3. niewłaściwym zastosowaniu art. 6 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 Rozporządzenia 1151/2012 poprzez uznanie, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" ma charakter nazwy rodzajowej, ze względu na następujące okoliczności: wytwarzanie od wielu lat różnych rodzajów kiełbasy krakowskiej, w tym produktów oznaczanych jako "kiełbasa krakowska sucha" przez większość z 1000 producentów w Polsce, ryzyko ujemnego wpływu rejestracji nazwy "kiełbasa krakowska sucha" jako chronionego oznaczenia geograficznego na sytuację ekonomiczną producentów spoza regionu Małopolski, wydanie w latach 60-tych ubiegłego stulecia zbiorczych norm (dokumentacji technologicznej na wędliny i wyroby wędliniarskie) dotyczących, w szczególności surowców i metod wytwarzania produktu o nazwie "kiełbasa krakowska sucha", mimo, że powyższe okoliczności nie wskazują na degenerację nazwy "kiełbasa krakowska sucha" i przekształcenie jej w nazwę rodzajową;
4. 4. błędnej wykładni art. 48 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz.U. z 2005 r, Nr 10, poz. 68 ze zm.; dalej: ustawa o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych) poprzez uznanie, że wpis produktu "kiełbasa krakowska sucha" na Listę Produktów Tradycyjnych województwa małopolskiego nie potwierdza związku produktu "kiełbasa krakowska sucha" z regionem Małopolski podczas, gdy z treści art. 48 ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych wynika, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" nie stanowi uznania pochodzenia "kiełbasy krakowskiej suchej" z miasta Krakowa a nie, że brak jest związku produktu "kiełbasa krakowska sucha" z regionem Małopolski tym bardziej, że z art. 47 ust. 1 ustawy o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych wynika, że warunkiem wpisu na w/w listę jest wykazanie związku z danym regionem.

W uzasadnieniu Skarżący przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
2. 1. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu wobec niezasadności podniesionych w niej zarzutów.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

2. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też nie są spełnione warunki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej i rozpoznał sprawę w zakresie objętym podniesionymi w niej zarzutami.

3. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Określenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, ma w postępowaniu kasacyjnym istotne znaczenie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może poddać ocenie merytorycznej wadliwie postawionych zarzutów skargi kasacyjnej, jeśli przy tym nie jest możliwa ich rekonstrukcja na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z istoty kontroli instancyjnej, ograniczającej rozpoznanie przez NSA sprawy do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, a tym samym wykluczającej ponowne (w całości) rozpoznanie sprawy przez NSA – art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09).

4. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej, czyli mylne jej rozumienie, natomiast niewłaściwe zastosowanie oznacza dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, a więc niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga z podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) dotyczy naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

5. Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podstawy kasacyjne powinny być uzasadnione, a więc skonstruowane w sposób umożliwiający powiązanie powoływanych w nim okoliczności, twierdzeń i wniosków z poszczególnymi przepisami prawa, uznanymi przez autora skargi kasacyjnej za naruszone. Należy przy tym podkreślić, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), przez co należy rozumieć związek pomiędzy domniemanym uchybieniem, a wydanym w sprawie orzeczeniem, uzasadniający hipotezę o prawdopodobieństwie odmiennego rozstrzygnięcia sprawy, gdyby sąd pierwszej instancji nie dopuścił się tego uchybienia (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). W przypadku zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego lub niewłaściwego jego zastosowania (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), niezbędne jest wskazanie, jak zdaniem autora skargi kasacyjnej należy prawidłowo zinterpretować i zastosować dany przepis oraz w czym wyraża się błąd organu w tym zakresie, które miał nie dostrzec sąd pierwszej instancji.

6. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, przy czym z uwagi na charakter tych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności odniósł się do najdalej idącego zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut ten w istocie sprowadza się do tezy, że WSA naruszył wskazane przepisy poprzez błędne ustalenie i przyjęcie, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" odnosi się do grubej kiełbasy wieprzowej, a nadto niewskazanie w uzasadnieniu wyroku przyczyn zmiany przez WSA ustaleń organu dotyczących zakresu nazwy "kiełbasa krakowska sucha" w (pkt II-3 petitum skargi kasacyjnej). Zauważyć należy, że w uzasadnieniu podniesionego zarzutu wskazano, że ze względu na brak sporządzenia przez WSA "stosownego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku", nie jest jasne na jakiej podstawie WSA uznał, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" odnosi się do grubej kiełbasy wieprzowej, gdy w ocenie skarżących, "z analizy materiału dowodowego wynika, że powyższe ustalenie jest niezasadne i zostało dokonane wbrew zgromadzonych w sprawie dowodom, a nawet ustaleniom dokonanym przez organ".

7. W świetle argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należy za nietrafny. Przypomnieć trzeba, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, a nadto, gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i na jakich podstawach (zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Jest też istotne, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest właściwy dla skutecznego podważenia prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też trafności wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Natomiast, w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego przez sąd pierwszej instancji stanowiska i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, gdyż sąd ten może naruszyć wskazany przepis jedynie w takiej sytuacji, gdyby strona w postępowaniu sądowym wskazywała na obiektywnie istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które sąd pominął, ewentualnie wtedy, gdyby w postępowaniu, którego dotyczy skarga, popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był ich pominąć.

8. Przechodząc do oceny tego zarzutu zauważyć trzeba, że w rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji zaakceptował ustalenia organu, stwierdzając między innymi, że organ zasadnie uznał, uwzględniając wszystkie okoliczności, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" nie kwalifikuje się do rejestracji, ponieważ jest nazwą rodzajową. WSA podkreślił, że rodzajowy charakter nazwy "kiełbasa krakowska" potwierdza wydanie zbiorczych norm (dokumentacji technologicznej na wędliny i wyroby wędliniarskie), wydawanych już w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia, dotyczących w szczególności surowców i metod wytwarzania tego rodzaju kiełbasy. Ponadto WSA odniósł się w tym zakresie do materiału dowodowego zgromadzonego przez organ, odwołując się do faktu wytwarzania "kiełbasy krakowskiej", w tym również "kiełbasy krakowskiej suchej" "przez wielu producentów zajmujących się przetwórstwem mięsa w różnych regionach Polski (i poza jej granicami, głównie w Austrii i Niemczech)" oraz wskazując na konsekwencje tych ustaleń w świetle obowiązującego prawa.

9. Mając więc na uwadze powyższe ustalenia, jak też dalej idące rozważania sądu pierwszej instancji, wyrażone wprost w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – których na potrzeby analizowanego zarzutu nie trzeba w tym miejscu rozwijać – nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sąd pierwszej instancji, w ramach przedstawienia stanu sprawy, wskazał, jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania i na jakich podstawach, do czego był zobowiązany z mocy art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy konstrukcyjne określone w tym przepisie umożliwiając stronom i sądowi kasacyjnemu kontrolę rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji przyjął ustalony przez organ stan faktyczny za podstawę orzekania, uznając go za prawidłowy, przy czym relacjonując ów stan, nie poprzestał tylko na wyrażeniu samej akceptacji, lecz wskazał w swoim uzasadnieniu na najistotniejsze jego elementy. Zupełnie innym zagadnieniem – od dopełnienia przez sąd pierwszej instancji wymogu przedstawienia stanu sprawy – jest ocena prawidłowości poczynionych przez ten sąd ustaleń, jak też poprawność przyjętej w wyroku wykładni i zastosowania prawa materialnego, a w rezultacie trafność oceny kwestionowanej decyzji, co nie może być skutecznie podważone w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., jak i art. 141 § 4 p.p.s.a.. o czym była mowa wyżej. Z tych względów zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należało za nieusprawiedliwiony.

10. Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej (pkt II-1,2 oraz III-1,2,3,4 petitum skargi kasacyjnej), zauważyć należy, że są one wzajemnie powiązane i uzupełniające się, co pozwala na ich łączną ocenę. W pierwszej kolejności ocenie podlega zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. (pkt II-1 petitum skargi kasacyjnej), poprzez nieprawidłową ocenę dowodów, który wiąże się z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 k.p.a. w zw. z art. 50 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1, art. 79 § 2 k.p.a., art. 83 § 3 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (pkt II-2 petitum skargi kasacyjnej), związany z – najogólniej ujmując – wadami postępowania dowodowego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, do naruszenia tych przepisów doszło na skutek dokonania przez organ ustaleń faktycznych "na podstawie pisemnych oświadczeń osób reprezentujących producentów wyrobów mięsnych tj. U.P.i.P P. M. i S. S.A. oraz sieć handlową tj. J.M. P. S.A.", które skarżący częściowo zakwestionowali.

11. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarówno stanowisko sądu pierwszej instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak i ustalenia oraz argumentacja zawarte w kontrolowanym przez WSA postępowaniu prowadzonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie dają podstaw do uznania, że organ naruszył przepisy art. 50 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 § 2 k.p.a., art. 83 § 3 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji – na skutek oddalenia skargi – doszło do naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. (wskazanego błędnie jako art. 134 § 1 k.p.a.).

12. Autor skargi kasacyjnej wyraził pogląd, że naruszenie wskazanych wyżej przepisów wynika z niedostrzeżenia przez WSA uchybień organu, polegających na dokonaniu "istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych na podstawie pisemnych oświadczeń złożonych przez osoby fizyczne (powołujące się na to, że działają w imieniu zakładów mięsnych – U.P.i P. P. M.; "S." S.A. oraz sieci handlowej tj. J. M. P. S.A.), w szczególności co do okoliczności przekształcenia nazwy "kiełbasa krakowska sucha" w nazwę rodzajową oraz, że konsumenci odbierają oznaczenie "kiełbasa krakowska sucha" jako nazwę rodzajową. Zdaniem skarżących kasacyjnie, podmioty te "są bezpośrednio ekonomicznie zainteresowane wynikiem rozstrzygnięcia", a wnioski zawarte w tych pismach – nierzetelne. Wobec tego WSA winien był dopatrzyć się uchybienia organu "polegającego na zaniechaniu przesłuchania na podstawie art. 77 § 3 k.p.a. w zw. z art. 50 § 1 k.p.a. z urzędu w charakterze świadków osób, które podpisały oświadczenia, skoro skarżący "wskazali, że informacje zwarte w tych oświadczeniach w części są nieprawdziwe a w części nierzetelne".

13. Analiza przytoczonego wyżej uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na stwierdzenie, że całkowicie nieusprawiedliwiony jest zarzut niedostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ wskazanych w tym zarzucie przepisów postępowania. Przepisy te dotyczą postępowania dowodowego: art. 50 § 1 k.p.a. (dot. wezwania do czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym), art. 79 § 2 k.p.a. (dot. prawa strony do udział w przeprowadzeniu dowodu), art. 83 § 3 k.p.a. (dot. uprzedzenia świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania). Uregulowane w nich niektóre normy postępowania dowodowego, co do samej zasady nie mogły być w tej sprawie naruszone przez organ, albowiem organ przepisów tych nie stosował i nie miał podstaw do stosowania, wobec nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, co jest istotą tego zarzutu, o czym mowa poniżej.

14. Zarzucane organowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a więc przepisów normujących obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i całego jego rozpatrzenia, a następnie oceny zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów, także nie miało miejsca w sprawie. Naruszenia tych przepisów organ nie dopuścił się, co prawidłowo stwierdził sąd pierwszej instancji, akceptując wszystkie ustalenia faktyczne organu. W uzupełnieniu tej oceny wypada dodać, że kwestionowanie przez autora skargi kasacyjnej treści stanowisk zawartych w skierowanych do organu pismach (kilku producentów wędlin), które organ włączył do akt spraw, lecz nie traktował jako prawnie uregulowane zastrzeżenia w prowadzonym postępowaniu, ma charakter stricte polemiczny w odniesieniu do oceny ustaleń organu. Skoro bowiem organ – jak stwierdził w decyzji z 18 stycznia 2017 r., nr RR.oz.7921.3.2016 – uwzględnił wynikające z tych pism informacje, jako mogące przyczynić się do "lepszego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy" i z tego względu uznał, że "należało je dopuścić i uwzględnić przy rozpatrywaniu materiału dowodowego", to jest oczywiste, że dokumenty te podlegają ocenie na podstawie art. 80 k.p.a., jako dowody z dokumentów w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy brak było podstaw prawnych do prowadzenia swoistego postępowania dowodowego przeciwko treści oświadczeń zawartych w tych dowodach, a jedynie taką rolę miało spełnić – oczekiwane przez skarżących, w ramach dowodów dopuszczonych z urzędu – przesłuchanie osób, które te pisma podpisały. Świadczy o tym wprost uzasadnienie tego zarzutu skargi kasacyjnej, gdzie wskazano, że "przesłuchanie w/w osób w charakterze świadków pozwoliłoby w sposób obiektywny zweryfikować podane w/w informacje oraz wyjaśnić ewentualne wątpliwości poprzez m.in. zadawanie pytań świadkom".

15. Niezrozumiały jest zarzut błędnej wykładni art. 5 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych, polegający – w ocenie skarżących – "na pominięciu w rozstrzygnięciu renomy produktu "kiełbasa krakowska sucha" wytwarzanego w regionie Małopolski. Zgodnie z art. 5 ust. 2 lit. a-c, do celów tego rozporządzenia "oznaczenie geograficzne" jest nazwą, którą określa się produkt: a) pochodzący z określonego miejsca, regionu lub kraju; b) którego określona jakość, renoma lub inna cecha charakterystyczna w głównej mierze wynika z tego pochodzenia geograficznego; oraz c) którego przynajmniej jeden etap produkcji odbywa się na tym określonym obszarze geograficznym. Jak stwierdził sąd pierwszej instancji, organ prawidłowo uznał, że we wniosku skarżących nie wykazano cech jakościowych, które produkt zawdzięcza pochodzeniu geograficznemu, odróżniających "kiełbasę krakowską suchą" od innych produktów należących do tej samej kategorii, a ponadto, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ zasadnie uznał, że nazwa "kiełbasa krakowska sucha" nie kwalifikuje się do rejestracji, ponieważ jest nazwą rodzajową (art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1151/2012).

16. Uwzględniając przedstawioną wyżej argumentację, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że omawiany zarzut skargi kasacyjnej nie jest trafny. Nie można bowiem uznać, że sąd pierwszej instancji oddalił skargę na skutek błędu w wykładni art. 5 ust. 2 lit. a-b tego rozporządzenia, gdyż nie te przepisy stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia. Kluczowym zagadnieniem w sprawie nie jest bowiem pominięcie przez WSA przesłanki "renomy produktu", lecz zasadność zastosowania przez organ normy prawnej zawartej w art. 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia nr 1151/2012, co sąd pierwszej instancji uznał za odpowiadające prawu. Zgodnie z tym przepisem, nie rejestruje się nazw rodzajowych jako chronionych nazw pochodzenia lub chronionych oznaczeń geograficznych. Sąd pierwszej instancji zgodził się z organem, że sporna nazwa ma charakter rodzajowy, co oznacza niemożność jej rejestracji, jako chronionego oznaczenia geograficznego lub chronionej nazwy pochodzenia – w rozumieniu rozporządzenia nr 1151/2012.

17. W tej kwestii oczywiste jest niespełnienie wymagań w zakresie konstrukcji skargi kasacyjnej (zob. pkt 4 i 5 uzasadnienia). W ocenie autora skargi kasacyjnej, skarżący wykazali renomę produktu ("wynikającą z zachowania tradycyjnych receptur oraz wypracowanych przez pokolenia masaży krakowskich metod produkcji"), a wobec pominięcia tej przesłanki (renomy), sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 5 ust. 2 lit. a) i b) Rozporządzenia 1151/2012 (s. 14 skargi kasacyjnej). Zauważyć należy, że zarzut nieuwzględnienia w treści zrekonstruowanej normy prawnej jednego ze zwrotów niedookreślonych – "renoma", dotyczy cechy produktu, co do której organ wypowiedział się w decyzji, wskazując na jej niewątpliwą konotację geograficzną, która nie ma jednak znaczenia wobec degeneracji nawy "kiełbasa krakowska". Ustalenia te zaakceptował sąd pierwszej instancji, a skarga kasacyjna oceny tej skutecznie nie podważa.

18. Trafnie wskazał WSA, że skarżący nie wykazali cech jakościowych, ani cechy charakterystycznej, które produkt zawdzięcza pochodzeniu geograficznemu, odróżniających "kiełbasę krakowską suchą" od innych produktów należących do tej samej kategorii, a przecież system chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych jest związany z jakością, jako element unijnej polityki jakości żywności, obejmując produkty rolne i środki spożywcze o wysokiej jakości i określonych specyficznych cechach, co wynika z preambuły rozporządzenia 1151/2012. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza także, że ochrona nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych ograniczona jest do tych produktów, w przypadku których istnieje nierozłączny związek między cechami produktu lub środka spożywczego a obszarem geograficznym pochodzenia. Zgodzić się także należy z ustaleniami WSA co do tego, że proces degeneracji spornej nazwy jest rezultatem intensywnego jej używania przez producentów spoza regionu krakowskiego, doprowadzając do przekształcenia dawnego oznaczenia geograficznego w nazwę ogólnoinformacyjną, którą przeciętny konsument postrzega jako informację o rodzaju kiełbasy, nie zaś o produkcie regionalnym pochodzącym z Krakowa. Nazwa ta identyfikuje więc produkt jako taki, niezależnie od jego pochodzenia geograficznego.

19. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza także, że uzyskanie charakteru rodzajowego przez nazwę danego produktu, tak jak w rozpoznawanej sprawie, następuje w wyniku procesu, w trakcie którego nazwa ta, pomimo że zawierała odniesienie do geograficznego miejsca, w którym dany produkt był pierwotnie produkowany albo wprowadzany na rynek, stała się nazwą powszechną tego produktu, co jest zjawiskiem występującym powszechnie i ma charakter obiektywny (zob. wyroki Trybunału Sprawiedliwości: z 10 września 2009 r., w sprawie C-446/07, Severi przeciwko Regione Emilia-Romagna, pkt 50; z 25 października 2005 r., w sprawach połączonych C-465/02 i C-466/02 Niemcy i Dania przeciwko Komisji, pkt 75-100; z 26 lutego 2008 r., w sprawie C-132/05 Komisja przeciwko Niemcom, pkt 53).

20. Jak wyżej zauważono, nie ma możliwości rejestracji nazw rodzajowych, nawet wtedy, gdy odnoszą się do nazw regionów lub miejsc, w których wyroby były pierwotnie wytwarzane, jak też, gdy nazwa produktu stała się nazwą powszechną, przy czym w nauce prawa uznaje się, że oczywistym przykładem takiego procesu jest nazwa "kiełbasa krakowska", czy też "polędwica sopocka" (zob.: E.Nowińska, K.Szczepanowska-Kozłowska, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, Warszawa 2018, art. 8, t. 12; Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, [red] J.Szwaja, art. 8, t. 9; M.Halagarda, W.Kędzior, E.Pyrzyńska, Ochrona i zasady rejestracji produktów regionalnych i tradycyjnych, Zesz. Nauk. UEK, 2013; nr 918, s. 21 i przytoczone tam piśmiennictwo).

21. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).