Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2010r. w sprawie sygn. akt VSA/Wa 787/10 oddalił skargę Z. K. – P. H. – U. "G." na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] stycznia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.
Pismem z 27 lutego 2008r. Z. K. zwrócił się do PFRON o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2007r., Nr 245, poz. 1810), na wydatki sfinansowane ze środków pochodzących z dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych w ramach indywidualnych programów rehabilitacji oraz art.33 ust.11 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz.776 ze zm.). Wnioskodawca oświadczył, iż pomoc została przeznaczona na szkolenie i przekwalifikowanie w celu nabycia lub podnoszenia kwalifikacji zawodowych, na który utworzono indywidualny program rehabilitacji. Do wniosku załączono dokumentację potwierdzającą dokonanie przelewów, tj. wyciąg bankowy z konta zfron nr 0004/2008, potwierdzenia przelewów z dnia 28.01.2008r. oraz fakturę VAT nr FV 346/08/DGS wystawioną 15.01.2008r. i nr 08-FVS/0017/RZ wystawioną w dniu 11.01.2008r.
W wyniku rozpoznania wniosku, postanowieniem z [...] października 2009r. nr [...] Prezes Zarządu PFRON odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień 28 stycznia 2008 r. na kwotę 380 zł, tj. 104,80 euro oraz na kwotę 294 zł, tj. 81,11 euro. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż brak kompletnej dokumentacji związanej z poniesionymi wydatkami (strona odmówiła przesłania indywidualnych programów rehabilitacji, na podstawie których poniesiono wydatki) uniemożliwia rzetelną ocenę zebranego materiału dowodowego i wydanie zaświadczeń o pomocy de minimis.
W zażaleniu strona podniosła, iż rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wskazuje, jakie dokumenty pracodawca obowiązany jest przedłożyć występując z wnioskiem o wydanie przedmiotowego zaświadczenia, tym samym, w ocenie strony, żądanie przez organ przedłożenia dokumentów księgowych oraz indywidualnych programów rehabilitacji było nieuzasadnione.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z [...] stycznia 2010 r., Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji podkreślił, iż postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, choć jest postępowaniem uproszczonym, to ma charakter prawny zbliżony do postępowania administracyjnego. W toku postępowania można zatem wykorzystać środki dowodowe, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w k.p.a. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony, iż nie miał prawa żądać przedłożenia indywidualnych programów rehabilitacji. Zdaniem organu, z uwagi na brak stosownej dokumentacji umożliwiającej rzetelną ocenę zebranego materiału dowodowego, należało odmówić wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na powyższe postanowienie uznał, że kwestią sporną w sprawie niniejszej pozostaje prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego.
Następnie powołując § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r., które to rozporządzenie to określa szczegółowe warunki udzielania przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej pomocy, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, w ramach pomocy de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. podkreślił, że pomoc ta może być udzielana, jeżeli spełnione zostaną łącznie warunki dotyczące przyznawania takiej pomocy, określone w ww. rozporządzeniu (§ 2), dotyczące m.in. przeznaczenia pomocy na sfinansowanie wydatków, o których mowa w § 4 rozporządzenia. Podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przedsiębiorcy przez (...) organ udzielający pomocy. Prowadzący zakład pracy chronionej w celu uzyskania zaświadczenia przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania wraz ze stosownymi dokumentami (§ 5 ww. rozporządzenia).
Następnie Sąd I instancji wskazał, że podstawą prawną wydania przedmiotowego zaświadczenia jest art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którym podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis oraz -wydane na podstawie art. 5 ust. 4 ww. ustawy - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy w rolnictwie i rybołówstwie określające formę, treść, termin i sposób wydawania zaświadczenia stwierdzającego, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis (§ 1).
Dalej Sąd podkreślił, że w nieuregulowanym postanowieniami ww. aktów prawnych znajdują zastosowanie przepisy działu VII k.p.a. – Wydawanie zaświadczeń (art. 217 – 220 k.p.a.). Zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zakres tego postępowania wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w k.p.a. W przypadku, gdy nie można spełnić żądania osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia odnośnie potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, np. ze względu na treść posiadanych dokumentów, właściwy organ odmawia wydania zaświadczenia. Odmowa następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.).
Sąd I instancji wskazał, iż organ, do którego skierowany zostaje wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis ma obowiązek zbadać, czy pomoc objęta wnioskiem może być uznana za pomoc de minimis. Tym samym organ miał podstawę prawną do żądania nadesłania indywidualnych programów rehabilitacji. Dopiero bowiem analiza całości zebranego materiału dowodowego co do celowości poniesienia przedmiotowych wydatków i ich zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych pozwala na wydanie zaświadczenia. W ocenie sądu I instancji w sprawie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, prawidłowo ustalono stan faktyczny i dokonano jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności.
Z. K. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. i zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- 1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.
- - 141 § 4 ww. ustawy, poprzez uchylenie się od obowiązku rozważenia i odniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, nie zawarcie w uzasadnieniu orzeczenia odniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżącego,
- – art. 217 §2 pkt 2 kpa – poprzez jego zastosowanie,
- – art. 217 § 2 pkt 1 kpa – poprzez jego niezastosowanie,
- – art. 218 kpa – poprzez jego błędną wykładnię,
- – art. 11 kpa – poprzez jego niezastosowanie
- 2) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
- – § 9 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych z dnia 19 grudnia 2007 roku (DZ.U. z 2007 roku Nr 245 poz. 1810 – poprzez jego błędną wykładnię,
- - art. 23 ust. 1 pkt 2 Ustawy o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2002 r. Nr 101 poz. 926), poprzez jego błędną wykładnię,
- - art. 33 ust. 6 Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2008 r. Nr 14 poz. 92), poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący, w pierwszej kolejności podniósł że Sąd orzekający, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 141 § 4 ppsa uchylił się do rozważania poszczególnych zarzutów, wskazania argumentacji prawnej uznania ich za nieuzasadnione. Dalej autor skargi kasacyjnej zarzucił, że bez przywołania jakiejkolwiek argumentacji faktycznej i prawnej, Sąd I instancji przyjął, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 218 § 2 kpa, a tym samym organ zobowiązany do wydania zaświadczenia, w niniejszej sprawie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218§2 kpa. Zdaniem skarżącego wydanie przedmiotowego zaświadczenia jest przypadkiem regulowanym treścią art. 217 § 2 pkt 1 kpa. Urzędowego bowiem potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga, zdaniem skarżącego przepis prawa, a mianowicie przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych z dnia 19 grudnia 2007 roku (Dz.U. 2007 Nr 245 poz. 1810).
Jedynie zatem w przypadku wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 2 kpa, zgodnie z treścią art. 218 § 2 kpa organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Jednakże nawet w tym przypadku ewentualne postępowanie wyjaśniające nie ma charakteru dowolnego. Ponadto wskazano, iż niedopuszczalne jest postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia (art. 218 § 2 kpa), co do kwestii rozstrzyganych decyzją administracyjną. Cechą zaświadczenia jest, bowiem stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie może służyć zebraniu nowych informacji, bo w ten sposób wkracza w sferę decyzji administracyjnych, czyli ustalania i kształtowania stosunków prawnych. W sferach rozstrzyganych decyzją administracyjną wydawanie zaświadczeń, jak i prowadzenie w ramach postępowania w sprawie wydania zaświadczenia postępowania wyjaśniającego, co do kwestii rozstrzyganych decyzją administracyjną, jest niedopuszczalne.
Z uwagi na powyższe, strona skarżąca podniosła, iż wydatki w ramach Indywidualnych Programów Rehabilitacji dokonywane są z Funduszu ZFRON, którego prawidłowość, zgodnie z art. 33 ust. Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, kontrolowana jest wyłącznie przez właściwe terenowo urzędy skarbowe.
Zarzut naruszenia § 9 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych z dnia 19 grudnia 2007 roku (DZ.U. z 2007 roku Nr 245 poz. 181, skarżący uzasadnił wskazując, że w myśl powyższej regulacji katalog dokumentów, jakie jest obowiązany przedłożyć ubiegający się o zaświadczenie przedsiębiorca jest katalogiem zamknięty, a tym samym nie było podstaw do wezwania go o dodatkowe dokumenty. Na koniec uzasadniając zarzut naruszenia art. 23 ust 1 pkt 2 ww. ustawy o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2002 r. Nr 101 poz. 926) poprzez błędną wykładnię tego przepisu wskazał, że ustawa ta odwołuje się do innych przepisów, regulujących działalność innych podmiotów i instytucji, które przesądzają o tym kto, komu i w jakich okolicznościach może dane osobowe udostępniać, kto i w jakich okolicznościach może dane pozyskać, przechowywać, usunąć oraz dokonywać na nich innych operacji wymienionych w art. 7 pkt 2 ustawy - mieszczących się w pojęciu "przetwarzania danych".
Zdaniem skarżącego ani organ ani sąd orzekający nie wskazał przepisów regulujących działalność tak organu I jak i II instancji, które w świetle art. 23 ust 1 pkt 2 ustawy zezwalałyby skarżącemu na udostępnienie żądanych przez organy danych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 ppsa zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Rozpoznając sprawę w granicach określonych skargą kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone orzeczenie mimo po części błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Przy wydaniu zaskarżonego wyroku nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. wskazanego przez skarżącego art. 141§ p.p.s a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zasadniczo spełnia wymogi określone powyższym przepisem. NSA zwraca jednakże uwagę na błędne powołanie w treści rozstrzygnięcia rozporządzenia Rady Ministrów z 27 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U nr 2007 Nr 76 poz, 496), które utraciło moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2008r., a zatem w sprawie niniejszej, w zakresie wniosku o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, co do wydatków poniesionych 28 stycznia 2008r. z konta zfron nie miało zastosowania. Nie mniej regulacja błędnie powołanego § 5 tego aktu jest tożsama z treścią obowiązującego w dacie złożenia wniosku § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 grudnia 2007r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 2007 nr245 poz. 1810), aktu również powołanego przez Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię wskazanych w skardze przepisów okazały się również niezasadne. Zarzut naruszenia § 9 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych z dnia 19 grudnia 2007 roku (DZ.U. z 2007 roku Nr 245 poz. 181), skarżący uzasadnił, wskazując, że w myśl powyższej regulacji katalog dokumentów, jakie jest obowiązany przedłożyć ubiegający się o zaświadczenie przedsiębiorca jest katalogiem zamkniętym, a tym samym nie było podstaw do wezwania go o dodatkowe dokumenty. W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem żądania strony było wydanie przez PFRON zaświadczenia o pomocy de minimis ze względu na poniesione przez skarżącego z konta zfron w dniach 25 stycznia 2008r. i 29 stycznia 2008r. wydatki na szkolenie i przekwalifikowanie w celu nabycia lub podnoszenia kwalifikacji zawodowych, na który utworzono indywidualny program rehabilitacji, zgodnie z §2 ust 1 pkt 12 lit c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2009r. (Dz.U.07.245.1810).
W tym miejscu wskazać należy, jak podkreślił sąd I instancji, iż podstawą prawną wydania przedmiotowego zaświadczenia jest art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którym podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis oraz -wydane na podstawie art. 5 ust. 4 ww. ustawy - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy w rolnictwie i rybołówstwie określające formę, treść, termin i sposób wydawania zaświadczenia stwierdzającego, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis (§ 1).
Z kolei zgodnie z art. 33 ust. 1 mającej w sprawie zastosowanie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2009 01.01 ze zm.), prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji. W myśl ust 4 tego przepisu zaświadczenie o pomocy de minimis wydawane jest w odniesieniu do wydatków związanych z rehabilitacją zawodową, społeczną i leczniczą, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 wydanego na podstawie art. 33 ust 1 w.w. ustawy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U.07.245.1810), warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis, jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy.
Ubiegając się o wydanie zaświadczenia pracodawca jest obowiązany przedstawić dokumenty, o jakich mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia. Rodzaj wydatków, które można pokryć z zakładowego funduszu rehabilitacji został wskazany w § 2 przedmiotowego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. Przywołane przepisy wskazują zatem w jakich okolicznościach pomoc może być zakwalifikowana jako pomoc de minimis oraz na to, że podstawą zakwalifikowania tej pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie. We wspomnianym § 2 rozporządzenia, w jego pkt 12 lit c wskazano, że ze środków funduszu rehabilitacji ponosi się wydatki na indywidualne programy rehabilitacji, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych, w ramach których są finansowane m.in. szkolenia, przekwalifikowania oraz dokształcania w celu nabycia lub podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w części nieobjętej finansowaniem środkami tego funduszu na podstawie innych przepisów rozporządzenia.
W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z § 6 rozporządzenia warunkiem wykorzystania środków funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 jest opracowanie programu rehabilitacji. Tym samym skoro przedsiębiorca wnosi o wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis przedstawiając, między innymi, zgodnie z § 9 ust 2 rozporządzenia informację o dokonaniu wydatków ze środków funduszu rehabilitacji, winien wykazać, że stanowią one wydatki, o których mowa w §2 rozporządzenia. Z przedstawionych dokumentów, informacji winno zatem wynikać, że o ile środki funduszu rehabilitacji będącego w istocie funduszem celowym przeznaczone są na, jak w sprawie niniejszej, koszty szkolenia w celu nabycia lub podnoszenia kwalifikacji zawodowych w części nieobjętej finansowaniem ze środków funduszu rehabilitacji, na podstawie innych przepisów rozporządzenia (co wskazano we wniosku), taki indywidualny program rehabilitacji, mający na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych pracownika został opracowany, a wydatek poniesiony służył temu celowi.
Złożenie takiej dokumentacji dotyczącej indywidualnych programów rehabilitacji pozwala dopiero uznać, że wydatki poniesione przez przedsiębiorcę są zgodne z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. W związku z tym zarzut skarżącego, że przepis § 9 rozporządzenia w katalogu dokumentów, jakie zobowiązany jest przedstawić pracodawca ubiegając się o wydanie zaświadczenia nie wymienia programów rehabilitacji, a zatem skarżący nie miał obowiązku przedstawienia takiej dokumentacji, jest nieuzasadniony, skoro § 9 ust 2 tego aktu zobowiązuje przedsiębiorców do przedstawienia w celu uzyskania zaświadczenia informacji o dokonaniu wydatku z funduszu rehabilitacji na wydatki, o których mowa w rozporządzeniu w ramach zasady de minimis. Tym samym wskazuje na konieczność wykazania przez przedsiębiorcę, że poniósł wydatek kwalifikujący się do uznania go za pomoc de minimis.
Również niezasadny, w ocenie NSA okazał się zarzut naruszenia art. 33 ust 6 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2008 Nr 14 poz.
92) poprzez jego niezastosowanie. Zdaniem skarżącego, skoro na mocy powyższego przepisu ocena nieprawidłowości wydatkowania środków w ramach IPR dokonywana jest przez właściwe terenowo urzędy skarbowe i rozstrzygana decyzją administracyjną, brak było podstaw do rozstrzygania tej kwestii przez Prezesa Zarządu PFRON w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Stanowisko to nie jest słuszne. W tym miejscu wskazać należy, że zastrzeżone w art. 33 ust 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej kompetencje kontroli prawidłowości realizacji przepisów ust 1-4a ustawy dla właściwych terenowo urzędów skarbowych nie dotyczą kwalifikowania wydatków do uznania ich za pomoc de minimis, bowiem takie kompetencje służą wyłącznie podmiotowi udzielającemu pomocy, natomiast przepis ten uprawnia organy skarbowe, jako organy kontrolne, wyłącznie do przeprowadzania kontroli w zakresie wskazanym ustawą o rehabilitacji, między innymi: prawidłowości tworzenia, prowadzenia funduszu i przeznaczania zgromadzonych w nim środków na finansowanie rehabilitacji w tym i indywidualnych programów rehabilitacji (art. 33 ust 2, ust 3, ust 4 ustawy o rehabilitacji), a w przypadku niezgodnego z prawem wydatkowania, do ich zwrotu (art. 33 ust 4a).
Działanie organu polegające na żądaniu w ramach prowadzonego postępowania indywidualnych programów rehabilitacji znalazło uzasadnienie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2002 nr 101 poz. 926), zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne jeśli jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa,
W zakresie podniesionych przez skarżącego zarzutów naruszenia art. 217 §2 pkt 2 kpa, art. 217 § 2 pkt 1 kpa, art. 218 kpa i 11 kpa. – wskazać należy, iż jak słusznie podkreślił Sąd I instancji w zakresie nieuregulowanym postanowieniami aktów prawnych dotyczących wydawania przedmiotowych zaświadczeń o udzieleniu pomocy de minimis, do postępowania w sprawie wydania zaświadczeń mają zastosowanie przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego ("Wydawanie zaświadczeń"). Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenia wydaje się jeżeli:
- 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
- 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub określonego stanu prawnego.
Skarżący zarzuca, że skoro zaświadczenie o pomocy de minimis jest, jak twierdzi zaświadczeniem, o którym mowa w art.217 §1 pkt 1 kpa, brak było podstaw do prowadzenia na podstawie art.218 §2 k.p.a. postępowania wyjaśniającego i żądania przez organ indywidualnych programów rehabilitacyjnych. Tym samym odmowa wydania zaświadczenia w oparciu o przedłożone dokumenty jest niezgodna z prawem. Stanowisko to nie jest słuszne. Nawet przyjmując argumenty strony, iż zaświadczenie, o którym mowa w §9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007r. jest warunkiem koniecznym dla uznania pomocy za pomoc de minimis, a zatem ma charakter zaświadczenia wymienionego w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. (stanowisko takie wyraził NSA w wyroku z 29 kwietnia 2010r. sygn. akt II GSK 574/09), przyjąć należy za dopuszczalne postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie co do okoliczności innych niż interes prawny. Takie postępowanie może być prowadzone w przypadku obu rodzajów zaświadczeń (por. J. Lang, E. Bojanowski, Z. Cieślak Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi Lexis Nexis 2008, str. 88 i nast.).
Przyjmując zatem za dopuszczalne prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie innym niż badanie interesu prawnego, w przypadku zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, w którym podniesiono, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie zaświadczenia pełni jedynie rolę pomocniczą przy ustalaniu jego treści i prowadzone jest tylko w koniecznym zakresie i służy potwierdzeniu faktów wynikających z danych znajdujących się w posiadaniu organu. Podkreślenia wymaga, że to na przedsiębiorcy ubiegającym się o wydanie zaświadczenia spoczywa obowiązek przedstawienia informacji o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od jego dokonania (§ 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2009r.) Mając na uwadze, iż wydawanie zaświadczeń zasadniczo opiera się na danych znajdujących się w posiadaniu organu, rzeczą podmiotu ubiegającego się o wydanie zaświadczenia o uznaniu pomocy za pomoc de minimis jest przedstawienie kompletnych informacji, które w sposób niewątpliwy potwierdzałyby wykorzystanie środków funduszu rehabilitacji na cele określone przepisami prawa.
Z tego względu trafnie Sąd I instancji uznał, że organ administracyjny miał podstawę do żądania w oparciu o art.218 §2 k.p.a. indywidualnych programów rehabilitacji, celem przeprowadzenia postępowania w zakresie niezbędnym do zbadania zgłoszonego żądania. Skoro w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia o pomocy de minimis organ zobowiązany do wydania zaświadczenia, jest uprawniony do wyjaśnienia kwestii powiązania zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku, którego ma dotyczyć zaświadczenie, należy uznać, że nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 11 oraz art. 218 §2 kpa w tym znaczeniu, że brak było podstaw do żądania dodatkowych dokumentów w postępowaniu wyjaśniającym.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.