Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1557/11

Uzasadnienie

I

Postanowieniem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucił skargę "C." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2011 r., w przedmiocie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie.

Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że strona w treści skargi zakwestionowała postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a. Sąd wyjaśnił, że organ administracji właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, od którego nie przysługuje zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. W związku z powyższym skargę wniesioną przez spółkę odrzucił powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a.

II

"C." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. zaskarżając postanowienie w całości domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania SKO w O. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła:

1. 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
2. – art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez nieobjęcie kontrolą sądu administracyjnego postanowienia SKO w O.;
3. – art. 104 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy sprawa powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej;
4. – art. 35 § 2 i 3 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji w sprawie w wymaganym terminie;
5. – art. 77 § 1 (autor skargi kasacyjnej nie wskazuje jakiego aktu prawnego) poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego przez Sąd I instancji;
6. 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572) w zw. z art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) poprzez przyjęcie, że zwrot dotacji jest czynnością faktyczną i nie implikuje konieczności wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy przepis prawa reguluje w sposób enumeratywny sytuacje, w których może być stwierdzony zwrot dotacji i czynność ta powinna podlegać kontroli sądowoadministracyjnej, albowiem zasadą jest dokonywanie czynności z zakresu administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej, zaś wyjątkami są czynności o charakterze materialno – technicznym.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uznało za niezasadne zażalenie wniesione przez skarżącą na podstawie art. 37 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji wyższego stopnia.

Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie nie jest środkiem kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcie takie w ogóle zostało podjęte. Przysługuje bowiem w zakresie istotnym dla tej sprawy "na niezałatwienie sprawy w terminie".

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Na postanowienie wydane w wyniku zażalenia wniesionego w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. nie służy zażalenie. Postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę zażalenia nie należy do postanowień kończących postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie jest to bowiem postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, ani postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania bądź też postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W żadnym razie nie można też uznać, że postanowienie wydane w oparciu o art. 37 k.p.a. jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, skoro jego celem jest spowodowanie jedynie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało podjęte.

Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i przybiera formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia, a w konsekwencji także skarga do sądu (por. T. Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 100).

Należy zwrócić uwagę, że wydanie postanowienia w wyniku wniesienia zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. nie pozbawia strony prawa wniesienia skargi na bezczynność organu, a wręcz przeciwnie, jest warunkiem wniesienia tego rodzaju skargi. Natomiast o jej zasadności lub bezzasadności, a w konsekwencji także trafności wydania postanowienia w związku ze złożonym uprzednio zażaleniem w trybie 37 k.p.a. rozstrzyga sąd administracyjny. Jednak warunkiem rozpoznania sprawy przez sąd jest wniesienie skargi, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Bezspornym zaś jest, że strona skarżąca w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju skargi nie złożyła.

Z przyczyn wyżej wskazanych za bezzasadny uznać należało zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 2 p.p.s.a.

Należy wskazać również, że skoro Sąd I instancji uznał, że skarga jest niedopuszczalna z przyczyn określonych w art. 58 § 1 pkt 6, to nie mógł przeprowadzić kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji nie mogły odnieść zamierzonego skutku pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej i niedopuszczalne było ustosunkowywanie się do tych argumentów, skoro Sąd I instancji nie rozpoznawał skargi merytorycznie.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.