Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 516/11, rozpoznając skargę kasacyjną Z. R. i R. M.od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1787/10 w sprawie ze skargi Z. R. i R. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 sierpnia 2010 r. nr. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie, oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy:
Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S.decyzją z dnia 4 maja 2010 r. wymierzył armatorom statku rybackiego. Z. R. i R. M., dalej "skarżący", karę pieniężną w wysokości 20.000 zł w związku prowadzeniem statkiem rybackim o długości całkowitej większej niż 10 m połowów dorsza w dniach od 20 października 2007 r. do 24 października 2007 r., naruszając tym samym przepis art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 804/2007 z 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25 - 32, wody WE) przez statki pływające pod banderą polską (Dz. Urz. UE Nr L 180 z 10 lipca 2007 r.). Wspomnianą decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej stanowił przepis § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671). W myśl tego przepisu, wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej przez armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m wynosi od 20.000 zł do 110.000 zł za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Rozporządzenie to zostało wydane w wykonaniu delegacji zawartej w art. 63 ust. 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.). W myśl tego przepisu, minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1-3, zróżnicowane w zależności od ich rodzaju i społecznej szkodliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa w nałożeniu na skarżących wspomnianej kary pieniężnej i oddalił skargę.
W następstwie skargi kasacyjnej skarżących Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, oddalił skargę kasacyjną.
Reprezentujący skarżących adwokat złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego omawianym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 516/11.
Podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowił przepis art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). W myśl tego przepisu, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Skarga powołała pkt 4a wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2015 r. o sygn. akt K 31/13, w myśl którego § 2 – § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671, z 2009 r. Nr 112, poz. 936 oraz z 2010 r. Nr 125, poz. 849) w zakresie, w jakim określają dolne granice kar pieniężnych są niezgodne z art. 63 ust. 2 i 4 ustawy powołanej w punkcie 1 w związku z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania jest zasadna.
Formalnoprawną podstawę skargi o wznowienie postępowania jest wskazany przepis art. 272 § 1 p.p.s.a.
Powołany przez skarżących wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 27 marca 2015 r. pod pozycją 442, a zatem z tym dniem wszedł w życie. Dopełniono wymogu wniesienia skargi o wznowienie postępowania przed upływem 3 miesięcy od dnia wejścia w życie omawianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 272 § 2 p.p.s.a.). Również nie upłynęło 5 lat od uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 278 p.p.s.a.).
Zważywszy na spełnienie wymogów dla wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego omawianym wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 516/11 Naczelny Sąd Administracyjny wznowił postępowanie w sprawie.
Mając na uwadze wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozpoznania sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 281 p.p.s.a. połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
W myśl powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego cytowane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. jest niekonstytucyjne w zakresie, w jakim określono dolne granice kar pieniężnych, co odnosi się do nałożonej na skarżącej kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł.
Zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Tym samym, rozpoznając skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany do uwzględnienia niekonstytucyjności przepisu § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 kwietnia 2005 r. w zakresie ustalenia dolnej stawki kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł, jaką nałożono na skarżących.
W świetle poglądów doktryny złożoność skutków wyroku zakresowego, takiego jak zapadł w sprawie o sygnaturze akt K 31/13, polega na tym, że w zakresie, który nie został wskazany w sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, kontrolowany przepis nie zostaje uznany za sprzeczny z Konstytucją; skutek taki następuje wyłącznie w odniesieniu do zakresu wskazanego w sentencji orzeczenia (vide Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński: Komentarz, s. 214; L. Garlicki: Uwagi o charakterze prawnym orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, (w:) Studia nad prawem).
Przedstawiony wyżej problem był już przedmiotem analizy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wyroku z dnia 14 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GSK 777/15, które to stanowiska podziela skład orzeczniczy w niniejszej sprawie.
W realiach sprawy doszło do nałożenia na skarżących kary pieniężnej na podstawie przepisu § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 kwietnia 2005 r., wydanego z przekroczeniem ustawowej delegacji, co zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę skarżących na wskazaną na wstępie decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 sierpnia 2010 r. nr, utrzymującą w mocy decyzję Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia 4 maja 2010 r.
Uwzględniając skargę o wznowienie postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1787/10, a także uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a.