Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 12 listopada 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1215/10 oddalił skargę P. G. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.
Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
P. G. przystąpił do egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach 1 - 4 grudnia 2008 r.
Uchwałą nr [...] z [...] grudnia 2009 r. Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w K. ustaliła, że aplikant uzyskał negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, co było konsekwencją otrzymania oceny niedostatecznej z części czwartej egzaminu obejmującej zadanie z zakresu prawa gospodarczego polegające na sporządzeniu projektu umowy w przedmiocie wykonania projektu budowlanego. Obaj egzaminatorzy wystawili oceny niedostateczne, wskazując na uchybienia w postaci braków w zakresie oznaczenia stron, nie wskazanie osób reprezentujących spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, która była stroną przyjmującą zamówienie, nie podpisanie umowy, nie powołanie wpisów do rejestrów przy opisie stron; sporządzenie umowy o roboty budowlane zamiast o wykonanie projektu budowlanego, brak zabezpieczenia należytego wykonania umowy i niedbały oraz niekonsekwentnie stosowany język prawniczy.
W odwołaniu od tej uchwały skarżący zarzucił naruszenie art. 364 ust. 1 oraz art. 365 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez dokonanie negatywnej oceny rozwiązania zadania z czwartej części egzaminu radcowskiego, a w konsekwencji ustalenie, że uzyskał negatywny wynik z egzaminu radcowskiego.
W uzasadnieniu podniósł, że umowa sporządzona przez niego winna być traktowana nie jak oświadczenia woli stron, ale jak projekt, który ma zademonstrować znajomość przepisów i umiejętność posługiwania się nimi przez egzaminowanego. Wskazanie osób reprezentujących spółkę, podczas gdy nieznany jest sposób reprezentacji spółki "R." (który może być różny), wydaje się zdaniem odwołującego się przy tak sformułowanej treści zadania niemożliwe.
Natomiast wprowadzenie do projektu umowy sposobu reprezentacji spółki, numeru KRS czy nazwisk osób uprawnionych do reprezentowania spółki byłoby, w ocenie skarżącego, wyjściem poza stan faktyczny zawarty w treści zadania.
Zarzut braku podpisów pod umową aplikant uznał również za niezasadny z uwagi na brak w treści zadania takiego polecenia.
Zdaniem aplikanta, egzaminatorzy błędnie również uznali, iż zamiast umowy o wykonanie projektu budowlanego sporządził umowę o roboty budowlane, bo sporządzona umowa jest umową o wykonanie projektu budowlanego oraz robót budowlanych.
Zaproponowane dodatkowe zapisy dotyczące robót budowlanych były, zdaniem odwołującego się korzystne dla inwestora i zabezpieczały jego interes.
Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości ds. odwołań od wyników egzaminu radcowskiego na podstawie art. 368 ust. 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. 2010 r., Nr 10, poz.
- 65) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy.
Organ odwoławczy przyjął, że oznaczenie podmiotów będących stronami umowy polegało na przytoczeniu nazw i podaniu nazwiska osoby, która miała reprezentować niepubliczny zakład opieki zdrowotnej jako strona zamawiającą. Zdaniem organu II instancji brak wzmianki o wpisie do rejestru, nie miał negatywnego wpływu na identyfikację stron kontraktu. Sposób oznaczenia strony uprawnionej do reprezentacji NZOZ świadczy natomiast o tym, że egzaminowany nie zwrócił uwagi na problem zdolności prawnej zamawiającego zwłaszcza, że nie przyjął żadnych założeń w tym zakresie. Słusznie także, zdaniem organu odwoławczego wytknięto w ocenach, iż nie wskazano osób umocowanych do reprezentacji przyjmującego zamówienie. Biorąc zaś pod uwagę treść zadania egzaminacyjnego, nie można zdaniem Komisji uznać za dyskwalifikujące nie podpisanie umowy.
Zdaniem Komisji II stopnia oznaczenie strony zamawiającej w sposób świadczący o tym, iż zdający nie zwrócił uwagi na kwestię zdolności prawnej niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej oraz pominięcie aspektu reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nadto nie wykonanie wszystkich poleceń egzaminacyjnych lub lakoniczność postanowień umownych objętych zadaniem egzaminacyjnym i wprowadzenie do kontraktu elementów umowy o roboty budowlane, co wykraczało poza polecenie egzaminacyjne i niewątpliwie pozostawało w sprzeczności z interesem klienta, uzasadniały wystawienie oceny niedostatecznej. Uchybienia te świadczą bowiem o niewystarczającym przygotowaniu egzaminowanego do wykonywania zawodu radcy prawnego, co w szczególności wyraża się w nieodpowiednim opanowaniu materiału prawniczego i braku wystarczającej umiejętności stosowania prawa w praktyce.
Komisja Egzaminacyjnej II stopnia podkreśliła, że zgodnie z art. 364 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. Egzamin radcowski ma zatem sprawdzić kwalifikacje do świadczenia profesjonalnej pomocy prawnej, a wskazane uchybienia w wykonaniu zadania z prawa gospodarczego wskazują, zdaniem Komisji na to, iż aplikant nie wykazał się odpowiednimi kwalifikacjami do wykonywania zawodu radcy prawnego.
Oddalając skargę P. G. na powyższą uchwałę, WSA w W. przyjął, że zaskarżona uchwała nie narusza obowiązującego prawa w stopniu, który w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. uzasadniałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Zdaniem Sądu I instancji w sprawie nie jest istotne, czy i w jakim zakresie pozostałe zadania egzaminacyjne (wykonane przez skarżącego z wynikiem pozytywnym) zawierały błędy i wadliwe sformułowania i jaką ocenę tych zadań prezentuje skarżący, skoro skarżący zakwestionował ocenę z części IV egzaminu dot. zadania z prawa gospodarczego. Nie jest też uzasadnione odczytywanie zadania przez pryzmat zadań dot. innych gałęzi prawa, ich formuły, założeń i poleceń. WSA podkreślił, że każde z zadań jest odrębną częścią egzaminu i podlega rozwiązaniu zgodnie z jego treścią, zaś ocena rozwiązania każdego z zadań winna uwzględniać, w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa, umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych) radca prawny reprezentuje.
Uwzględnienia w tej ocenie wymaga również przepis art. 364 ust. 1 tej ustawy.
Zdaniem WSA w W. uzasadnienie uchwały zawiera wyjaśnienie przesłanek, którymi Komisja się kierowała, wskazanie faktów uznanych za udowodnione i przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności twierdzeniom skarżącego i z tego względu Sąd I instancji nie podzielił zarzutów naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 kpa.
Nie podważone przez skarżącego ustalenia organu, iż oznaczenie stron umowy polegało na przytoczeniu nazw i podaniu nazwiska osoby reprezentującej niepubliczny zakład opieki zdrowotnej jako zamawiającą ani też nie wskazania osób umocowanych do reprezentacji przyjmującego zamówienie, zdaniem Sądu I instancji uzasadniają ocenę niedostateczną. WSA zwrócił przy tym uwagę na to, iż w zadaniu w sposób jednoznaczny wskazano, iż dopuszczalne jest dokonywanie dodatkowych założeń w pracy, przydatnych dla uzupełnienia stanu faktycznego, bez zmiany podanych okoliczności faktycznych.
Skarżący jednak nie zwracając uwagi na problem zdolności prawnej zamawiającego nie przyjął żadnych założeń w tym zakresie, co skutkowało negatywną oceną pracy. Zdaniem Sądu I instancji, skoro zadanie wymagało sporządzenia umowy o wykonanie projektu budowlanego, to obowiązkiem skarżącego było sporządzenie takiej umowy, a nie umowy o roboty budowlane, a tak w pkt 1 umowy przedmiot jej został określony. Wprowadzenie elementów innej umowy wskazuje, zdaniem WSA na to, iż skarżący błędnie odczytał zadanie, co przy jednoznacznej jego treści, musi być oceniane negatywnie bądź też jej autor nie dostrzega różnicy w tych umowach.
Sąd I instancji podkreślił, iż z treści zadania wynika, iż projekt budowlany, który miał być przedmiotem umowy zgodnie z treścią zadania stanowić miał (co w świetle obowiązującego prawa oczywiste) podstawę do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Co najmniej zatem wobec braku pozwolenia na budowę umowa o roboty budowlane (których zakres trudno było w tej sytuacji ustalić) była przedwczesna i sprzeczna z interesem klienta.
Taki sposób sporządzenia umowy uzasadniał, zdaniem Sądu i instancji wystawienie oceny niedostatecznej.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku P. G. domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Skarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wyniki sprawy, w szczególności: art. 364 ust. 1 oraz art. 365 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez przyjęcie, że
- - wystawienie niedostatecznej oceny rozwiązania przez skarżącego zadania z czwartej części egzaminu radcowskiego było uzasadnione, pomimo, że sporządzona przez skarżącego umowa zawierała istotne elementy umowy o dzieło, co winno skutkować oceną pozytywną;
- - wystawienie niedostatecznej oceny rozwiązania przez skarżącego zadania z czwartej części egzaminu radcowskiego było uzasadnione z powodu nie poczynienia przez skarżącego założeń odnośnie zdolności prawnej zamawiającego na podstawie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, w sytuacji, gdy brak było takiego polecenia w treści zadania egzaminacyjnego, a stan faktyczny zadania egzaminacyjnego zawierał błąd polegający na wskazaniu, że niepubliczny zakład opieki zdrowotnej jest właścicielem gruntu,
- - poprzez uznanie, że wystawienie niedostatecznej oceny rozwiązania przez skarżącego zadania z czwartej części egzaminu radcowskiego było uzasadnione z powodu nie oznaczenia stron umowy poprzez przytoczenie nazwisk i sposobu reprezentacji zamawiającego i przyjmującego zamówienie, w sytuacji, gdy brak było takiego polecenia w treści zadania egzaminacyjnego, a stan faktyczny przedstawiony w zadaniu nie zawierał koniecznych elementów pozwalających na oznaczenie stron umowy, 2/ naruszenie art. 364 ust. 1 w związku z art. oraz art. 36 ust 6 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez dokonanie negatywnej oceny z powodu nie poczynienia przez skarżącego założeń odnośnie zdolności prawnej zamawiającego na podstawie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, w sytuacji, gdy uregulowania powyższej ustawy wykraczały poza zakres egzaminu określony przez ustawodawcę i Ministra Sprawiedliwości,
Na podstawie art. 174 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił:
3/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art.10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że zaniechanie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, dokonania wszechstronnej analizy całokształtu zgromadzonego i przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego oraz nie ustosunkowanie się Komisji do wszystkich przedstawionych przez skarżącego zarzutów, winno skutkować uchyleniem uchwały, 4/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie przez Sąd przy rozpatrywaniu sprawy zarzutów skargi dotyczących: błędu zawartego w treści zadania polegającego na uznaniu, że niepubliczny zakład opieki zdrowotnej jest właścicielem gruntu, braku poleceń odnośnie oznaczenia danych podmiotów zawierających umowę oraz poczynienia założeń co do zdolności prawnej niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej, a w następstwie tego niedokonanie przez Sąd kontroli legalności zaskarżonej uchwały w tym zakresie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
W uzasadnieniu swego stanowiska autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji, iż ten nie dokonał oceny zgłaszanych przez skarżącego zarzutów, a jedynie arbitralnie uznał, że argumenty skarżącego nie poczynienia założeń odnośnie zdolności prawnej zamawiającego, niewskazanie osób reprezentujących strony umowy oraz wprowadzenie elementów umowy o roboty budowlane nie zasługują na uwzględnienie.
Zdaniem kasatora treść zadań egzaminacyjnych zawierała błędy lub była wadliwie sformułowana.
W jego ocenie również zadanie IV części egzaminu zawierało błąd, który zaważył na ocenie pracy i w konsekwencji na wyniku egzaminu.
Błąd polegał na wskazaniu w opisie stanu faktycznego, że NZOZ jest właścicielem gruntu. Ponieważ Komisja Egzaminacyjna nie zasygnalizowała błędu w tym zadaniu, zdający, na potrzeby tego zadania uprawniony był założyć istnienie zdolności prawnej NZOZ-u, bez czynienia w tym zakresie żadnych ustaleń.
Ponadto zarzucił, że brak było w treści zadania pewnych elementów - istotnych informacji, bądź polecenia ich uzupełnienia przez egzaminowanego.
Ocena pracy w IV części egzaminu winna zatem, zdaniem kasatora uwzględniać nieprawidłowe sformułowanie treści zadania.
Błędy w treści zadania egzaminacyjnego, brak wyraźnych poleceń czy też niekompletność zadania powodują, zdaniem autora skargi kasacyjnej, że także ocena pracy aplikanta winna była pozostać w związku z treścią zadania i podanym stanem faktycznym.
Autor skargi kasacyjnej podniósł nadto, że ustawa z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej nie była ujęta w wykazie tytułów aktów prawnych obowiązujących na egzaminie radcowskim w grudniu 2009 r.
Zatem wymóg dokonania analizy zdolności prawnej NZOZ w oparciu o ustawę o zakładach opieki zdrowotnej nie powinien być postawiony.
Nadto kasator zarzucił, że nie jest prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, że wprowadzenie do umowy o prace projektowe elementów o roboty budowlane było sprzeczne z interesem klienta.
Skoro Minister Sprawiedliwości w opisie istotnych zagadnień dla komisji egzaminacyjnej do zadania z zakresu prawa gospodarczego, o których mowa w §4 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2009r. określił, że ocena negatywna winna być skutkiem nieuwzględnienia w umowie istotnych elementów umowy o dzieło, brak było, zdaniem kasatora podstaw do obniżenia oceny w przypadku wprowadzenia do umowy zapisów dodatkowych dotyczących na przykład robót budowlanych. Wykroczenie poza ramy zadania i wprowadzenie do projektu umowy dodatkowych zapisów, dających realne korzyści zamawiającemu powinno być, zdaniem autora skargi kasacyjnej, ocenione pozytywnie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpatrywania odwołań od wyników egzaminu radcowskiego wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższego do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji - w odniesieniu do przepisów postępowania.
Wskazać bowiem należy, że w postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 ppsa zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 ppsa, które w sprawie niniejszej nie występują.
W związku z tym, że skargę kasacyjną oparto na obu podstawach, przewidzianych w art. 174 p.p.s.a., mimo iż w takim przypadku w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż ocena prawidłowości zastosowania oraz wykładni przepisów prawa materialnego możliwa jest po przesądzeniu, czy postępowanie sądu było obarczone wadami proceduralnymi mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sprawie niniejszej wobec braku de facto zakwestionowania przez skarżącego ustalonego w sprawie stanu faktycznego, odniesienie się do ich zasadności, w szczególności zarzutu naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art.10 art. 75§1, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy spór w sprawie sprowadza się w istocie do odmiennej oceny poprawności sporządzonego projektu umowy od zaprezentowanej najpierw przez organy, a następnie przez Sąd I instancji, determinowane jest uprzednim rozpoznaniem zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 364 ust. 1 oraz art. 365 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik na sprawy.
Rozpoznając sprawę w granicach określonych skargą kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Spór w sprawie niniejszej sprowadza się do ustalenia zasadności negatywnego wyniku z egzaminu radcowskiego, w konsekwencji otrzymania przez P. G. oceny niedostatecznej z czwartej części egzaminu obejmującego zadanie z zakresu prawa gospodarczego. Sąd orzekajacy w I instancji oddalając skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze podzielił stanowisko organow orzekajacych, że wykonanie zadania z zakresu prawa gospodarczego poprzez taki sposób sporządzenia umowy, jaki zarezentował skarżący w pracy egzaminacyjnej, uzasadniało wystawienie oceny niedostatecznej. Ocena ta, jak przyjął WSA w W. była słuszna. Zdaniem NSA stanowisko Sądu I instancji znajduje oparcie w prawie, a tym samym zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przy dokonanej ocenie prawa materialnego art. 364 ust. 1 oraz art. 365 ust. 2 i art. 36 ust 6 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. nie podlegają uwzględnieniu.
Przede wszystkim zasadnie Sąd I instancji uznał, że zadanie z prawa gospodarczego było sformułowane w sposób jednoznaczny, prawidłowy i nie pozostawiający wątpliwości, co do sposobu jego wykonania i przedmiotu umowy, jaka w jego wykonaniu winna zostać sporządzona. Tym samym nie można zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej wadliwie skonstruowanego zadania, zawierającego błędy. Z treści polecenia dla zdającego wynikała też możliwość przyjęcia stosownych założeń, które pozwalały na poprawne rozstrzygnięcie zadania. Prawidłowo WSA w W. zaakceptował wobec tego stanowisko organów orzekających, uzasadniające negatywną ocenę wykonania zadania z prawa gospodarczego, w pierwszej kolejności wobec sposobu oznaczenia przez skarżącego stron umowy. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że sposób oznaczenia zamawiającego uzasadniał uznanie nie zwrócenia uwagi przez zdającego na kwestię zdolności prawnej niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej, jak również w sposób nieprawidłowy oznaczony został przyjmujący zamówienie.
Określenie go jedynie nazwą firmy pod jaką podmiot ten będący spółką z ograniczoną odpowiedzialnością występuje w obrocie, bez sposobu reprezentacji tej strony umowy, stanowiło o nieprawidłowym wykonaniu zadania w tej części i uzasadniało negatywną ocenę pracy pod katem kryteriów, o których mowa wart. 365 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. W tej sytuacji argumenty kasatora o braku takiego polecenia w zadaniu nie mogą się ostać, gdy po pierwsze, jak wyżej wskazano zadanie przewidywało czynienie stosownych założeń dla jego prawidłowego rozwiązania, a po drugie sposób wykonania zadania poprzez wyraźnie polecenie sporządzenia umowy, wobec oznaczenia jej stron, w sposób zaprezentowany przez zdającego, dyskwalifikował tę czynność jako prawnie skuteczną, co w tak zasadniczej kwestii, jak prawidłowe oznaczenie stron umowy, dawało podstawy do uznania nienależytego przygotowania prawniczego przystępującego do końcowego egzaminu radcowskiego uprawniającego do wykonywania zawodu radcy prawnego.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 364 w zw. z art. 36 ust 6 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, uzasadniony, zdaniem skarżącego tym, iż uregulowania ustawy o zakładach opieki zdrowotnej na podstawie której należało poczynić ewentualne ustalenia, co do zdolności prawnej NZOZ wychodziły poza zakres egzaminu. Wskazać należy, że zakres egzaminu określony został art. 36 4 ustawy o radcach prawnych, a stan faktyczny wynikający z zadania części IV dotyczącej prawa gospodarczego i całość problematyki prawnej związanej z tym zadaniem (dot. prawa gospodarczego, prawa cywilnego, spółek prawa handlowego) nie wykraczała poza zakres wynikający z tej normy.
Zdaniem NSA nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 364 ust. 1 oraz art. 365 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez przyjęcie, że wystawienie oceny niedostatecznej było uzasadnione, pomimo, że sporządzona przez skarżącego umowa zawierała istotne elementy umowy o dzieło, co winno skutkować oceną pozytywną.
Zgodzić należy się z WSA w W., który podzielił w tym zakresie argumentację Komisji, że samo sporządzenie umowy zawierającej istotne elementy umowy o dzieło nie jest wystarczające dla wystawienia oceny pozytywnej. Mimo że w sporządzonej przez zdającego umowie o roboty budowlane, zamiast poleconej w zadaniu umowy o wykonanie projektu budowlanego zawarto istotne (podstawowe) elementy umowy o dzieło nie może być, jak słusznie wskazano, uznane za wystarczające do stwierdzenia, że zdający ma odpowiednie kwalifikacje do wykonywania zawodu radcy prawnego. Słusznie Sąd I instancji przyjął, że wykonanie w ten sposób zadania świadczy o błędnym jego odczytaniu, co przy jasno sformułowanym poleceniu oceniane być winno negatywnie, bądź braku dostrzeżenia różnicy w obu tych umowach. Nie znalazły również, w ocenie NSA, uznania argumenty skargi kasacyjnej dowodzące, że sporządzona przez zdającego umowa zawiera zapisy korzystne dla zamawiającego.
Prawidłowo bowiem przyjęto, że sporządzona umowa nie zawiera takich regulacji, które w maksymalny sposób wymuszałyby na przyjmującym zamówienie prawidłowe wykonanie zobowiązania, a w sytuacji gdy zamawiający nie posiadał pozwolenia na budowę zawarcie umowy o treści zaproponowanej przez zdającego, zasadnie uznano za działanie sprzeczne z interesem klienta. Zgodnie z art.365 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych oceny rozwiązania każdego z zdań części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonuje się biorąc pod uwagę: zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Dokonując oceny prac Komisja Egzaminacyjna korzysta ze swoistego luzu decyzyjnego, który o ile mieści się w granicach przyjętych przez ustawę, nie może podlegać ocenie i podważeniu.
Dokonana w tym zakresie przez Sąd I instancji kontrola legalności zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nie wykazała by organ odwoławczy przekroczył owe granice dokonania oceny. Prawidłowo uznano, że podjęte rozstrzygniecie nie było dowolne i mieściło się w granicach ustawowych założeń. Dokonana przez Sąd I instancji ocena sporządzonej umowy okazała się zbieżna z oceną organu II instancji. Z tego względu słusznym było przyjęcie braku podstaw do pozytywnego zweryfikowania wyniku egzaminu w tej części.
Odmienna ocena poprawności sporządzonego projektu dokonana przez skarżącego nie może uzasadniać uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego. Jak również nie uzasadnia przyjęcia jako uzasadnionego zarzutu dokonania przez organ i Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych, a tym samym naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a w związku z art. 7, art.10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, dokonania wszechstronnej analizy całokształtu zgromadzonego.
Zarzuty te nie okazały się zasadne. Sąd I instancji w motywach swego rozstrzygnięcia wyjaśnił powody i argumenty dla których oddalił skargę zbadał sposób przeprowadzenia postępowania, a w ramach powyższego prawidłowo ustalił, że organ odwoławczy zgromadził całość materiału dowodowego oraz rozpoznał sprawę zapoznając się z argumentacją strony, a w podjętym rozstrzygnięciu ustosunkował się do podniesionych w toku postępowania zarzutów.
Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji zbadał przedstawiony materiał dowodowy i dokonał jego swobodnej oceny, nie znajdując podstaw do uznania, że w ramach prowadzonego postępowania doszło do naruszenia prawa w sposób uzasadniający uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz odniósł się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego art. 364 ust. 1 oraz art. 365 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych jak również zarzutów dotyczących braku poleceń odnośnie oznaczenia danych oraz poczynienia założeń co do zdolności prawnej niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej Podniesiony natomiast w skardze argument o braku rozważań, iż nie dokonano analizy zaskarżonej uchwały pod kątem zapisu, iż niepubliczny zakład opieki zdrowotnej jest właścicielem gruntu, nie uzasadnia przyjęcia, w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, iż nie dokonano kontroli zaskarżonej decyzji w świetle zarzutów podniesionych przez skarżącego, skoro Sąd I instancji uznał argumenty organu o możliwości czynienia założeń w zakresie oznaczania podmiotów zawierających umowę i co do zdolności prawnej zakładu opieki zdrowotnej.
Nie mógł mieć zatem istotnego wpływu na wynik sprawy, iż nie dokonano kontroli zaskarżonej uchwały w świetle zarzutów podniesionych przez skarżącego. Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skargi dokonał właściwej oceny ustalonego przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania, należycie wyjaśnił podstawy rozstrzygnięcia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu spełniającym wymogi art. 141 § 4 kpa, stąd chybionym okazał się również zarzut naruszenia tego przepisu.
W następstwie dokonania oceny zarzutów kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA w W. w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dokonał prawidłowej wykładni i właściwie zastosował wymienione przepisy prawa materialnego.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.) i zasądził od skarżącego na rzecz organu administracji 120 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, udzielonego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.