Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 43/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę B. A. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania pomocy na zalesianie na 2010 r.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
B. A. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2010 r., w którym zgłosiła grunt o powierzchni 3,57 ha położony na działce ewidencyjnej nr [...] obręb W. P., gmina R., powiat k., woj. ś..
Decyzją z [...] maja 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w K. przyznał B. A. pomoc na zalesianie w łącznej kwocie 21.320,80 zł, na którą składało się:
- - wsparcie na zalesienie w kwocie 17.579 zł, płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia oraz
- - premia pielęgnacyjna w kwocie 3.723,80 zł, płatna corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.
B. A. złożyła [...] maja 2013 r. wniosek o zmianę decyzji z [...] maja 2011 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.). W uzasadnieniu wskazała, że porównanie treści analogicznej decyzji z [...] lipca 2012 r. dotyczącej innego zalesionego gruntu z decyzją z [...] maja 2011 r. uświadomiło jej, że w decyzji z 2011 r. nie ma "premii zalesieniowej".
Postanowieniem z [...] września 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił B. A. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] maja 2011 r.
Postanowieniem z [...] listopada 2013 r. Dyrektor Ś. Oddziału ARiMR w K. utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Decyzja z [...] lipca 2012 r. została doręczona skarżącej [...] lipca 2012 r., a więc termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał [...] sierpnia 2012 r., natomiast wniosek został złożony [...] maja 2013 r.
WSA w K. oddalił skargę B. A. na powyższe postanowienie.
W ocenie Sądu organ prawidłowo – na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o istnieniu okoliczności, które podaje jako podstawę wznowienia.
Sąd uznał, że organy słusznie zauważyły (ustalając stan faktyczny sprawy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.), że skarżąca powzięła wiedzę o decyzji z [...] lipca 2012 r. w dniu jej otrzymania, tj. [...] lipca 2012 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyła po upływie 10 miesięcy od zauważenia różnicy w decyzjach z [...] lipca 2012 r. i [...] maja 2011 r. Zdaniem Sądu potwierdza to treść wniosku skarżącej o wznowienie postępowania i okoliczności podnoszone później, co do błędnego pouczenia przez pracownika Powiatowego Biura, nie mogą tej okoliczności zmienić.
Zdaniem Sądu powyższe okoliczności świadczą o uchybieniu przez skarżącą terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. W konsekwencji WSA uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz zasadnie odmówiły wznowienia wnioskowanego postępowania administracyjnego z przyczyn formalnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- 1. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647; dalej p.u.s.a) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) polegające na wadliwym wykonywaniu obowiązku kontroli postanowienia Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. pod względem jej zgodności z prawem;
- 2. art. 151 w związku z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. przez oddalenie skargi wobec uznania, że organ administracji nie dopuścił się obrazy art. 148 § 1 i 2 k.p.a., stwierdzając, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy skarżąca złożyła podanie z zachowaniem terminu jednomiesięcznego;
- 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ administracyjny w procesie wydawania postanowienia ww. przepisów k.p.a., polegającego na wydaniu postanowienia odmownego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania pomocy na zalesienie na 2010 r., pomimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy dostarczył przesłanek uzasadniających wznowienie przedmiotowego postępowania;
- 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. polegające na braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, m.in. umożliwiając przed wydaniem postanowienia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy w oparciu o przepisy prawa organ jest zobowiązany do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków;
- 5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów skargi, a to do wskazywanych przez skarżącą naruszenia zasady przepisu art. 89 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sprawach rozprawy, gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy oraz przepisu art. 10 k.p.a., tj. zasady czynnego udziału w toku postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów, więc podlega oddaleniu.
Podstawową kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest to, czy skarżąca złożyła w terminie wynikającym z art. 148 § 1 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] maja 2011 r.
Stosownie do tego przepisu, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak wynika z wniosku z dnia [...] maja 2013 r., a co prawidłowo przyjął Sąd I instancji w ślad za organami, skarżąca upatrywała podstawy wznowienia postępowania w ujawnieniu nowych faktów i dowodów, istniejących w dacie wydania decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), tj. odkryciu po otrzymaniu decyzji z [...] lipca 2012 r., że w decyzji z [...] maja 2011 r. organ nie orzekł o premii zalesieniowej. Wobec tak ukształtowanego stanu faktycznego, organy i Sąd miały rację, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Skarżąca dowiedziała się bowiem o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania wraz z doręczeniem jej decyzji z [...] lipca 2012 r., czyli [...] lipca 2012 r., więc jedno miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania upływał [...] sierpnia 2012 r. (zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a.), a złożyła o wznowienie postępowania [...] maja 2013 r. Oceny tej nie zmienia twierdzenie skarżącej, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął bieg [...] maja 2013 r. wraz z odbyciem przez B. A. rozmowy z pracownikiem organu, w wyniku której została poinformowana, że w trakcie sporządzania wniosku została wprowadzona w błąd. Okoliczność ta nie wynika z wniosku skarżącej ani z akt postępowania, więc nie mogła zostać uwzględniona przez organy, a w konsekwencji również przez Sąd I instancji.
Skoro więc organ uznał na wstępnym etapie badania podania o wznowienie postępowania, że zostało ono złożone po upływie terminu, zobligowany był odmówić wznowienia postępowania bez badania zasadności powołanej przez skarżącą przesłanki. W tym zakresie organ nie mógł również przeprowadzić rozprawy administracyjnej, ponieważ w ramach wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania stwierdził uchybienie terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. NSA stwierdza, że nie został naruszony art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Zapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie nastąpiło poprzez doręczenie jej informacji o terminie rozpoznania sprawy, postanowień wydanych w sprawie oraz prawidłowe pouczenie o możliwości złożenia zażalenia na postanowienie organu I instancji.
Nadmienienia wymaga, że art. 148 § 2 k.p.a., ustalający termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ przesłanka ta nie została przez skarżącą wskazana jako przyczyna uzasadniająca wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] maja 2011 r.
Wobec tego, w ocenie NSA nieuzasadnione okazały się zarzuty naruszenia przepisów wskazane w pkt 2-4 skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 89 § 2 k.p.a., jednak naruszenie to nie ma wpływu na wynik sprawy. Sąd I instancji ocenił bowiem istotę sprawy, tj. czy organ prawidłowo uznał, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania po terminie wynikającym z art. 148 § 1 k.p.a. i ją starannie i rzetelnie rozważył w uzasadnieniu wyroku. Wobec tego, zarzut ten nie mógł doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Zdaniem NSA nieuzasadniony jest również pierwszy zarzut skargi kasacyjnej. Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia. Wymienione przepisy stanowią ramy określające zakres badania sprawy przez sądy administracyjne poprzez stwierdzenie, że sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.) oraz wymienienie, jakie akty lub czynności podlegają tej kontroli (art. 3 § 2 p.p.s.a.). Sąd I instancji nie naruszył tych granic – działał w zakresie art. 1 § 2 p.u.s.a. i kontrolował akt wymieniony w art.3 § 2 p.p.s.a. Wobec tego zarzut ten nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.