Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1619/14

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 19 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K (dalej: WSA w K lub Sąd I instancji) oddalił skargę J P (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z dnia [..] listopada 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. GITD uchylił decyzję Ś Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] lipca 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1.200 zł i nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 14.900 zł, nakładając na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.900 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, używanie tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców, okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy – za każdą wykresówkę oraz skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny - za każdą rozpoczętą godzinę. Powyższe naruszenia stwierdzono podczas kontroli przedsiębiorstwa skarżącego przeprowadzonej w dniach od 14 listopada 2011 r. do 22 listopada 2011 r., która obejmowała okres od listopada 2010 r. do kwietnia 2011 r. i od sierpnia do października 2011 r.

WSA w K oddalając skargę na powyższą decyzję przypomniał, że transportem drogowym (wymagającym licencji) jest każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 1414 ze zm.), dalej: u.t.d.

W rozpoznawanej sprawie, nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. a/ u.t.d., ponieważ kierowca realizujący na rzecz skarżącego przewóz drogowy pojazdem o dmc powyżej 3,5 tony nie był pracownikiem przedsiębiorcy. W ocenie Sądu I instancji, interpretując pojęcie pracownika użyte w art. 4 pkt 4 lit. a/ u.t.d., słusznie organy obu instancji odwołały się do ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 tej ustawy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Nie mają znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności, że podczas kwestionowanych przejazdów kierowca przechodził instruktarz i były sprawdzane jego umiejętności do kierowania tego typu pojazdem, ani fakt późniejszego zawarcia umowy o pracę. Kluczowe znaczenie ma bowiem okoliczność, że w terminie objętym kontrolą nie był pracownikiem w rozumieniu art. 2 K.p.

Skoro nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt. 4 u.t.d., to przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony należało traktować jako transport drogowy.

Zgodnie z obowiązującym od 15 sierpnia 2013 r. art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W poprzednim stanie prawnym przepis ten stanowił o wymogu uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Jak wynika z akt sprawy, skarżący posiadał takie właśnie zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, nie posiadał natomiast licencji.

Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organów, że kierowca odbywający staż u skarżącego nie był jego pracownikiem, a zatem realizowany przez niego wówczas przewóz nie spełniał warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. Przewóz ten nie mógł być uznany za przewóz na potrzeby własne, lecz stanowił przewóz wykonywany w ramach transportu drogowego, na który wymagane było uzyskanie odpowiedniej licencji.

Sąd I instancji wskazał, że drugi z zawartych w skardze zarzutów dotyczył nałożenia przez organ na skarżącego kary pieniężnej za używanie tej samej wykresówki przez kilku kierowców. Nie kwestionując okoliczności faktycznych przedstawionych przez organ skarżący podniósł, że z powodu nowelizacji ustawy, jaka weszła w życie już po złożeniu przez niego odwołania, naruszenie to nie jest już sankcjonowane karą w wysokości 1.000 zł, a 3.000 zł i taką karę nałożono na jego przedsiębiorstwo, co stanowiło orzeczenie na jego niekorzyść, a w konsekwencji naruszenie art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: k.p.a.

Sąd I instancji wyjaśnił, że GITD uwzględnił ten zarzut odwołania i po uchyleniu decyzji organu I instancji nałożył na skarżącego za powyższe naruszenie karę w wysokości 1.000 zł na podstawie l.p. 11.4 pkt 5 załącznika do u.t.d. obowiązującego do dnia 31 grudnia 2011 r., a nie jak orzekł organ I instancji – 3.000 zł. Nie sposób więc dostrzec w powyższym zakresie naruszenia zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się.

Skarżący podniósł, że w protokole kontroli jako uczestniczący w czynnościach kontrolnych widnieje inspektor G K, który nie posiadał upoważnienia do jej przeprowadzenia. Posiadali je natomiast P S oraz S W. W ocenie skarżącego, poza przesłuchaniem na powyższą okoliczność P S, przesłuchany w charakterze świadka winien być również G K. Sąd I instancji wskazał, że w decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji z 26 września 2012 r. organ odwoławczy dostrzegł, że wskazany w protokole kontroli jako uczestniczący w czynnościach kontrolnych inspektor G K nie posiadał upoważnienia do jej przeprowadzenia i nakazał ustalenie, czy brał on udział w czynnościach kontrolnych. W wykonaniu tych wskazań organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka P S, który zeznał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniach 14 – 22 listopada 2011 r. wszelkie czynności wykonywał on sam oraz inspektor transportu drogowego S Wcześniak, nie uczestniczył w niej G K, a jego nazwisko w protokole znalazło się przez pomyłkę i zapis ten stanowi oczywistą omyłkę pisarską.

W ocenie GITD zeznania tego świadka okazały się wystarczające dla potwierdzenia, że G K nie brał udziału w czynnościach kontrolnych, mimo że jego nazwisko figuruje w protokole kontroli. Sąd I instancji wyjaśnił, że organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów na okoliczność, która została dowiedziona na podstawie niebudzących wątpliwości zeznań świadka. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony, a nie może sprowadzać się do zarzutu niewyjaśnienia tych samych okoliczności na podstawie innych, możliwych do przeprowadzenia dowodów. W niniejszej sprawie strona nie zakwestionowała wiarygodności zeznań P S, a zarzuciła jedynie, że organ nie wykazał w wystarczający sposób, że osoba ta w kontroli nie brała udziału.

Odnośnie kary za okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (po 300 zł za każdą wykresówkę) Sąd I instancji wyjaśnił, że organ wskazał na 11 przypadków, za które nałożył karę pieniężną. Skarżący zakwestionował 4 z nich, zarzucając organowi, że nie dokonał wszystkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy ustaleń faktycznych w zakresie podstawy stwierdzenia naruszeń dotyczących art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1).

W ocenie organu odwoławczego, niektóre wykresówki kierowców nie zawierały wymaganych zapisów aktywności kierowcy, co stanowiło naruszenie lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem skarżącego, organy nie dokonały ustaleń okoliczności dojazdu do miejsca odbioru samochodu i powrotu z niego, błędnie przyjmując, że kierowcy przemieszczali się pomiędzy miejscowościami bezpośrednio po wykonaniu przewozu drogowego.

Sąd powołał się na zeznania J P odnośnie przewozu wykonywanego w dniu 1 marca 2011 r. na trasie Wola Kopcowa – Zawiercie, zeznania M Jodnośnie przewozu z 11 sierpnia 2011 r. wykonywanego na trasie Małogoszcz – Małogoszcz, a także J K odnośnie przewozu z 2 grudnia 2010 r. wykonywanego na trasie Wola Kopcowa – Chwałowice. W ocenie Sądu I instancji z zeznań tych wynika zaistnienie przypadków z art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006, a więc wykonywanie "innej pracy". Stosownie do art. 4 lit. e/ tego rozporządzenia "inna praca" oznacza czynności zdefiniowane jako czas pracy w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, z wyjątkiem "prowadzenia pojazdu", włącznie z wszelką pracą dla tego samego lub innego pracodawcy, w sektorze transportowym lub poza nim. Okres takiej pracy winien być zarejestrowany na wykresówce, czego kierowcy nie dopełnili.

Złożone zeznania wyraźnie wskazują na to, że kierowcy wracali do miejsca swojego zamieszkania z miejsca postoju pojazdu, którym przejazd wykonywali, o czym stanowi art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006. Przepis ten nie uzależnia stosowania pojęcia "innej pracy" od upływu określonego czasu pomiędzy zakończeniem pracy a powrotem do miejsca zamieszkania. Ponadto, składając zeznania w trakcie kontroli kierowcy nie wskazywali na to, że powrót do ich miejsca zamieszkania następował innego dnia bądź po odpoczynku, wręcz przeciwnie, wynika z nich, że wracali do domu w zasadzie bezpośrednio po wykonanym przejeździe.

Sąd I instancji przypomniał, że w rozpoznawanej sprawie ujawnienie naruszenia nastąpiło w dniu sporządzenia protokołu z kontroli, tj. 22 listopada 2011 r., a zaskarżona decyzja z 14 listopada 2013 r. została doręczona skarżącemu w dniu 22 listopada 2013 r., a więc termin 2 lat, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., nie został przekroczony.

J P zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. I. Przepisów postępowania:
2. 1) art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie przez Sąd i nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo faktu, że decyzja ta narusza przepis art. 92c ust 1 pkt 3 w zw. z art. 92a ust, 1 u.t.d. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 kwietnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 567), albowiem organ drugiej instancji pomimo upływu dwuletniego terminu od ujawnienia naruszeń, o jakich mowa w zaskarżonej decyzji, nałożył na J P karę pieniężną zamiast umorzyć postępowanie w sprawie;
3. 2) art. 145 §1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie przez Sąd i oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. przepisów art. 7, 8, 77 §1 i 80 k.p.a. poprzez:
4. - nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wystarczający do wydania decyzji co do istoty sprawy na skutek nieprzesłuchania w toku postępowania administracyjnego świadków w osobach G K i S W,
5. - ustalenie, że w dniu 01.03.2011 r. J P wrócił własnym samochodem do Woli Kopcowej, co było kontynuacją aktywności skarżącego jako kierowcy tego dnia, pomimo braku wystarczających dowodów do poczynienia takiego ustalenia,
6. - ustalenie, że w dniu 11.08.2011 r. pracownik skarżącego M J wrócił ze skarżącym do Ciekot jako pasażer z miejscowości Małogoszcz, co było kontynuacją aktywności tego pracownika jako kierowcy tego dnia, pomimo braku wystarczających dowodów do poczynienia takiego ustalenia,
7. - ustalenie, iż w dniu 02.12.2010 r. kierowca J K jako pasażer wrócił z Chwałowic do miejscowości Wincentów, gdzie ma miejsce zamieszkania i że to było kontynuacją aktywności tego pracownika jako kierowcy w tym dniu, pomimo braku wystarczających dowodów do poczynienia takiego ustalenia,
8. - ustalenie, iż w dniu 03.12.2010 r. Jan Kasprzyk jako pasażer wrócił z Lędzin do miejscowości Wincentów, gdzie ma miejsce zamieszkania, co było kontynuacją aktywności skarżącego jako kierowcy tego dnia, pomimo braku wystarczających dowodów do poczynienia takiego ustalenia;
9. 3) art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie przez Sąd pomimo faktu, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, tj. przepisy:
10. a) art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. w zw. z art. 22 § 1 K.p. w związku z art. 53 ust. 1, 4 i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415) w brzmieniu nadanym nowelą Dz. U. z 2009 r. Nr 6, poz. 33), dalej: ustawa o promocji zatrudnienia, w zw. z art. § 6, 7 i 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 142, poz. 1160.), dalej: rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu, poprzez:
11. - niezastosowanie tych przepisów prawa, pomimo że powinny być podstawą materialnoprawnej oceny okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie,
12. - uznanie przez organ drugiej instancji, iż D J nie był pracownikiem skarżącego, wykonując na stażu przewozy drogowe w dniach 03.02.2011 r., 04.02.2011 r., 08.02.2011., 09.02.2011 r. 110.02.2011 r.;
13. b) art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. w zw. z art. 22 §1 K.p. w związku z art. 83 ust. 1, 4 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia w zw. z art. § 6, 7 i 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu poprzez uznanie przez organ II instancji, że D J nie był pracownikiem skarżącego, wykonując na stażu przewozy drogowe w dniach 03.02.2011 r., 04.02.2011 r., 08.02.2011 r., 09.02.2011 r. i 10.02.2011 r.;
14. c) art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 pkt 3 lit. a) i pkt 4 u.t.d. poprzez:
15. - niezastosowanie tych przepisów prawa, mimo że powinny być podstawą materialnoprawnej oceny okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie;
16. - uznanie, że D J wykonywał przewóz drogowy w dniach 03.02.2011 r., 04,02.2011 r., 08.02.2011 r., 09.02.2011 r. i 10.02.2011 r. bez posiadania wymaganej licencji, podczas gdy przewozy te były przewozami na potrzeby własne przedsiębiorcy,
17. d) art. § ust 1 i 2 w zw. z art. 4 pkt 3 lit. a) i pkt 4 u.t.d. poprzez uznanie, że D J wykonywał przewóz drogowy w dniach 03.02.2011 r., 04.02.2011 r., 08.02.2011 r., 09.02,2011 r. i 10.02.2011 r. bez posiadania wymaganej licencji, podczas gdy przewozy te były przewozami na potrzeby własne przedsiębiorcy,
18. e) lp. 1.1 załącznika Nr 3 do u.t.d. w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 16 września 2011 r.(Dz. U. z 2011 r., nr 244 poz. 1454 ze zm.) w zw. z art. 92a ust. 1, 3 i 6 tej ustawy poprzez:
19. - niezastosowanie tych przepisów prawa, pomimo że powinny być podstawą materialnoprawnej oceny okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie w zakresie zasadności, rodzaju i wysokości kary pieniężnej,
20. - nałożenie w zaskarżonej decyzji na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł, pomimo że D J nie wykonywał przewozów drogowych w dniach 3, 4, 8,9 i 10 lutego 2011 r. bez wymaganej licencji,
21. f) lp.1.1 załącznika Nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1, 3 i 6 tej ustawy poprzez nałożenie w zaskarżonej decyzji na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł, pomimo iż D J nie wykonywał przewozów drogowych w dniach 3, 4, 8, 9 i 10 lutego 2011 r. bez wymaganej licencji,
22. g) lp. 6.3.8 załącznika Nr 3 do u.t.d. w brzmieniu nadanym nowelą z dn. 16 września 2011 r.- Dz. U. z 2011 r. Nr 244, poz. 1454 ze zm.) w zw. z art. 92a ust 1, 3 i 6 tej ustawy poprzez:
23. - niezastosowanie tych przepisów prawa, mimo że powinny być podstawą materialnoprawnej oceny okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie w zakresie zasadności, rodzaju i wysokości kar pieniężnych,
24. - nałożenie w zaskarżonej decyzji na skarżącego kar pieniężnych z powodu okazania podczas kontroli wykresówek, które nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowców w dniach 01.03.2011 r., 11.08.2011 r., 02.12.2010 r. i 03.12.2010 r., pomimo że organ drugiej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych do stwierdzenia powyższych naruszeń;
25. h) lp. 8.3.8 załącznika Nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1, 3 i 6 tej ustawy, poprzez nałożenie w zaskarżonej decyzji na skarżącego kar pieniężnych z powodu okazania podczas kontroli wykresówek, które nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowców w dniach 01.03.2011 r., 11.08.2011 r., 02.12.2010 r. i 03.12.2010 r., mimo że organ drugiej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych do stwierdzenia powyższych naruszeń;
26. 4) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi J P, mimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
27. II. Prawa materialnego, tj.:
28. 1) art. 5 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 pkt 3 lit. a) i pkt 4 u.t.d. poprzez:
29. - niezastosowanie powyższych przepisów przez Sąd, które jako obowiązujące na datę zdarzenia zakwalifikowanego przez organ drugiej instancji jako naruszenie polegające na wykonywaniu przez D J przewozów drogowych w dniach 03.02.2011 r., 04.02.2011 r., 08.02.2011 r., 09.02.2011 r. i 10.02.2011 r. bez posiadania wymaganej licencji, powinny być podstawą oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem,
30. - uznanie, że D J wykonywał przewóz drogowy w dniach 03.02.2011, 04.02.2011 r., 08.02.2011 r., 09.02.2011 r. i 10.02.2011 r. bez posiadania wymaganej licencji,
31. 2) art. 5 ust. 1 I 2 w związku z art. 4 pkt 3 lit. a) i pkt 4 u.t.d. (w brzmieniu nadanym ustawą Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.) poprzez uznanie przez Sąd, iż D J wykonywał przewóz drogowy w dniach 03.02.2011 r., 04.02.2011 r., 08.02.2011 r., 09.02.2011 r. i 10.02.2011 r. bez posiadania wymaganej licencji,
32. 3) art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. w zw. z art. 2, 22 § 1 K.p. w zw. z art. 53 ust 1, 4 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia w brzmieniu nadanym nowelą (Dz. U. z 2009 r. Nr 6, poz.
33. 33) w zw. z art. § 6, 7 i 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu bezrobotnych (Dz. U. z 2009 nr 142, poz. 1160), poprzez:
34. - niezastosowanie przez Sąd przepisu u.t.d., mimo że powinien zostać zastosowany do materialnoprawnej oceny okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie w związku z podanymi przepisami cytowanych aktów prawnych,
35. - uznanie, że stażysta D J nie był pracownikiem skarżącego, wykonując przewóz drogowy w dniach 03.02.2011 r., 04.02.2011 r., 08.02.2011 r., 09.02.2011 r. i 10.02.2011 r.;
36. 4) art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. w zw. z art. 2, 22 § 1 K.p. w zw. z art. 53 ust. 1, 4 i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji w zw. art. § 6, 7 i 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu poprzez uznanie, że stażysta D J nie był pracownikiem skarżącego, wykonując przewóz drogowy w dniach 03.02.2011 r., 04.02.2011 r., 08.02.2011 r., 09.02.2011 r. i 10.02.2011 r., a także niezastosowanie przepisów § 6, 7 i 8 rozporządzenia, mimo że powinny zostać uwzględnione przy ocenie prawnej sprawy;
37. 5) art. 9 ust. 2 i 3 w zw. z art. 4 lit. d), e) i f) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) 3821/86 i (WE) 2138/98 (Dz. Urz. UE.L 102/1 z 2006 r.) w zw. z art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/86 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE. L. 370 z 1985 r.), poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów i uznanie, że kierowcy: J P- w dniu 01.03.2011 r., M J - w dniu 11.08.2011r., J K - w dniach 02.12.2010 r. i 03.12.2010 r. nie umieścili na wykresówkach wszystkich danych o okresach swojej aktywności, mimo że okres powrotu tych kierowców z miejsca postoju pojazdów powinien być liczony jako odpoczynek lub przerwa w pracy;
38. 6) lp.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust 1, 3 i 6 tej ustawy poprzez:
39. - niezastosowanie tych przepisów prawa przez Sąd, mimo że powinny znaleźć zastosowanie do oceny prawidłowości nałożonej przez organ drugiej instancji na skarżącego kary pieniężnej,
40. - nałożenie w zaskarżonej decyzji na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł., mimo że D J nie wykonywał przewozów drogowych w dniach 3, 4, 8,9 i 10 lutego 2011 r. bez wymaganej licencji, a były to przewozy wykonywane na potrzeby własne skarżącego;
41. 7) lp.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1, 3 i 6 tej ustawy poprzez nieuprawnioną ocenę Sądu, że nałożenie przez organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł. było zasadne, mimo że D J nie wykonywał przewozów drogowych w dniach 3, 4, 8, 9 i 10 lutego 2011 r. bez wymaganej licencji;
42. 8) lp. 8.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1, 3 1 6 tej ustawy, poprzez:
43. - niezastosowanie tych przepisów przez Sąd do oceny legalności decyzji w zakresie zasadności, rodzaju i wysokości kar pieniężnych, które nałożył na skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego,
44. - uznanie przez Sąd, iż nałożenie na skarżącego kar pieniężnych z powodu okazania podczas kontroli wykresówek, które nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowców w dniach 01.03.2011 r., 11.08.2011 r., 02.12.2010 r. i 03.12.2010 r. było uprawnione, pomimo że organ drugiej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych do stwierdzenia powyższych naruszeń;
45. 9) lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.) w zw. z art. 92a ust 1, 3 i 6 tej ustawy, poprzez uznanie przez Sąd, że nałożenie na skarżącego kar pieniężnych z powodu wykresówek, które nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowców w dniach 01.03.2011 r., 11.08.2011 r., 02.12.2010 r. i 03.12.2010 r., było uprawnione, pomimo że organ II instancji nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych w sprawie do stwierdzenia powyższych naruszeń.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów strona przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a, zatem zostały spełnione warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna stawia zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., Sąd II instancji, co do zasady, rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty podnoszące naruszenia proceduralne, bowiem ustalenie, że w tym zakresie nie doszło do działania niezgodnego prawem daje podstawę do dokonania oceny sposobu stosowania przepisów materialnych w postępowaniu przed organami i oceny sposobu kontroli tego procesu dokonanego przez Sąd I instancji.

Skarga kasacyjna J P nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

W ocenie NSA nietrafne są stawiane w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego. Przy czym, jedne są formalnie wadliwe, a inne merytorycznie niezasadne. Bez wątpienia formalnie wadliwy jest zarzut wskazujący na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 92a ust. 1 w związku z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., gdyż naruszenie tych przepisów nie może być kwestionowane w ramach zarzutu procesowego. Przepisy określające wysokość kary za naruszenie przepisów u.t.d. oraz konstytuujące swego rodzaju przedawnienie do orzekania o takich karach nie są przepisami procesowymi. W postępowaniu kasacyjnym Sąd II instancji jest związany zarzutami skargi, zatem nie może modyfikować ich treści i przedstawionej przez stronę argumentacji, bo jest zobowiązany tylko do oceny tego co podnosi sama strona. Podobnie należy potraktować wszystkie zarzuty rozpoznawanej skargi kasacyjnej wskazane w ppkt 3 jej punktu I. Sformułowane w tej części zarzuty są zarzutami materialnymi, a to oznacza, że nie mogą być one podnoszone w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. NSA zauważa, że skarga kasacyjna jest profesjonalnym środkiem prawnym, a to wymaga profesjonalnego i starannego podejścia przy jej sporządzeniu, czego nie wypełnia w tej części rozpoznawana skarga.

Zdaniem NSA nietrafny i chybiony jest zarzut procesowy podnoszący naruszenie art. 145 § 1pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Analiza akt sprawy prowadzi Sąd II instancji do przekonania, że w postępowaniu przed organami inspekcji transportu drogowego poprawnie i wyczerpująco zostały ustalone wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a więc te, które skutkowały wymierzeniem poszczególnych rodzajów kar za naruszenie przepisów ustawy. Zatem zaakceptowanie tych działań przez Sąd I instancji nie może być uznane jako naruszenie prawa pozwalające przyjąć, że wyrok WSA w K narusza prawo, bo oddala skargę zamiast ją uwzględnić.

Dodatkowo podkreślić należy, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku szczegółowo odnosi się do poszczególnych kwestii faktycznych kwestionowanych w skardze, zatem trudno zrozumieć argumentację strony wnoszącej skargę kasacyjną jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć pominięcia w przesłuchaniu wskazanych osób, skoro fakty te wynikają z przesłuchań kierowców, a te są jednoznaczne. Z tych względów ten zarzut kasacyjny należało uznać za merytorycznie nietrafny.

W świetle powyższych ustaleń i twierdzeń za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a., bo skarga podlega oddaleniu, jeżeli sąd rozpoznający skargę nie dopatruje się naruszeń prawa, które usprawiedliwiałyby jej uwzględnienie z powodów wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem kontroli jest decyzja wydana na podstawie k.p.a.

Zdaniem NSA nietrafne są także zarzuty naruszenia przez WSA w K prawa materialnego, a więc w istocie dokonania wadliwej kontroli stosowania przepisów materialnych przez organy inspekcji transportu drogowego. Sąd II instancji zauważa, że te zarzuty dotknięte są wadą, bowiem strona nie powołuje w podstawie właściwych przepisów naruszonych przez Sąd I instancji, a ogranicza się tylko do wskazania przepisów stosowanych przez organy. Ten rodzaj wadliwości zarzutu nie prowadzi do formalnej wadliwości skargi, ale godzi w profesjonalny charakter tego środka. W judykaturze przyjęto, że pomimo takich wad skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu (zob. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), toteż z tego powodu Sąd II instancji odnosi się merytorycznie do stawianych w tym zakresie zarzutów kasacyjnych.

Sąd II instancji potwierdza i akceptuje wykładnię art. 5 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 pkt 3 lit. a/ i pkt 4 u.t.d. dokonaną przez organy inspekcji i potwierdzoną przez Sąd I instancji. Na gruncie ustalonego stanu faktycznego jest bezsporne, że D J wykonywał w terminach objętych postępowaniem o wymierzenie kary przewóz drogowy bez wymaganej prawem licencji. Argumentacja takiego stanowiska jest pełna i prawidłowa w uzasadnieniu skarżonego wyroku, zatem zbędne staje się jej powtarzanie przez Sąd II instancji. Bez wątpienia tenże D J wykonując przewóz w przedsiębiorstwie skarżącego nie był jego pracownikiem, bo był stażystą. Z tego powodu przyjęcie przez organy i akceptowanie ich poglądu przez Sąd I instancji, że nie mógł on wykonywać przewozu jako pracownik znajduje pełne potwierdzenie w powołanych przepisach prawa, które zostały poprawnie wyłożone i zastosowane w postępowaniu administracyjnym.

Niezarobkowy przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. a/ u.t.d. może być wykonywany tylko przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, a pod pojęciem pracownika należy rozumieć osobę świadczącą pracę w ramach stosunku prawnego, o którym stanowią przepisy k.p. Stażysta nie należy do grona osób będących pracownikami przedsiębiorcy, co oznacza, że zarówno organy, jak i Sąd I instancji poprawnie zdefiniowały status prawny D J, a tym samym poprawnie określiły konsekwencje prawne wykonywanego przez tę osobę przewozu.

Jako nietrafny należało uznać również zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 i 3 w związku z art. 4 lit. d/, e/ i f/ rozporządzenia nr 561/2006. W tym zakresie Sąd II instancji podziela stanowisko WSA w K, że czas spędzony przez kierowcę na dojeździe do miejsca postoju pojazdu lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której pracuje kierowca, nie może być liczony jako przerwa lub odpoczynek, chyba że dotyczy to kierowcy znajdującego się na promie lub pociągu i kierowca ma dostęp do koi lub kuszetki. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, zatem organy prawidłowo przyjęły, że kierowcy skarżącego kasacyjnie wykonywali "inną pracę" w rozumieniu przepisów.

Wobec nietrafności wskazanych zarzutów prawa materialnego, za nietrafne należy uznać pozostałe ujęte w ramach tej części skargi kasacyjnej, gdyż odnoszą się one do poszczególnych przepisów załącznika do u.t.d., przewidujących określoną karę za stwierdzone naruszenia, a ich kwestionowanie przez stronę polegało na założeniu o błędnym zastosowaniu tych podstaw wymierzenia kary ze względu na wadliwą wykładnię przepisów wskazanych w zarzucie, co do którego Sąd II instancji stwierdził, że jest on merytorycznie niezasadny.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.