Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2689/14, oddalił skargę [A.] sp. z o.o. w P. na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2014 r. nr pisma [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podniósł, że [...] maja 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększenie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wniosek dotyczył budowy budynku systemu fermentacji.
Z uwagi na braki wniosku, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także: Agencja lub ARiMR), w trybie § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1444 ze zm., dalej rozporządzenie z dnia 17 października 2007 r.), pismem z [...] grudnia 2013 r. wezwała spółkę do jego uzupełnienia. Wezwanie dotyczyło uzupełnienia/złożenia poprawnych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień w zakresie ujętym w [...] punktach pisma – w terminie [...] dni.
Wnioskodawczyni pismami z [...] stycznia 2014 r. oraz [...] stycznia 2014 r. złożyła uzupełnienia do wniosku o przyznanie pomocy. Z uwagi na to, że pomimo uzupełnienia wniosku dokumentacja w dalszym ciągu nie była kompletna, ARiMR ponownie wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku.
Agencja pismem z [...] marca 2014 r. wezwała o uzupełnienie/złożenie poprawnych dokumentów, złożenie wyjaśnień we wskazanym w 11 punktach pisma zakresie, w tym m.in o dostarczenie Opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej informującej, że:
- - Zakład znajduje się pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
- - Zakład spełnia wymagania higieniczno-sanitarne i wdrożył zasady dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) i dobrej praktyki higienicznej (GHP);
- - Planowana operacja przedstawiona w przedłożonym projekcie technologicznym, spełnia warunki sanitarne określone przepisami Unii Europejskiej mające zastosowanie do tej operacji (punkt opinii nie dotyczy operacji związanej z zakupem środków transportu);
- - Zakład wdrożył i stosuje/wdraża zasady systemu HACCP- jeśli dotyczy;
- - Zakład posiada decyzję nr... z dnia... wydaną na podstawie przepisów o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (wcześniej obowiązujących) w zakresie prowadzonej działalności oraz/lub został wpisany do rejestru zakładów podlegających, urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej- zgodnie z art. 122 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010r., Nr 136, poz.914 ze zm.) i spełnia wymagania prawa żywnościowego.
Strona została wezwana do usunięcia braków w terminie 21 dni. Do pisma został dołączony załącznik nr 1, który zawierał szczegółowe uwagi.
Spółka w odpowiedzi z [...] kwietnia 2014 r. złożyła częściowe uzupełnienia do wniosku o przyznanie pomocy tj. raport z badania sprawozdania finansowego spółki, opinię niezależnego biegłego rewidenta dla Zgromadzenia Wspólników, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] marca 2014 r., zaświadczenie o wpisie do rejestru podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z [...] czerwca 2011 r., opinię sanitarną z [...] grudnia 2013 r. oraz prośbę o przedłużenie terminu na złożenie uzupełnień do wniosku o przyznanie pomocy o 30 dni.
Agencja wyraziła zgodę na przedłużenie terminu określając jego upływ na [...] maja 2014 r.
Strona [...] maja 2014 r. złożyła dodatkowe uzupełnienia do wniosku o przyznanie pomocy.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z [...] czerwca 2014 r. poinformowała wnioskodawczynię o odmowie przyznania pomocy na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013r., poz. 173 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) w związku z niespełnieniem warunków określonych w § 10 ust. 5 oraz § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r.
W uzasadnieniu ARiMR po przytoczeniu treści § 10 ust. 5 oraz § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. wskazała, że strona, pomimo dwukrotnego wezwania, nie usunęła w terminie wszystkich braków wniosku o przyznanie pomocy. W szczególności nie dostarczyła opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej dotyczących wymagań higieniczno – sanitarnych.
W ramach uzupełnienia wniosku spółka [...] kwietnia 2014 r. przesłała do ARiMR trzy dokumenty wystawione przez Państwową Inspekcję Sanitarną, w tym: opinię sanitarną nr [...] z [...] grudnia 2013 r., decyzję nr [...] z [...] czerwca 2011 r. oraz zaświadczenie nr [...] z [...] października 2011 r. o wpisie do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Natomiast, nie została złożona opinia Państwowej Inspekcji Sanitarnej informująca, że "planowana operacja, przedstawiona w przedłożonym projekcie technologicznym, spełnia warunki sanitarne określone przepisami Unii Europejskiej mające zastosowanie do tej operacji", do której dostarczenia skarżąca była zobowiązana jako zakład spełniający w pełnym zakresie wymagania higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt.
ARiMR podniósł, że strona pomimo dwukrotnego wezwania, w pismach z [...] grudnia 2013 r. oraz z [...] marca 2014 r., do usunięcia braków wniosku o przyznanie pomocy, nie usunęła wszystkich braków, w związku z czym Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy.
Spółka pismem z [...] lipca 2014r. wezwała Agencję do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu podała, że w wyniku przeoczenia przez Agencję doszło do naruszenia prawa, gdyż skarżąca złożyła opinię sanitarną wydaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wągrowcu w dniu [...] maja 2011 r. Dodała również, że opinia ta została wydana w 2011 r. co nie ma znaczenia w sprawie, gdyż projekt technologiczny, który został poddany ocenie przez Państwową Inspekcję Sanitarną to ten sam projekt, który ma zostać zrealizowany w przypadku przyznania pomocy.
ARiMR pismem z [...] lipca 2014r. poinformowała spółkę, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę wniesioną przez [A.] sp. z o.o. w P..
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy oraz stan prawny mający zastosowanie w sprawie. W ocenie Sądu prawidłowa była konstatacja Agencji, że pomimo dwukrotnego wezwania, skarżąca nie przedłożyła jednego z wymaganych dokumentów, jakim była opinia Państwowej Inspekcji Sanitarnej informująca, że planowana operacja, przedstawiona w przedłożonym projekcie technologicznym, spełnia warunki sanitarne określone przepisami Unii Europejskiej mające zastosowanie do tej operacji – (punkt opinii nie dotyczy operacji związanej z zakupem środków transportu). Wymóg dostarczenia takiej opinii wynika z przepisu powszechnie obowiązującego - § 9 ust. 2 pkt 16 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. Także z samego formularza wniosku o przyznanie pomocy i instrukcji jego wypełniania wynikało jakie dokumenty pochodzące od Państwowej Inspekcji Sanitarnej powinien złożyć podmiot aplikujący o przyznanie pomocy.
Zdaniem Sądu bezzasadne są twierdzenia skarżącej o niejasności wezwania. Sąd podkreślił, że skarżąca sformułowała ten zarzut dopiero na etapie skargi, wcześniej utrzymywała, że załączyła wymaganą opinię, jednak po otrzymaniu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zmodyfikowała swoje stanowisko. Omawiany zarzut jest niezasadny także z tej przyczyny, że strona doskonale zrozumiała wezwanie, ponieważ posiadała określoną opinię wydaną jeszcze w 2011 r., którą załączyła do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, twierdząc jednocześnie, że organ jej w sposób wnikliwy nie rozpoznał.
Również w wezwaniu wymieniła konkretny przepis prawa na podstawie, którego ta opinia została wydana i twierdziła, że była ona wystarczająca do spełnienia stawianych przez organ wymagań w zakresie załączenia opinii. W ocenie Sądu pierwszej instancji zarówno Instrukcja, jak i kierowane do wnioskodawczyni wezwania w tym zakresie były jasne i czytelne. WSA zauważył, że wezwanie skierowane do strony stanowiły powtórzenie informacji zawartych w Instrukcji wypełniania wniosku. W ocenie Sądu, gdyby istotnie strona miała określone wątpliwości odnośnie do treści wezwania o uzupełnienie wniosku o przyznanie pomocy, to powinna zwrócić się do organu na piśmie o stosowne wyjaśnienia, czego jednak nie uczyniła. Sąd zaznaczył, że obowiązek załączenia opinii sanitarnej został nałożony przepisami powszechnie obowiązującymi, a więc strona chcąc uzyskać pomoc winna się do tych przepisów dostosować.
WSA podzielił stanowisko organu, że załączenie brakującej opinii na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mogło przyczynić się do zmiany stanowiska organu, gdyż Agencja rozpoznając takie wezwanie nie analizuje już nowych dokumentów tylko bada, na podstawie złożonego przez stronę wniosku wraz z załącznikami, prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym opinia załączona do wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mogła zostać uwzględniona w toku rozpoznawania wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Zdaniem Sądu ARiMR prawidłowo wskazała, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy prowadzone było na wniosek strony, który obejmował także jej oświadczenie o znajomości przepisów rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. oraz wymagań uszczegółowionych w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, w tym zasad refundacji kosztów kwalifikowalnych określonych we wniosku, poniesionych w związku z realizacją operacji oraz zasad udzielania zaliczek. Tym samym, składając wniosek strona powinna dysponować wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie do przyznawania pomocy, jak również wymagań opracowania dokumentacji aplikacyjnej, szczegółowo opisanych w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy.
WSA odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że opinia sanitarna z [...] maja 2011 r. została złożona wraz z drugim uzupełnieniem, ocenił je jako gołosłowne i sprzeczne z treścią pisma z [...] kwietnia 2014 r., stanowiącego odpowiedź na drugie wezwanie organu o uzupełnienie wniosku. Wobec powyższego Sąd uznał za prawidłową ocenę Agencji, że spółka żądanego dokumentu nie złożyła w wymaganym terminie.
WSA przypomniał, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Natomiast obowiązkiem organu jest w myśl art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała, mimo spoczywającego na niej ciężaru dowodu, że dokument (opinia) znalazł się w śród dokumentów złożonych w odpowiedzi na wezwanie organu. Natomiast organ zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wyczerpująco rozpatrzył złożony przez stronę wniosek wraz z załącznikami.
W ocenie Sądu pierwszej instancji zasadna była odmowa przyznania pomocy w związku z nieprzedstawieniem opinii sanitarnej, której załączanie było wymagane stosownymi przepisami powszechnie obowiązującymi, zaś wezwania do strony wbrew jej twierdzeniom były jasne, czytelne i nie budziły zastrzeżeń. Tym samym Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz § 3 ust. 2 pkt 2 i § 10 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. W myśl bowiem § 10 ust. 5 powołanego rozporządzenia nie uzupełnienie braków po drugim wezwaniu skutkuje odmową przyznania pomocy, co też Agencja prawidłowo uczyniła.
[A.] sp. z o.o. w P. zaskarżyło powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie - na podstawie art. 188 p.p.s.a. aktu z zakresu administracji publicznej, tj. rozstrzygnięcia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...], znak [...] z dnia [...] czerwca 2014r., stanowiącego odmowę przyznania [A.] pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" ewentualnie o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz w każdym przypadku do zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:
- 1. art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wniosek nie spełnia warunków przyznania pomocy;
- 2. § 3 ust. 2 pkt 2 i § 10 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie;
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.
- 3. art. 141 §4 p.p.s.a. poprzez dokonane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny a sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie, iż strona nie złożyła wymaganej opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
- 4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny a sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie, iż wezwania kierowane przez ARiMR do Strony były jasne i nie pozostawiały wątpliwości co do wymagań Agencji.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku prawidłowo uznał, że wnioskodawczyni nie uzupełniła w wymaganym terminie braku wniosku w postaci opinii sanitarnej informującej, że planowana operacja przedstawiona w złożonym projekcie technologicznym, spełnia warunki sanitarne określone przepisami Unii Europejskiej mające zastosowanie do tej operacji. Skarżąca zarówno w pierwszym jak i w drugim wezwaniu była informowany o konieczności złożenia wspomnianej opinii. W odpowiedzi na pierwsze wezwanie organu skarżąca nie dostarczyła w ogóle opinii sanitarnej.
Z kolei w odpowiedzi na drugie wezwanie dostarczyła opinię sanitarną z [...] grudnia 2013 r., będącą odpowiedzią na pismo Wójta Gminy W. w zakresie udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z zaopiniowaniem warunków do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie Zakładu Produkcji Etanolu i Pasz w R. na działce nr [...]. Tym samym skarżąca nie wykonała wezwania do uzupełnienia braków wniosku. Opinia sanitarna, która miała być złożona w odpowiedzi na wezwanie Agencji, powinna zawierać informacje wskazane w wezwaniu. Złożona przez skarżącego opinia sanitarna została sporządzona na użytek innego postępowania i wymaganych przez Agencję warunków nie spełniała. W związku z tym nie sposób podzielić stanowisko skarżącej, że doszło do naruszenia § 3 ust. 2 pkt 2 i § 10 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r.
Zgodnie z § 10 ust. 5 powołanego rozporządzenia jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków, Agencja nie przyznaje pomocy, zaś przepis art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stosuje się odpowiednio.
Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, co wynika z ustaleń dokonanych przez Agencję i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, które nie zostały przez skarżącą skutecznie podważone. W świetle tych ustaleń wnioskodawczyni nie uzupełniła na wezwanie organu, w wymaganych terminach, wszystkich braków wniosku. Z tej przyczyny odmowa przyznania pomocy była uzasadniona, co oznacza, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia § 10 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. oraz art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich nie były zasadne.
W skardze kasacyjnej został podniesiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jednak wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 p.p.s.a. nie został on w ogóle uzasadniony, a co za tym idzie nie mógł być przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznie oceniony.
Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.).