Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1079/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), częściowo uwzględnił skargę P. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] (prowadzącej działalność gospodarczą jako agencja zatrudnienia), stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej zwanego "SKO") z dnia [...] października 2010 r., nr [...], oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie wykreślenia z rejestru agencji zatrudnienia – w częściach orzekających o wykonalności decyzji, zaś w pozostałej części Sąd oddalił skargę spółki. Ponadto Sąd zasądził od SKO na rzecz skarżącej 378 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania.
Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji orzekających w sprawie. Organy te – na podstawie informacji zawartej w piśmie Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., a także w wyniku przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2009 r. kontroli w zakresie spełniania przez agencję zatrudnienia warunków wymaganych do prowadzenia działalności – stwierdziły m.in., że agencja zatrudnienia (tj. skarżąca spółka) nie zawierała pisemnych umów z osobami kierowanymi do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych.
Wobec tego Marszałek Województwa wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w wyniku którego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. orzekł o wykreśleniu (z datą uprawomocnienia się decyzji) P. Sp. z o.o. w [...] z rejestru agencji zatrudnienia, wskazując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia art. 18m pkt 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że kontrole przeprowadzone w biurze terenowym agencji w [...] oraz w siedzibie w [...] wykazały nieprawidłowości skutkujące wykreśleniem spółki z rejestru agencji zatrudnienia. Polegały one na braku zawierania pisemnych umów z osobami kierowanymi do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych. Organ I instancji stwierdził, że naruszenie to potwierdza fakt, że Sąd Rejonowy w [...] prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 25 marca 2010 r., sygn. [...], uznał wiceprezesa zarządu skarżącej spółki K. S. (określonego przez organ jako "G. S.") za winnego tego, że prowadząc jako wiceprezes zarządu agencję zatrudnienia, świadczącą usługę, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie zawarł z osobą kierowaną do pracy za granicą pisemnej umowy, o jakiej mowa w art. 85 ust. 2 tej ustawy, czym wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 121 ust. 6 powołanej ustawy i za to Sąd Rejonowy skazał go na karę grzywny.
Stanowisko organu I instancji zostało utrzymane w mocy przez SKO (decyzja z dnia [...] października 2010 r.). Organ odwoławczy uznał bowiem, że zostały spełnione przesłanki z art. 18m pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż skarżąca kierując w zakresie agencji zatrudnienia osoby do pracy za granicą nie zawierała z nimi pisemnych umów, co naruszało art. 85 ust. 2 tej ustawy. Fakt ten potwierdza – zdaniem SKO – skazanie osoby pełniącej funkcje organu spółki za wykroczenie, przy czym wadliwe oznaczenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji imienia osoby skazanej nie skutkowało wadliwością podjętego rozstrzygnięcia.
Sąd pierwszej instancji uznał, że rozstrzygnięcia organów administracji co do meritum sprawy nie naruszały prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Przytaczając treść art. 18m pkt 5, art. 19 pkt 2 oraz art. 121 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Sąd stwierdził, że z zaskarżonych rozstrzygnięć wcale nie wynika, aby podstawą wykreślenia była przesłanka z art. 19 pkt 2 ustawy, czyli fakt ukarania za przestępstwo lub wykroczenie, o których mowa w art. 121-121b ustawy. Organy administracji zgodnie natomiast podały, że powodem wykreślenia skarżącej z rejestru agencji zatrudnienia było ujawnienie faktu niezawierania pisemnych umów z osobami kierowanymi do pracy za granicą, zaś organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wprost powołał art. 85 ust. 2, odnoszący się właśnie do tego wymogu.
Sąd pierwszej instancji stwierdził przy tym, że naruszenie art. 85 ust. 2 powołanej ustawy jest samodzielną przesłanką wydania decyzji o wykreśleniu, przewidzianą w art. 18m pkt 5 ustawy. Zdaniem Sądu, odwołanie się przez organy administracji do faktu ukarania K. S. (jako osoby uprawnionej do działania w imieniu spółki) za czyn opisany w wyroku winno być postrzegane jako udokumentowanie faktu kierowania do pracy bez zawarcia wymaganej pisemnej umowy. W ocenie Sądu pierwszej instancji prawomocny wyrok skazujący stanowi wystarczający argument aby uznać, że fakt naruszenia art. 85 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy został w postępowaniu wykazany, a przesłanka skreślenia spełniona.
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji uznał, że nie miało wpływu na wynik sprawy wadliwe oznaczenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nazwiska osoby, której dotyczy wyrok karny, bowiem ani skarżąca nie neguje faktu ukarania jej wiceprezesa K. S., ani z materiału sprawy nie wynika, że ukarana została inna osoba. Zdaniem Sądu, opisana wadliwość uzasadnienia nie jest istotna i nadaje się do sprostowania jako oczywista omyłka.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy administracji nie miały natomiast podstaw do orzekania w decyzji o terminie dokonania wpisu o wykreśleniu, bowiem wynika on bezpośrednio z art. 18n ust. 1 ustawy. Wobec brzmienia tego przepisu, organy nie miały podstaw prawnych do łączenia daty dokonania wpisu o wykreśleniu z momentem prawomocności decyzji. Sąd uznał, że w tym zakresie rozstrzygnięcie zostało wydane bez podstawy prawnej, a zatem spełniało przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.).
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożyła P. Sp. z o.o. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, to jest art. 18m pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – poprzez błędne uznanie, że w powiązaniu ze stwierdzonym prawomocnym wyrokiem sądu karnego w sprawie o popełnienie wykroczenia przez osobę zarządzającą skarżącą, może przepis ten stanowić samoistną przesłankę wykreślenia skarżącej z rejestru agencji zatrudnienia prowadzonego przez Marszałka Województwa.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że w decyzji organu I instancji podano, iż wydanie decyzji związane jest z ukaraniem (za wykroczenie określone w art. 121 ust. 6 ustawy) G. S., to jest osoby, która u skarżącej nigdy nie była zatrudniona, jak również nigdy nie wykonywała żadnej funkcji. Zdaniem skarżącej, nie jest trafny pogląd Sądu pierwszej instancji, że wspomniana wadliwość decyzji była jedynie "oczywistą omyłką".
Nawet jednak gdyby przyjąć, że był to oczywisty błąd pisarski, to zdaniem skarżącej skazanie takie nie oznacza po stronie organu administracji prawa do automatycznego przyjęcia, że została spełniona przesłanka określona w art. 18m pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach ryku pracy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO wniosło o oddalenie środka odwoławczego spółki oraz o obciążenie skarżącej kosztami według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Autor skargi kasacyjnej sformułował zarzut błędnej wykładni art.18m pkt 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez uznanie, że w powiązaniu ze stwierdzonym prawomocnym wyrokiem sądu karnego w sprawie o popełnienie wykroczenia przez osobę zarządzającą skarżącą przepis ten może stanowić samoistną przesłankę wykreślenia skarżącej z rejestru agencji zatrudnienia prowadzonego przez Marszałka Województwa.
Zgodnie z dyspozycją omawianej nomy prawnej: "Marszalek województwa wykreśla, w drodze decyzji podmiot wpisany do rejestru w przypadku naruszenia przez podmiot warunków prowadzenia agencji zatrudnienia określonych w art. 19, 19b-19d oraz art. 85 ust.2-5".
Organy obu instancji wskazały jako podstawę wykreślenia podmiotu z rejestru art. 85 ust. 2 ustawy, stanowiący, że kierowanie do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych za pośrednictwem agencji zatrudnienia odbywa się na podstawie pisemnej umowy zawieranej przez te agencje z osobami kierowanymi.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że prowadzona przez skarżącą spółkę agencja zatrudnienia nie zawierała umów pisemnych z osobami kierowanymi do pracy za granicą u pracodawców zagranicznych, pomimo ciążącego na niej obowiązku określonego w art. 85 ust. 2 - 5 ustawy. Okoliczności te zostały stwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli przez inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] i w [...], a nadto w prawomocnym wyroku nakazowym Sądu Rejonowego w [...] z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt [...].
Z redakcji zacytowanego art. 18m pkt 5 ustawy wynika, że w przypadku stwierdzenia naruszenia przez agencję wymienionych w nim przepisów, decyzja o wykreśleniu podmiotu z rejestru jest obligatoryjna. Zatem naruszenie art. 85 ust. 2 ustawy stanowi samodzielną przesłankę do wydania decyzji o wykreśleniu, przewidzianą w art. 18m pkt 5 ustawy. Natomiast prawomocny wyrok dotyczący obwinionego wiceprezesa zarządu skarżącej spółki Pana K. S. stanowi jedynie potwierdzenie faktu nie zawierania pisemnych umów z osobami kierowanymi do pracy za granicą. Podstawą wykreślenia skarżącej spółki z rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] nie była przesłanka wynikająca z art. 19 pkt 2 ustawy - co wynika jednoznacznie z uzasadnienia zaskarżonych decyzji - lecz naruszenie art. 85 ust. 2 ustawy. Odwołanie się przez organy administracji do faktu ukarania wiceprezesa zarządu spółki za czyn z art. 121 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi udokumentowanie okoliczności kierowania do pracy za granicą bez zawarcia wymaganej pisemnej umowy, co oznacza spełnienie przesłanki wykreślenia z rejestru określonej w art. 18m pkt 5 ustawy.
W tym stanie rzeczy zarzut błędnej wykładni prawa materialnego okazał się całkowicie chybiony. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.