Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1336/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę S.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł S.B.
Pismem z dnia 14 listopada 2014 r. pełnomocnik S.B. nadesłał odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika że zmarł on 25 października 2014 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Stosownie natomiast do § 3 powołanego przepisu nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Stosownie zaś do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej: ord. pod. spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2 (dotyczącego praw o charakterze niemajątkowym), przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że następstwo prawne, o którym mowa w art. 97 § 1 ord. pod. dotyczy w pierwszym rzędzie praw majątkowych, które w znacznej mierze determinują zakres przedmiotowy ich sukcesji. Prawa te mają przede wszystkim swój materialny i wymierny kształt. Przejawiają się one w szczególności w obowiązku zapłaty podatku, prawie do zwrotu nadpłaconego podatku, czy też prawie do ulgi podatkowej (por. R. Mastalski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa Komentarz 2013, s. 520).
W tej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczy odmowy umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne skarżącego, który zmarł w toku postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem było to rozstrzygnięcie.
Prawo domagania się umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, w tym również odsetek od tych należności, jest prawem majątkowym, gdyż jest uwarunkowane bezpośrednio interesem ekonomicznym uprawnionego, a o jego charakterze nie mogą przesądzać przesłanki umorzenia, lecz przedmiot postępowania (por. S. Babiarz, Następstwo prawne spadkobierców w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – Wybrane zagadnienia, opubl. w: Przegląd Orzecznictwa Podatkowego nr 3/2006, s. 217).
Z chwilą śmierci osoby zobowiązanej do uiszczenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (w tym odsetek od tych składek) osoba ta przestaje być zobowiązana do ich opłacenia, a obowiązek ten przejmują spadkobiercy zmarłego na podstawie art. 97 § 1 ord. pod. w zw. z odesłaniem z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s. Mogą oni zatem wstąpić do toczącego się postępowania wszczętego wnioskiem spadkodawcy i popierać wniesioną przez niego skargę (skargę kasacyjną).
Mając powyższe na uwadze, jako że przedmiot tego postępowania dotyczy uprawnienia do domagania się umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, należało zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a.