Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., wyrokiem z dnia 10 października 2013r. sygn. akt II SA/Ke 722/13, oddalił skargę [...] Kopalni Surowców Mineralnych SA z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego, z następującym uzasadnieniem.
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. na przedsiębiorcę [...] Kopalnie Surowców Mineralnych SA z siedzibą w K. (dalej powoływanego jako skarżąca spółka lub [...]KSM) nałożono karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było nieprzesłanie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego w ustawowo określonym terminie, tj. do 28 lutego 2012 r., rocznego (za 2011 r.) sprawozdania z działalności przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w siedzibie [...]KSM inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę, której przedmiotem była m.in. zgodność wykonywania działalności gospodarczej skarżącej spółki z ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 227, poz. 1367 ze zm., dalej "u.p.t.n."). Ustalenia poczynione podczas kontroli udokumentowano protokołem z dnia 14 grudnia 2012 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na treść art. 16 u.p.t.n. oraz l.p. 5.4 pkt 3 załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że niespornym jest, iż roczne sprawozdanie skarżącej spółki z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych za 2011 r. nie zostało wysłane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, choć zgodnie z art. 16 ust.1 pkt 1 u.p.t.n. powinno być przesłane do tego organu do dnia 28 lutego 2012 r. Z kolei nieprzesłanie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, jeżeli od ustawowo określonego terminu przesłania sprawozdania upłynęły co najmniej 3 miesiące, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych zgodnie z treścią l.p. 5.4 pkt 3 załącznika do u.p.t.n.
W ocenie GITD, w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do zastosowania przepisu art. 109 u.p.t.n. wskazującego przypadki, w których nie nakłada się kary pieniężnej, o której mowa w art. 107 i art. 108 u.p.t.n. Według organu, zdarzeniem takim nie jest okoliczność powoływana przez skarżącą spółkę, a zatem zmiana przepisów, które zostały opublikowane w przewidziany prawem sposób. Skarżąca mogła bowiem zasięgnąć informacji, co do tego, do którego organu skierować sprawozdanie, a ponadto organ, mający być adresatem sprawozdania, został wyraźnie wskazany w art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.t.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. (dalej WSA w K., Sąd I instancji) oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że poza sporem pozostaje, iż skarżąca spółka wykonując w 2011 r. przewóz drogowy towarów niebezpiecznych podlegała obowiązkowi przesłania [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego jednego egzemplarza rocznego sprawozdania w terminie do 28 lutego 2012 r. stosownie do wymogu zawartego w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., obowiązującego od dnia 1 stycznia 2012 r. Zdaniem Sądu I instancji, prawidłowo ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny powoduje, że przewóz drogowy wykonywany był niezgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., który stanowi: uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany wysłać jeden egzemplarz rocznego sprawozdania z działalności tego uczestnika, w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz czynności z nim związanych, zwanego dalej "rocznym sprawozdaniem", w terminie do dnia 28 lutego każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie, wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych.
Zgodnie zaś z treścią lp. 5.4 pkt 3 załącznika do u.p.t.n. nieprzesłanie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, jeżeli od ustawowo określonego terminu przesłania sprawozdania upłynęły co najmniej 3 miesiące, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 zł.
WSA w K. nie podzielił zarzutów skargi, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności do zastosowania przepisu art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej, o której mowa w art. 107 i art. 108, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że odpowiednio uczestnik przewozu lub podmiot prowadzący kursy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec.
Zdaniem Sądu I instancji, należy podzielić dokonaną w zaskarżonej decyzji wykładnię przepisu art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., że pod pojęciem naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu, trzeba rozumieć tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Sąd I instancji wyraził jednocześnie pogląd, że artykuł 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. jest przepisem wyjątkowym, odnoszącym się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Dlatego przepis ten powinien być wykładany ścieśniająco. Według WSA w K., organu ustawodawczego nie można uznać za osobę trzecią w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n.
Zdaniem Sądu I instancji, pozbawione są jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych twierdzenia skarżącej spółki, że nie miała ona wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia; nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, którym nie mogła zapobiec. Według WSA w K., okolicznością taką, wbrew temu, co twierdzi [...]KSM, nie jest podnoszona w skardze zmiana przepisów prawa dotyczących sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych, która nastąpiła na przełomie 2011 r. i 2012 r. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.t.n. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, jest zrozumiały.
Natomiast akt prawny zawierający powyższy przepis został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 24 października 2011 r. Skarżąca spółka miała zatem ponad 4 miesiące, aby zapoznać się z jego treścią i wyjaśnić wątpliwości (na co się powołuje) dotyczące, do którego organu ([...] Urzędu Wojewódzkiego czy do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego) przesłać sprawozdanie za 2011 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że powstałych wątpliwości związanych ze zmianą stanu prawnego skarżąca spółka nie wyjaśniała, jak też nie przesłała sprawozdania do dnia kontroli, tj. 14 grudnia 2012 r. Sąd I instancji podkreślił, że na skarżącej jako uczestniku przewozu towarów niebezpiecznych spoczywa ciężar wykazania, że dołożyła należytej staranności wykonując działalność gospodarczą w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych i nie miała wpływu na naruszenie prawa. Według Sądu I instancji, sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, także w zakresie profesjonalnej obsługi prawnej, by nie dochodziło do łamania prawa.
Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie przewozu drogowego powinien dostosować swe działania do stanu prawnego obowiązującego w chwili tego zdarzenia. Ocena zachowania skarżącej musi odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie, w którym z woli ustawodawcy ma wypełnić obowiązek ustawowy, w tym przypadku wynikający z art. 16 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. WSA w K. zaakcentował, że w art. 135 u.p.t.n. ustawodawca postanowił, że ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., a tylko w odniesieniu do art. 124, art. 131 i art. 132 określił inny termin wejścia w życie, przy czym te ostatnio wymienione przepisy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Oznacza to, że nie powinno budzić wątpliwości skarżącej, że po 1 stycznia 2012 r. obowiązek przesłania sprawozdania za rok poprzedzający reguluje nowy przepis prawa, do którego powinna się zastosować. Zdaniem Sądu I instancji w świetle bezspornych faktów takich jak sporządzenie sprawozdania za 2011 r. i nieprzesłanie go do właściwego urzędu w terminie do 28 lutego 2012 r., organ nie miał obowiązku poszukiwania dowodów na obalenie własnych, prawidłowych ustaleń.
Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze, Sąd I instancji twierdził, że z żadnego przepisu u.p.t.n. nie wynika, aby organ – adresat ww. sprawozdania, w związku ze zmianą stanu prawnego, był zobowiązany poinformować uczestnika przewozu, w tym skarżącą, do którego organu ma przesłać sprawozdanie i z tego obowiązku wywiązał się należycie. Uczestnik przewozów jest zobligowany natomiast wykazać okoliczności, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., jeżeli w jego ocenie takie zaistniały, a takich w tej sprawie nie wykazał.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w K. do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych [...]KSM w upadłości układowej zarzuciła:
- 1) w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) obrazę przepisu postępowania zawartego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przejawiającą się w nieuchyleniu przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji w sytuacji oczywistego naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 k.p.a., polegającego na błędnej ocenie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i okoliczności sprawy nie pozwalały wobec skarżącego na zastosowanie art. 109 ust. 1 u.p.t.n.,
- 2) w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 109 ust. 1 pkt. 1 u.p.t.n., poprzez uznanie, że w niniejszym postępowaniu nie zaszły okoliczności do jego zastosowania wobec skarżącej spółki.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że przepis art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. nie wymienia enumeratywnie, jakie okoliczności mogą być brane pod uwagę pod pojęciem naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu, a więc wykładnia tego przepisu dokonana przez Sąd I instancji jest całkowicie nieuprawniona i w praktyce doprowadziłaby do sytuacji, w której powyższy przepis byłby zapisem martwym. W konsekwencji, podkreśla wnosząca skargę kasacyjną, [...]KSM dalej stoi na stanowisku, że jak najbardziej zmiana przepisów prawa i towarzyszące mu zamieszanie uzasadniało zastosowanie tego przepisu wobec spółki. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, jednocześnie nie do zaakceptowania jest twierdzenie, że to na skarżącej, a nie na organie spoczywa ciężar wykazania, że [...]KSM dołożyła należytej staranności wykonując działalność gospodarczą w zakresie drogowego przewozu towarów niebezpiecznych i nie miała wpływu na naruszenie prawa, gdyż takie stanowisko organu administracji spowodowało w niniejszej sprawie, że na stronę przerzucono ciężar wykazania, iż nie naruszyła ona obowiązujących przepisów.
Strona skarżąca podkreśla, że postępowanie administracyjne nie jest oparte na zasadzie kontradyktoryjności, co oznacza, że organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu będący radcą prawnym wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zwrot kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Zarzut niewłaściwego zastosowania w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12, LEX nr 1382183).
Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145).
Dokonując w pierwszej kolejności oceny zasadności zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego wskazać należy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut ten nie został postawiony prawidłowo. Zauważyć trzeba, że autor skargi kasacyjnej stawia ten zarzut kumulatywnie, wskazując jednocześnie na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 109 ust.1 pkt 1 u.p.t.n. Tymczasem, są to dwie odrębne postacie naruszenia prawa. Nie może bowiem jednocześnie wystąpić błędna wykładnia danego przepisu prawa materialnego, czyli jego mylne rozumienie, jak i niewłaściwe zastosowanie (subsumcja) w danym stanie faktycznym. Tymczasem, jak już wspomniano, w rozpatrywanej sprawie zarzut naruszenia art. 109 ust.1 pkt 1 u.p.t.n. został postawiony przez autora skargi kasacyjnej w obu postaciach, tj. zarówno jako niewłaściwe zastosowanie w postaci negatywnej, czyli zarzutu niezastosowania art. 109 ust.1 pkt 1 u.p.t.n., który to przepis w ocenie wnoszącej skargę kasacyjną spółki powinien być zastosowany (v. pkt 2 petitum skargi kasacyjnej oraz uzasadnienie zarzutu kasacyjnego cyt.
W konsekwencji skarżący dalej stoi na stanowisku, że jak najbardziej zmiana przepisów prawa i towarzyszące mu zamieszanie jak najbardziej uzasadniało zastosowanie ww. przepisu prawa wobec [...]KSM S.A.), jak i błędnej wykładni tego przepisu dokonanej przez Sąd I instancji, o czym świadczy uzasadnienie tego zarzutu kasacyjnego wyartykułowane we wstępnej części uzasadnienia skargi kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie spółka stwierdza tam, że WSA w K. przyjął w zaskarżonym wyroku interpretację tego przepisu polegającą na uznaniu, że uregulowanie to zawiera zamknięty katalog okoliczności, jakie mogą być brane pod uwagę przy zastosowaniu tego przepisu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że przepis ten nie wymienia enumeratywnie, jakie okoliczności mogą być brane pod uwagę pod pojęciem naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu.
Niezależnie od wskazanego braku precyzji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrywana skarga kasacyjna i tak nie wykazała zasadności zarzucanego Sądowi I instancji naruszenia wspomnianego wyżej przepisu prawa materialnego.
W myśl art. 109 ust.1 pkt 1 u.p.t.n. nie nakłada się kary pieniężnej, o której mowa w art. 107 i art. 108, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że odpowiednio uczestnik przewozu lub podmiot prowadzący kursy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec.
Przepis art. 109 ust.1 pkt 1 u.p.t.n. wskazuje okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę do uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie towarów niebezpiecznych. W piśmiennictwie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa rozumiana, jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za taką okoliczność uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności (zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że za osobę trzecią nie może być uznany ustawodawca). Ale także przyjmuje się, że co do zasady, nie powinno się wyłączać zwykłego przypadku, jako przyczynę naruszenia przepisu prawa (v. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 214/12).
Należy przy tym wskazać, że istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, z powołaniem się na zdarzenia lub okoliczności, o których mowa w omawianym przepisie, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, iż pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć, a jego następstwom nie można było zapobiec. Zatem wykładnia powyższego przepisu dokonana przez Sąd I instancji była prawidłowa. W tej sprawie skarżąca kasacyjnie spółka nie zakwestionowała poprawności ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a mianowicie, że [...]KSM sporządziła sprawozdanie za 2011 r., lecz nie przesłała go do [...] WITD w terminie do 28 lutego 2012 r., tłumacząc to niewiedzą, do którego organu należy skierować sprawozdanie - czy jak dotychczas do [...] Urzędu Wojewódzkiego, czy do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W tej sytuacji nie ma podstaw do podważenia stanowiska Sądu I instancji, który zasadnie zaakceptował stanowisko organu, że skarżąca nie wykazała okoliczności egzoneracyjnych, o których mowa w art. 109 ust.1 pkt 1 u.p.t.n., gdyż adresat sprawozdania (właściwy organ) został wyraźnie wskazany w art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.t.n., a omawiany przepis został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 24 października 2011 r. (ustawa weszła w życie 1 stycznia 2012 r.). Skarżąca kasacyjnie spółka miała zatem ponad 4 miesiące, aby zapoznać się z tym unormowaniem i wyjaśnić wątpliwości dotyczące, do którego organu ([...] Urzędu Wojewódzkiego czy do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego) przesłać sprawozdanie za 2011 r. Sąd I instancji wskazał także, że z akt sprawy wynika, iż powstałych wątpliwości związanych ze zmianą stanu prawnego skarżąca nie wyjaśniała, jak też nie przesłała sprawozdania do dnia kontroli, tj. 14 grudnia 2012 r. Tych ustaleń skarżąca spółka nie podważa.
Z powodów wyżej wskazanych, stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że "jak najbardziej zmiana przepisów prawa i towarzyszące mu zamieszanie jak najbardziej uzasadniało zastosowanie ww. przepisu prawa wobec [...]KSM S.A." nie może być uznane za skutecznie podważające stanowisko Sądu I instancji odnośnie możliwości zastosowania wobec skarżącej kasacyjnie spółki przepisu art. 109 ust.1 pkt 1 u.p.t.n. Niewątpliwie instytucja ciężaru dowodu nie uchyla obowiązków organów administracji publicznej wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Tym niemniej w skardze kasacyjnej nie wykazano, że organ uchybił tym przepisom a Sąd I instancji taki stan rzeczy zaakceptował. W toku postępowania administracyjnego [...]KSM przedstawiła argumenty i okoliczności, które jej zdaniem świadczyły o dołożeniu należytej staranności, a w konsekwencji, że były podstawy do zastosowania wobec skarżącej spółki przepisu art.109 ust.1 pkt 1 u.p.t.n.
Organ te okoliczności ocenił, jako niewystarczające dla zwolnienia się od odpowiedzialności, a ocenę organu podzielił Sąd I instancji. W skardze kasacyjnej jedynie ogólnikowo wskazano, że organ administracji obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i obowiązek ten nie może być przerzucony na stronę. Jednakże nie powiązano tych twierdzeń ze stanem faktycznym zaistniałym w sprawie. W szczególności nie wskazano przeprowadzenia, jakich dowodów zaniechał organ albo jakich okoliczności (innych niż podane przez skarżącą spółkę) organ nie wziął pod uwagę, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, kontrolując zaskarżoną decyzję. Powyższe nie pozwala na merytoryczne odniesienie się do tego zarzutu kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny opowiada się za poglądami, konsekwentnie prezentowanymi w orzecznictwie sądowym, że organ nie jest obarczony nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie do rozpatrzenia sprawy.
Powinnością strony jest przyczynianie się do zbierania materiału dowodowego sprawy. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy przeprowadzenie dowodu z urzędu przez organ jest niemożliwe albo w sytuacji, gdy tylko stronie skarżącej znane są okoliczności faktyczne lub posiada ona stosowne dokumenty, którymi nie dysponuje lub nie może dysponować organ.
Nieuwzględnienie zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego powoduje niezasadność sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Argumentacja skarżącej kasacyjnie spółki odnosząca się do naruszenia przepisów postępowania zmierzała do wykazania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, co zdaniem [...]KSM, skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku. W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie dostarczyła argumentów dla uznania zarzutów naruszenia prawa materialnego za zasadne, to brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa procesowego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 84 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 490).