Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 marca 2011 r., sygn. akt VI SA/WA 1868/10 oddalił skargę Z. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Z. L. w dniu [...] czerwca 2011 r., (data nadania) wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, składając jednocześnie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla jego firmy, a zwłaszcza dla jej pracowników.
Wskazał, że obowiązek zapłaty kwoty [...] zł, przy rocznym dochodzie skarżącego [...] zł spowoduje upadłość firmy, gdyż nie posiada on wolnych środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na zapłacenie nałożonej kary. Przy tym ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje utratę płynności finansowej jego przedsiębiorstwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, iż w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 193 p.p.s.a. (uchwała 7 sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Wobec powyższego, strona uprawniona była do złożenia w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże, stosownie do art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu skargi sądowi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawa nie precyzuje pozytywnych przesłanek, uzasadniających możliwość wstrzymania wykonania decyzji. Sąd może wydać takie postanowienie tylko na wniosek skarżącego, w którego interesie leży wskazanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do sądu należy zaś dokonanie oceny, czy wskazane przez stronę okoliczności są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a zatem czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine ustawy wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli sytuacji, iż można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu lub czynności. (por. J. Borkowski - Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym - "Monitor Prawniczy" 2006, nr 14, s. 677).
Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane). W doktrynie najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonaniu się o zgodności danych faktów z rzeczywistością (zob. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2006, s. 221.).
Instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności, jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przed sądem aktu lub czynności. Objęcie skarżącego tzw. ochroną tymczasową nie jest działaniem podejmowanym przez sąd z urzędu. Nie jest również działaniem obligatoryjnym podejmowanym przez sąd po złożeniu wniosku w tym przedmiocie. Uwzględnienie wniosku i wstrzymanie wykonania aktu lub czynności organu administracji publicznej jest uzależnione od działań podjętych przez podmiot domagający się przyznania mu tego rodzaju ochrony.
Aby zatem możliwe było zastosowanie tej instytucji prawnej, w pierwszej kolejności strona jest zobowiązana wskazać na niebezpieczeństwo wystąpienia szkody i wykazać, że szkoda która powstanie na skutek wykonania decyzji, będzie znaczna, a skutki jakie wywoła wykonanie decyzji trudne do odwrócenia.
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazujących na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, a odnoszące się do mogących zaistnieć sytuacji wprost do skarżącej, mogą być przyjęte za podstawę wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
W tym miejscu należy zauważyć, że wniosek w niniejszej sprawie dotyczy decyzji organu, którą nałożono na Z. L. obowiązek zapłaty kary w wysokości [...] zł. W związku z lakonicznym uzasadnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Naczelny Sąd Administracyjny badając akta sprawy, znalazł okoliczności, które podlegały uwzględnieniu z urzędu i uzasadniały wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Otóż dane wynikające z dokumentów tj. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem (k. [...] akt sądowych) pozwalają stwierdzić, iż zajęcie rachunku bankowego może uniemożliwiać prowadzenie przez skarżącego normalnej działalności gospodarczej i spowodować trudne do odwrócenia skutki gospodarcze. Wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do wystąpienia nieodwracalnych skutków gospodarczych i ekonomicznych.
Ten stan skutkowałby sytuacją, w której ewentualne rozstrzygnięcie Sądu w przyszłości stałoby się dla skarżącego, z ekonomicznego punktu widzenia, bez znaczenia. Podkreślić należy, że na gruncie tej sprawy organ przystąpił do egzekucji należności wynikającej z zaskarżonej decyzji, poprzez zajęcie rachunku bankowego skarżącego (k. [...] akt sądowych).
Na marginesie tylko wypada wskazać, iż już na etapie postępowania administracyjnego (w odwołaniu z [...] marca 2010 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2010 r.) skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji z uwagi na to, iż zapłata kary pieniężnej może prowadzić do "zapłata kary [...] zł przy rocznym dochodzie skarżącego [...] zł spowoduje upadłość jego firmy" (k. [...] akt administracyjnych). Również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2010 r. podnosząc, iż zapłata tak wysokiej kwoty stanowi olbrzymie obciążenie budżetu firmy skarżącego.
Należy przy tym zaznaczyć, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie łączy się w każdym wypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, lecz zależy to od okoliczności sprawy, takich jak wysokość kwoty, której dotyczy decyzja i stopień prawdopodobieństwa ewentualnego otrzymania zwrotu uiszczonej kwoty.
Oceniając stopień dolegliwości nałożonej kary pieniężnej, wynikający z jej wysokości, w świetle rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego, stwierdzić należy, że wykonanie decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, poprzez długotrwałe i istotne pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy oraz jego rodziny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spełnione zatem zostały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.