Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 375/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), oddalił skargę D. S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej zwanego "Prezesem UKE") z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], którym organ ten - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] października 2011 r., nr [...], o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji zmieniającej umowę o połączeniu sieci.
Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu ustalenia faktyczne i stanowisko Prezesa UKE. Organ ten stwierdził, że pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. D. S.A. wystąpiła do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji zmieniającej Umowę o połączeniu sieci z dnia [...] października 2002 r. (zawartą między T. S.A. a D. S.A.), przy czym zmiana ta miałaby dotyczyć wprowadzenia klauzuli doprecyzowującej procedurę rozwiązania wspomnianej umowy za wypowiedzeniem w przypadku zalegania przez stronę z płatnościami za dwa kolejne okresy rozliczeniowe (dwa miesiące kalendarzowe). W toku postępowania organ administracji ustalił, że w dniu [...] marca 2011 r. T. S.A. złożyła wobec skarżącej spółki oświadczenia o rozwiązaniu wspomnianej umowy z dniem [...] maja 2011 r. oraz że toczy się postępowanie sądowe z powództwa skarżącej spółki (sygn. akt [...]), dotyczące ustalenia istnienia bądź nieistnienia umowy z dnia [...] października 2002 r. i skuteczności jej wypowiedzenia.
W takiej sytuacji Prezes UKE postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływanej jako "k.p.a."), zawiesił postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem D. S.A., zaś po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy – organ ten postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Zdaniem Prezesa UKE, rozpatrzenie wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. wymaga uprzedniego ustalenia przez sąd powszechny kwestii skuteczności wypowiedzenia umowy z dnia [...] października 2002 r. przez T S.A., a co za tym idzie – kwestii funkcjonowania lub też wyeliminowania z obrotu prawnego wspomnianej umowy. Wydanie decyzji zmieniającej umowę jest bowiem możliwe jedynie w przypadku "istnienia" samej umowy.
Prezes UKE stwierdził, że nie ma kompetencji do rozstrzygnięcia sporu, czy nastąpiły umowne przesłanki do złożenia przez T. S.A. oświadczenia o wypowiedzeniu umowy z dnia [...] października 2002 r. oraz czy po jego złożeniu nastąpiło jej skuteczne rozwiązanie. Kwestia ta, jak i związana z nią sprawa sądowa z powództwa skarżącej spółki, stanowi zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa. Prezes UKE prawidłowo bowiem uznał, że rozstrzygnięcie dotyczące istnienia lub braku stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o połączeniu sieci stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Sąd stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek wniosku złożonego na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 30 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) elementem stanu faktycznego jest ustalenie, czy zawarta między stronami umowa o połączeniu sieci wraz z aneksami nadal obowiązuje. Umowa o dostępie telekomunikacyjnym ma charakter cywilnoprawny. Spór dotyczący kwestii istnienia bądź nieistnienia umowy oraz skuteczności jej wypowiedzenia jest sporem z zakresu prawa cywilnego, zaś sprawa, w której ma być rozstrzygnięty taki spór jest sprawą cywilną (sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego – Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; dalej: "kpc"). Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 2 § 1 in principio kpc, do rozpoznania takiej sprawy właściwa jest droga sądowa, chyba że należy ona do właściwości sądu szczególnego (art. 2 § 1 in fine) lub przepisem szczególnym przekazana została do właściwości innego organu (art. 2 § 3 kpc).
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, żaden z przepisów ustawy - Prawo telekomunikacyjne nie daje podstawy do rozstrzygania omawianego sporu cywilnoprawnego Prezesowi UKE. Zawarte w ustawie - Prawo telekomunikacyjne przepisy dopuszczające ingerencję organów administracji publicznej w zakres wolności kontraktowej stron przez kształtowanie w sposób władczy treści stosunków umownych szczegółowo określają ramy takiej ingerencji i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Z uwagi na to Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest możliwości domagania się rozstrzygnięcia wymienionego sporu przez organ administracji.
Konkludując, Sąd pierwszej instancji uznał, że ocena, czy umowa nadal funkcjonuje w obrocie prawnym należy do sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tym przedmiocie jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej spółki w niniejszym postępowaniu administracyjnym, a więc stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożyła D. S.A. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
- 1) art. 3 § 1, art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 ust. 1 umożliwiającego uchylenie decyzji wskutek stwierdzenia naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postępowania; Sąd potwierdził w wyroku, że Prezes UKE słusznie zawiesił postępowanie z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia umowy oraz skuteczności jej wypowiedzenia, mimo że takie zagadnienie wstępne nie wystąpiło;
- 2) art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej zwanej "p.u.s.a."), które polegało na tym, że Sąd pierwszej instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić i nie rozpoznał sprawy w jej granicach, ograniczając się do zbadania samej decyzji oraz skargi, a - w konsekwencji - oddalił skargę, jakkolwiek istniały w sprawie takie uchybienia, których dostrzeżenie, po objęciu rozpoznaniem całości postępowania, pozwalałoby Sądowi na wydanie orzeczenia uchylającego zaskarżoną decyzję;
- 3) art. 3 § 1, art. 145 § 1 ust. 3 p.p.s.a. w związku z art. 7 oraz art. 8 k.p.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli administracji publicznej nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 ust. 3 umożliwiającego uchylenie decyzji wskutek stwierdzenia naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postępowania; Sąd nie uchylił wyroku, mimo że bezpodstawne zawieszenie postępowania przez Prezesa UKE naruszało zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasadę zaufania obywateli do organów państwa;
naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
- 4) art. 27 ust. 2, art. 28 ust. 1, art. 29, art. 30 ustawy Prawo telekomunikacyjne poprzez ich niewłaściwą interpretację i przyjęcie w związku z tym, że Prezes UKE nie był zobowiązany do dokonania zmian umowy, pomimo wystąpienia w sprawie przesłanek umożliwiających mu wydanie decyzji, co w efekcie doprowadziło do bezpodstawnego zawieszenia postępowania,
- 5) art. 22 w związku z art. 20 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezesa UKE, które doprowadziło do ograniczenia wolności gospodarczej skarżącej spółki.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, iż skarżąca spółka dwa razy ([...] kwietnia i [...] czerwca 2011 r.) występowała do Prezesa UKE o wydanie decyzji zmieniającej umowę. Już z pierwszego wniosku Prezes UKE dowiedział się, że umowa została wypowiedziana, lecz wówczas organ nie zawiesił postępowania, lecz je umorzył w dniu [...] czerwca 2011 r. z uwagi na brak upływu terminu przeznaczonego na negocjacje (art. 27 ust. 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne). Zdaniem autora skargi kasacyjnej, świadczy to o niespójnym działaniu Prezesa UKE, pozbawiającym spółkę możliwości wykonywania działalności gospodarczej.
W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, w niniejszej sprawie nie trzeba było badać, czy umowa istnieje, bowiem sam fakt wypowiedzenia tejże umowy przez T. S.A. świadczy o tym, że umowa została skutecznie zawarta i wiąże strony. Obowiązkiem Prezesa UKE było wejście w sferę cywilnoprawną stron i ustalenie niejako za same strony warunków, w jakich wypowiedzenie umowy może skutecznie spowodować jej rozwiązanie. Tymczasem zawieszając postępowanie Prezes UKE przyjął błędną kolejność. Powinien był bowiem sam wprowadzić do umowy nowe warunki, które doprecyzowałyby kwestię rozwiązania umowy (zastępując oświadczenia woli stron w tym zakresie), a dopiero wtedy, kiedy ukształtowany zostałby stosunek cywilnoprawny, sąd powszechny mógłby oceniać ważność takiego stosunku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – T. S.A. - wniósł o oddalenie środka odwoławczego skarżącej spółki. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...], oddalił powództwo skarżącej spółki.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Prezesa UKE (radca prawny) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę przyczyny nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności nie wystąpiły.
Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegać powinny zarzuty dotyczące przepisów postępowania. Jednak ten warunek musi być modyfikowany w przypadku postawienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni przepisu prawa materialnego. Przy takim zarzucie w pierwszej kolejności należy ustalić treść przepisu prawa materialnego, gdyż ona warunkuje zakres i granice postępowania wyjaśniającego, a więc sposób stosowania przepisów procesowych.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu niewłaściwą interpretację art. 27 ust. 2, art. 28 ust. 1, art. 29 i art. 30 ustawy Prawo telekomunikacyjne, polegającą na przyjęciu, że Prezes UKE nie był zobowiązany do dokonania zmian umowy, pomimo wystąpienia w sprawie przesłanek umożliwiających Prezesowi UKE wydanie decyzji. W ocenie strony skarżącej, błędna interpretacja wskazanych przepisów ustawy doprowadziła w efekcie do błędnego założenia, że ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy przez sąd powszechny jest zagadnieniem wstępnym.
Skarżący podkreślił - powołując się na literaturę przedmiotu - że skutki materialnoprawne decyzji o dostępie telekomunikacyjnym dotyczą również sfery cywilnoprawnej. Przede wszystkim kształtują stosunek cywilnoprawny pomiędzy przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w zakresie dostępu telekomunikacyjnego i rozliczeń. Decyzja administracyjna zastępuje umowę o dostępie telekomunikacyjnym. Wywołuje więc skutki identyczne z zawarciem umowy. Jest to zatem najsilniejsza forma oddziaływania na sferę cywilnoprawną, albowiem na mocy aktu administracyjnego powstaje bezpośrednio podstawa do dokonywania świadczeń. W stanie faktycznym sprawy, stosownie do postanowień zawartych § 16 ust. 5 Umowy, strony zobowiązane były do ustalenia warunków rozwiązania Umowy przed rozwiązaniem tej Umowy. T. S.A. złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy. Wobec braku uzgodnień przez strony warunków rozwiązania Umowy, Prezes UKE był zobowiązany do wydania decyzji, która zastąpiłaby postanowienia Umowy.
Decyzja ta miała "wejść w sferę cywilnoprawną" stron i na nowo określić warunki rozwiązania Umowy. Zdaniem strony skarżącej, Prezes UKE na mocy art. 27 ust. 2, art. 28 ust. 1, art. 29 oraz art. 30 ustawy Prawo telekomunikacyjne swoją decyzją może zastąpić oświadczenia woli stron. Natomiast interpretacja tych oświadczeń (w tym również decyzji organu zastępującej oświadczenia woli stron) powinna być dokonana przez sąd powszechny. W konkluzji strona skarżąca stwierdziła, że Prezes UKE, zawieszając postępowanie, przyjął nieprawidłową kolejność działań. Powinien on wprowadzić do Umowy nowe warunki, które doprecyzowałyby kwestię rozwiązania Umowy, zastępując oświadczenia woli stron w tym zakresie. Dopiero wtedy, kiedy ukształtowany zostałby stosunek cywilnoprawny, sąd powszechny mógłby oceniać ważność takiego stosunku w razie podważenia przez którąś stronę skuteczności lub bezskuteczności rozwiązania Umowy.
Autor skargi kasacyjnej nie zgodził się ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonym orzeczeniu, że żaden z przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne nie daje podstawy do rozwiązania omawianego sporu cywilnoprawnego Prezesowi UKE. Spór cywilnoprawny powstał bowiem na skutek niewydania przez organ decyzji doprecyzowującej warunki rozwiązania Umowy. Gdyby Prezes UKE działał zgodnie z prawem, tj. na podstawie art. 27 ust. 2, art. 29 oraz art. 30 ustawy i wprowadził do Umowy niezbędne postanowienia, spór cywilnoprawny nie powstałby.
Naczelny Sąd Administracyjny, ustosunkowując się do tak sformułowanego zarzutu naruszenia prawa materialnego, stwierdza, że jest on nieusprawiedliwiony.
Umowa o dostępie telekomunikacyjnym zawierana pomiędzy operatorem publicznej sieci telekomunikacyjnej a innym przedsiębiorcą telekomunikacyjnym lub podmiotem, o którym mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5, 7 i 8 ustawy ma charakter cywilnoprawny. Stosownie do art. 26a ustawy Prawo telekomunikacyjne operator publicznej sieci telekomunikacyjnej jest obowiązany do prowadzenia negocjacji w sprawie zawarcia umowy w celu świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych oraz zapewnienia interoperacyjności usług. Jednocześnie w sytuacji, gdy operator publicznej sieci telekomunikacyjnej nie wywiązuje się z obowiązku wynikającego z art. 26 ust. 1 ustawy, Prezes UKE został wyposażony w kompetencję do kształtowania za pomocą decyzji administracyjnej treści stosunków cywilnoprawnych między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi i decydowania o dopuszczalności istnienia tych stosunków w razie braku zgodnej woli stron w tym przedmiocie.
Zakres działania Prezesa UKE jako organu regulacyjnego określa art. 192 ustawy Prawo telekomunikacyjne, natomiast jego kompetencje w zakresie odnoszącym się do dostępu telekomunikacyjnego wynikają z określonych przepisów ustawy, m.in. art. 27 ust. 2, art. 28 ust. 1, art. 29.
Postępowanie w sprawie wydania decyzji zastępującej umowę o połączeniu sieci jest postępowaniem wszczynanym wyłącznie na wniosek. Uprawnienie Prezesa UKE do wydania decyzji zastępującej umowę stanowi wyjątek od zasady swobody działalności gospodarczej i taki stan rzeczy nakazuje przestrzeganie szczególnej reguły interpretacyjnej. Kompetencje organu wyraźnie określone w przepisach prawa muszą być odczytywane ściśle, gdyż część tych kompetencji dotyczy stosunków cywilnoprawnych, gdzie pierwszoplanową rolę odgrywa wola stron. Działanie organu w takich przypadkach, jak trafnie podniósł Sąd pierwszej instancji, jest wtórne, ponieważ Prezes UKE wkracza ze swoimi uprawnieniami dopiero w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. Te same zasady dotyczą zmian umów o dostępie telekomunikacyjnym, o czym stanowi art. 30 ustawy. Żaden przepis ustawy Prawo telekomunikacyjne nie daje podstaw do rozstrzygania przez Prezesa UKE sporu cywilnoprawnego, jakim jest spór dotyczący istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego łączącego strony w postaci umowy o połączeniu sieci.
Przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne dopuszczające ingerencję organów administracji publicznej w zakres wolności kontraktowej stron przez kształtowanie w sposób władczy treści stosunków umownych szczegółowo określają ramy takiej ingerencji. Możliwość wydania decyzji o dostępie telekomunikacyjnym w przedmiocie zmiany umowy nierozłącznie związana jest z istnieniem tej umowy. Przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne nie uprawniają Prezesa UKE do dokonywania wiążącej wykładni postanowień zawartej przez strony Umowy, czy też rozstrzygania w sprawach obowiązywania umów.
Wobec tego organ ten nie jest również uprawniony do rozstrzygnięcia spornej kwestii, czy zawarcie aneksu do Umowy jest koniecznym warunkiem do jej rozwiązania, czy też treść aneksu powinna zostać uzgodniona w czasie od złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy do jej rozwiązania, nadto czy nieuzgodnienie aneksu nie niweczy skutku w postaci rozwiązania umowy. Należy jeszcze raz podkreślić, że wydana przez Prezesa UKE decyzja powinna zamykać proces określenia stosunku zobowiązaniowego pomiędzy stronami (art. 28 ust. 8), a do tego warunkiem koniecznym jest istnienie stosunku prawnego łączącego strony.
Wobec tego brak jest możliwości na gruncie przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne domagania się od organu administracji publicznej rozstrzygnięcia polegającego na ustaleniu, czy umowa nadal funkcjonuje w obrocie prawnym i wiąże strony. Takie rozstrzygnięcie niewątpliwie należy do sądu powszechnego.
Z przyczyn podanych wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odczytał treść norm prawnych zawartych w przepisach art. 27 ust. 2, art. 28 ust. 1, art. 29, art. 30 ustawy Prawo telekomunikacyjne.
W tej sytuacji niezasadnym okazał się także zarzut wymieniony w pkt 5 osnowy skargi kasacyjnej. Działanie organu, zgodne z przyznanymi mu na podstawie ustawy kompetencjami, nie może prowadzić do naruszenia wskazanych norm konstytucyjnych.
W obrębie drugiej podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a, autor skargi kasacyjnej postawił przede wszystkim zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.
Wobec stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego wyżej, odnoszącego się charakteru stosunku prawnego zawartego przez strony, jak również kompetencji organu do kształtowania za pomocą decyzji administracyjnej treści stosunków cywilnoprawnych między przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi, rozstrzygnięcie sądu powszechnego jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej w niniejszym postępowaniu administracyjnym i stanowi niewątpliwie zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co czyni omawiany zarzut całkowicie niezasadnym.
Zawieszenie postępowania z powodu kwestii prejudycjalnej uzależnione jest od łącznego spełnienia trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygniecie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia innej sprawy stanowiącej kwestię prejudycjalną przez inny organ lub sąd. Jeżeli chodzi o tę ostatnia przesłankę, to organ musu ustalić istnienie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie wymienione przesłanki wystąpiły łącznie, co obligowało Prezesa UKE do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Dwa pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego (ujęte w 2 i 3 osnowy skargi kasacyjnej) również zmierzały do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji co do wystąpienia w rozpoznawanej sprawie zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z powodów podanych wyżej Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za nieusprawiedliwione.
Nadto należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Uwzględnienie skargi przez stwierdzenie wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa następuje w wypadku ustalenia, że zachodzi przyczyna określona w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Będą to więc sytuacje, w których istnieją podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, jednakże jego wzruszenie w takim trybie nie może nastąpić ze względu na upływ czasu (art. 146 § 1 i 156 § 2 k.p.a.), a w wypadku stwierdzenia nieważności – również z uwagi na powstanie w wyniku decyzji nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 zdanie ostatnie k.p.a.).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490), zasądzając od wnoszącego skargę kasacyjną na rzecz organu administracji 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego, który wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.