Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. objętym skargą kasacyjną wyrokiem oddalił skargę K. T. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:
decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwicie 1.000 złotych z tytułu wprowadzenia do obrotu w należącym do skarżącej sklepie partii produktu rolno – spożywczego zafałszowanego. Decyzja ta została wysłana stronie za pośrednictwem poczty dwukrotnie. Pierwszy raz na adres zamieszkania skarżącej. Przesyłka ta nie została podjęta przez skarżącą i została zwrócona nadawcy. Kolejny raz decyzję wysłano na adres prowadzonej skarżącą nią działalności gospodarczej. Tę przesyłkę skarżąca podjęła w dniu 20 stycznia 2011 r.
Pismem nadanym w dniu 3 lutego 2011 r. skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Prezes UOKiK utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie.
W wyniku wywiedzionej przez K. T. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 7 października 2011 r., o sygnaturze VI SA/Wa 1193/11 uchylił decyzję Prezesa UOKiK stwierdzając, że zapadła ona z naruszeniem art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.). Sąd stwierdził bowiem, że organ nie ustalił, czy odwołanie skarżącej wniesione zostało z dochowaniem ustawowego terminu. Wskazał, że organ uznał odwołanie za wniesione w terminie liczonym do dnia drugiego doręczenia stronie decyzji z dnia 7 grudnia 2010 r. Nie ustosunkował się natomiast do okoliczności, nieuznania pierwszego doręczenia decyzji, za doręczenie dokonane w trybie art. 44 k.p.a.
Rozpoznając ponownie sprawę, Prezes UOKiK objętym skargą postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że z adnotacji na kopercie i zwrotnym poświadczeniu odbioru pierwszej przesyłki zawierającej decyzję z dnia 7 grudnia 2010 r. wynikało, że przesyłka ta była dwukrotnie awizowana w dnia 10 i 17 grudnia 2010 r. Wobec niepodjęcia przesyłki w terminie, w dniu 27 grudnia 2010 r. zwrócono ją nadawcy. Organ zauważył, że powtórne awizo pozostawiono o jeden dzień wcześniej niż przewiduje to art. 44 § 3 k.p.a., jednakże wobec faktu, iż od daty pierwszego awizowania do dnia zawrotu przesyłki nadawcy upłynęło czternaście dni, bez znaczenia było, że drugie awizo było przedwczesne.
W tym stanie sprawy organ uznał, że spełnione zostały przesłanki wywołująca skutki prawne związane z ustawowym domniemaniem, o którym mowa w art. 44 k.p.a., wobec czego otwarty został termin do wniesienia odwołania, od dnia 24 grudnia 2010 r. zaś termin do skutecznego wniesienia odwołania upływał z dniem 7 stycznia 2011 r. Wniesienie tego środka zaskarżenia w dniu 3 lutego 2011 r. oznaczało uchybienie terminowi do dokonania tej czynności. Organ wskazał również, że bez wpływu pozostawał fakt powtórnego doręczenia skarżącej decyzji na adres prowadzonej przez nią działalności, gdyż późniejsze doręczenie decyzji, która została uprzednio doręczona nie wywołuje dla strony skutku otwarcia od początku terminu do wniesienia odwołania.
Sąd I instancji oddalając skargę na to postanowienie za prawidłowy uznał sposób ustalenia przez organ terminów, w którym uznano za skutecznie doręczoną skarżącej decyzję z dnia 7 grudnia 2010 r. i w którym upływał termin do wniesienia dowołania od tej decyzji. W ocenie Sądu nie budziło wątpliwości, że adresatem i stroną postępowania była skarżąca jako osoba fizyczna. Okoliczność, że dodatkowo wskazano firmę pod, którą prowadzi ona działalność gospodarczą nie dawała podstaw do przyjęcia, iż doszło do błędu w zakresie oznaczenia strony postępowania, a w konsekwencji naruszenia art. 29 k.p.a. Wskazanie przez organ jako adresata dodatkowo nazwy firmy skarżącej nie naruszało art. 42 § 1 k.p.a., albowiem w adresie przesyłki w sposób jednoznaczny i pełny podano imię i nazwisko skarżącej oraz jej adres zamieszkania.
Sąd I instancji stwierdził, że ta okoliczność, która w ocenie skarżącej uniemożliwiała jej odebranie przesyłki, nie została w jakikolwiek sposób udowodniona, a nadto przeczy temu fakt, że odbierała ona przesyłki od organu adresowane w ten sposób.
Reasumując, Sąd I instancji uznał, że skoro decyzja z dnia 7 grudnia 2010 r. została doręczona skarżącej ze skutkiem na dzień 24 grudnia 2010 r., a późniejsze ponowne doręczenie decyzji w świetle przepisów k.p.a. nie mogło skutecznie otworzyć czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, organ zasadnie uznał, że skarżąca wnosząc odwołanie w dniu 3 lutego 2011 r. uchybiła terminowi do wniesienia odwołania.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powoła art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a).
Skargą kasacyjną K. T. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszeni przepisów postępowania:
- 1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 29, art. 42 § 1, art. 44 § 4, art. 77 § 1, art. 76a § 2 i 3 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy;
- 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione pominięcie w rozważaniach i nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 44 § 4 k.p.a. w sposób wskazany w skardze;
- 3. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji z urzędu postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia, czy skarżąca miała trudności w odebraniu nieprawidłowo zaadresowanej korespondencji, pomimo powzięcia w tej sprawie przez Sąd wątpliwości.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Skarżąca wniosła również, w oparci o art. 106 § 3 p.p.s.a., o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci oświadczenia skarżącej z dnia 21 sierpnia 2012 r. na okoliczność ustalenia, iż skarżąca nie mogła odebrać przesyłki zawierającej decyzję z dnia 7 grudnia 2010 r. ponieważ korespondencja ta była nieprawidłowo zaadresowana.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.
Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.
W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano tyko zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:
- 1) art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 29, art. 42 § 1, art. 44 § 4, art. 77 § 1, art. 76a § 2 i 3 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy
- 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione pominięcie w rozważaniach i nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 44 § 4 k.p.a. w sposób wskazany w skardze;
- 3) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji z urzędu postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia, czy skarżąca miała trudności w odebraniu nieprawidłowo zaadresowanej korespondencji, pomimo powzięcia w tej sprawie przez Sąd wątpliwości.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutu sformułowanego w punkcie trzecim petitum skargi kasacyjnej stwierdza jego niezasadność. Art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż: "Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie." Po pierwsze wbrew twierdzeniom strony wnoszącej skargę kasacyjną Sąd I instancji nie miał w tej sprawie istotnych wątpliwości, na co wyraźnie wskazuje uzasadnienie zaskarżonego wyroku.
Nadto skarżąca nie wskazała żadnych dowodów w postaci dokumentów, które miałyby świadczyć o okolicznościach, na które powołuje się wskazując ten zarzut, tj. że miała trudności w odebraniu przesyłki, polegające na tym, iż pracownicy poczty odmówili jej wydania korespondencji. Skarżąca nie przedstawiła, jak podkreślił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jakiegokolwiek dowodu na to, iż przedstawiony przez nią w skardze stan rzeczy i trudności z odbiorem decyzji w istocie miały miejsce. Nie przedstawiła także dowodu w postaci np. pisemnej skargi lub pisemnego żądania wyjaśnień od Poczty Polskiej dotyczącego tej sytuacji (s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Z tego względu Sąd I instancji zasadnie nie zastosował w tej sprawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Także Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł tego wniosku uwzględnić.
Odnosząc się do zarzutu pomieszczonego w punkcie drugim petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nieuzasadnione pominięcie w rozważaniach i nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 44 § 4 k.p.a. w sposób wskazany w skardze, Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu tego nie podzielił. Przepis art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji spełnia wymogi wskazane w treści tego przepisu. Wbrew twierdzeniom skarżącej w uzasadnieniu swojego wyroku Sąd I instancji na stronach 7- 8 wyraźnie wskazuje przyczyny z powodu których uznał, iż rację ma organ w tej sprawie stwierdzając, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 44 k.p.a. pozwalające na przyjęcie, że w dniu 24 grudnia doszło do doręczenia zastępczego decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W. z dnia 7 grudnia 2010 r., a w konsekwencji dlaczego uznał, iż zasadnie organ w tej sprawie stwierdził, że termin do złożenia odwołania od tejże decyzji upłynął w dniu 7 stycznia 2011 r., mimo że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru potwierdzającym domniemanie doręczenia adresatem jest K. T. "P.H. E.-T.." Sąd I instancji podkreślił, że: "Okoliczność, iż dodatkowo wskazano firmę, pod którą prowadzi ona działalność gospodarcza, nie daje wbrew przekonaniu strony, podstaw do przyjęcia, iż doszło do błędnego określenia strony postępowania i w konsekwencji naruszenia art. 29 Kpa.
Organ wysyłając ww. decyzję na adres zamieszkania skarżącej wskazał ją jako adresata dodatkowo wskazując nazwę firmy, pod którą działalność jest przez nią prowadzona. Ta okoliczność nie jest jednak uzasadnieniem, jak czyni to strona, zarzutu naruszenia art. 42 § 1 Kpa. W adresie wskazano bowiem w sposób jednoznaczny i pełny zarówno imię i nazwisko skarżącej oraz adres zamieszkania, a więc dane, które znajdowały potwierdzenie w dowodzie osobistym, ale też w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej." Fakt, iż skarżąca nie podziela zdania Sądu I instancji i organu w tej kwestii nie uzasadnia zarzutu sformułowanego w tym punkcie skargi kasacyjnej.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, iż nie doszło do naruszenia wskazanych przez kasatora w punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej przepisów ustrojowych i przepisów procedury sądowo administracyjnej, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo, jak twierdzi skarżąca, naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 29, art. 42 § 1, art. 44 § 4, art. 77 § 1, art. 76a § 2 i 3 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
W myśl natomiast § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu, albowiem skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym orzekł w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianego przepisu ustrojowego nie może być uznany za uzasadniony. Ponieważ, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie w tej sprawie Sąd I instancji ocenił, iż organy administracji nie naruszyły przepisów o postępowaniu, tj. art. 29, art. 42 § 1, art. 44 § 4, art. 77 § 1, art. 76a § 2 i 3 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czemu szczegółowo Sąd I instancji dał wyraz w uzasadnieniu swojego wyroku, a co zostało wskazane we wcześniejszej części tego uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem nie ma potrzeby tych rozważań powtarzać, prawidłowo nie uwzględnił skargi skarżącej i nie zastosował w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i w konsekwencji w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 184 p.p.s.a. należało oddalić skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 204 pkt 1 p.p.s.a.