Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 554/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę M. J. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r. będące odpowiedzią organu na wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji podał, że skarżący M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r., którym to pismem rozpatrzono wezwanie do usunięcia naruszenia prawa po wydaniu przez [...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. pisma z [...] marca 2012 r. informującego stronę o odmowie przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw".
WSA wskazał, że stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427 ze zm. - dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 22 ust. 4 tej ustawy, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.).
Zatem aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa.
Sąd I instancji stwierdził, że pismem, którym odmówiono skarżącemu przyznania pomocy i na które, zgodnie z art. 22 ww. ustawy przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego było pismo [...]ego Oddziału ARiMR z [...] marca 2012 r. znak [...].
Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. jako przedmiot zaskarżenia wskazał pismo Prezesa ARiMR z [...] maja 2012 r. znak [...], stanowiące w istocie informację o sposobie załatwienia sprawy oraz wskazanie, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało rozpatrzone negatywnie. Pismo to nie jest rozstrzygnięciem, na które służy skarga do sądu administracyjnego, lecz czynnością o charakterze materialno technicznym.
Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. wymienia enumeratywnie akty prawne i czynności organu, które podlegają kognicji sądu administracyjnego. Zaskarżone do Sądu pismo z [...] maja 2012 r. nie mieści się w katalogu aktów prawnych wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. wobec czego wniesioną na to pismo skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę.
M. J. wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji, ewentualnie, na podstawie art.188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi w przypadku stwierdzenia braku naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- a. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. - poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie ARiMR z dn. [...].05.2012 r. w przedmiocie wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dn. [...].04.2012 r. nie stanowi aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- 2. art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. - poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wniesienie skargi do WSA w W. było niedopuszczalne,
- 3. art. 141 §4 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. - poprzez jego błędne zastosowanie i przyznanie w uzasadnieniu postanowienia z jednej strony, że skarżący złożył skargę w terminie otwartym do jej złożenia, z drugiej zaś że skarga nie była dopuszczalna,
- 4. art. 145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 42 §1 k.p.a. - poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu faktu, że pismo organu z dn. [...].01.2012 r. zostało doręczone skarżącemu prawidłowo, a tym samym rozpoczął się dla niego bieg terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy, zakreślony przez organ,
- 5. art. 145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 58 §1 k.p.a. - poprzez nierozstrzygnięcie przez Sąd I instancji, że istnieją podstawy do przywrócenia terminu skarżącemu, a skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi,
- b. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. §22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 17.07.2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - poprzez błędne nieuznanie, że skarżący pomimo uchybienia terminowi nie wypełnił dyspozycji wskazanej w naruszonym przepisie prawa i w związku z tym niezasadne jest przywrócenie skarżącemu terminu do wykonania określonej czynności żądanej przez organ.
Pismem procesowym z dnia [...] lutego 2014 r. Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie występuje.
Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej niezbędne jest wskazanie ram prawnych rozpoznawanej w ramach skargi kasacyjnej sprawy.
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę M. J., uznając ją za niedopuszczalną. Rozpoznając skargę kasacyjną od zaskarżonego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny, czy postanowienie to nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Nie podlegają natomiast rozpoznaniu w tym postępowaniu zarzuty dotyczące rozstrzygnięć dokonanych przez ARiMR w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie przyznania skarżącemu wnioskowanej przez niego pomocy. Wobec odrzucenia skargi oceny takiej nie dokonywał również Wojewódzki Sąd Administracyjny, dlatego zarzuty sformułowane w punktach: a - 4, 5 i b skargi kasacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Należy zauważyć, że stosownie do art.22 ust.3 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Natomiast w art.22 ust.4 tej ustawy zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Zasadnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, sięgnąć należy do odpowiednich regulacji p.p.s.a., określających zasady i tryb skarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4.
Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa.
Wykładnia językowa art. 22 ust.3 i 4 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich oraz art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jednoznacznie wskazuje, iż skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a nie na odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Należy stwierdzić, że pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r., będące odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest jedynie wewnętrznym elementem postępowania przed ARiMR, niezbędnym do zaskarżenia do Sądu Administracyjnego aktu z zakresu administracji publicznej jakim jest pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2012 r. o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy. (por. postanowienie NSA z 7.4.2010 r. sygn. akt II GSK 438/10 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art.3§2 pkt 4 p.p.s.a.
Objęcie skargą pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powoduje odrzucenie tego pisma procesowego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., dlatego nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art.58§1 pkt 6 p.p.s.a.
Nieuprawniony jest również zarzut sformułowany w punkcie 3 skargi kasacyjnej. Przyjęcie przez Sąd I instancji - stosownie do przywołanych wyżej przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i p.p.s.a - że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest zachowaniem procedury niezbędnej do skutecznego wniesienia środka zaskarżenia, o którym mowa w art.22 ust.4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz uznanie, że skarga została wniesiona w terminie, nie upoważnia do twierdzenia, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest aktem lub czynnością, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Podkreślenie wymaga, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że zarówno w piśmie ARiMR z dnia [...] marca 2012 r. jak i w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. znajduje się prawidłowe pouczenie, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje od rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy przyznania pomocy zawartego w piśmie z dnia [...].03.2012r.
Wobec powyższego należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę, jako niedopuszczalną z innych przyczyn mając na uwadze art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.