Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę M. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2017 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 13 400 zł za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców.
W podstawie prawnej wyroku Sąd powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: ppsa).
II
Skargę kasacyjną wniósł M. T. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
- 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 ppsa, poprzez niewłaściwą wykładnię przepisów § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.), w związku z art. 31 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 60, str. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 165/2014), w związku z punktem 3) preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. U. UE. L. z 2010 r. Nr 168, str. 16 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 581/2010), określając maksymalne okresy na wczytanie danych;
- 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 174 pkt 2 ppsa w związku z art. 7 i 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: kpa) poprzez ustalenie, że skarżący nie wykazał, aby pojazdami o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] dokonywał ani przejazdów na liniach regularnych do 50 km, ani przejazdów próbnych w celach naprawczych.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed odniesieniem się do jej zarzutów przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej.
Art. 174 pkt 1 ppsa przewiduje dwie formy naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię, przez którą należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, jak i niewłaściwe zastosowanie oznaczające dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Z kolei o skuteczności zarzutów opartych na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 ppsa nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 176 § 1 pkt 2 ppsa podstawy kasacyjne powinny być uzasadnione i to na tyle precyzyjnie, aby możliwe było sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności bądź niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem.
Przenosząc te uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że formułując w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 174 pkt 2 ppsa zarzut naruszenia "art. 7 i 86 kpa poprzez ustalenie, że skarżący nie wykazał, aby pojazdami o numerach rejestracyjnych [...] oraz [...] dokonywał ani przejazdów na liniach regularnych do 50 km, ani przejazdów próbnych w celach naprawczych" i wskazując, że organ powinien przesłuchać stronę na tę okoliczność, autor skargi kasacyjnej nawet nie podejmuje próby wykazania jaki wpływ na wynik sprawy miało to potencjalne zaniechanie. Twierdząc, że strona, która wykonuje przewozy o wskazanym charakterze nie ma obowiązku rejestracji takich przewozów, a co się z tym wiąże przedstawiania w trakcie kontroli danych z tachografu czy wykresówek, nie wskazuje żadnej normy prawa materialnego, która powoduje lub powodowałaby wyłączenie z deliktów administracyjnych przejazdów na liniach regularnych do 50 km, czy też przejazdów próbnych.
Zauważyć przy tym należy, że w trakcie kontroli u przedsiębiorcy (skarżącego) stwierdzono cały szereg uchybień przepisów regulujących: czas pracy kierowców, obowiązek rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, obowiązek okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy – za każdą wykresówkę, obowiązek wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy, jak również obowiązek wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd. Każde z tych uchybień zostało przypisane do odpowiedniej normy prawa, którą tym uchybieniem naruszono oraz sankcji za to naruszenie. Natomiast autor skargi kasacyjnej stawiając omawiany zarzut nie powiązał go z żadnym ze stwierdzonych uchybień, a tym samym z przepisem określającym i sankcjonującym to uchybienie.
Z tego powodu zarzut podniesiony w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej należy uznać za nieuzasadniony.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy zwrócić uwagę na jego konstrukcję opierającą się na założeniu, że do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego krajowego i unijnego doszło poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, będące konsekwencją ich niewłaściwej wykładni.
Co do zasady możliwe jest kwestionowanie wyroku Sądu I instancji w zakresie naruszenia prawa materialnego w obu formach wskazanych w punkcie 1 art. 174 ppsa, gdyż niewątpliwie zarzut błędnej wykładni przepisu może doprowadzić do jego niewłaściwego zastosowania. Niemniej jednak w tej sprawie wskazując na błędną wykładnię przepisów autor skargi kasacyjnej powołuje normy prawne, które nie odnoszą się do kwestionowanego rozumienia pojęcia "dni zarejestrowanej działalności". Powołany § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. określa terminy i zdarzenia, w których pobierane są dane z karty kierowcy. Jednak żadna z jednostek redakcyjnych tego przepisu nie posługuje się pojęciem "dni zarejestrowanej działalności".
Z kolei art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 statuuje dla państw członkowskich obowiązek wprowadzenia krajowych elektronicznych rejestrów kart kierowców i określa elementy elektronicznego rejestru. Jedynie punkt 3 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010 odnosi się do pojęcia "dni zarejestrowanej działalności" i stanowi, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu naruszenia § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w zakresie dotyczącym częstotliwości pobierania danych powiązał go z punktem 3 preambuły do rozporządzenia nr 581/2010. Jednakże wykładając pojęcie "dni zarejestrowanej działalności" uczynił to w oparciu o przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r., s. 1). Przepisy tego rozporządzenia nie zostały wskazane w skardze kasacyjnej.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej prezentowanym w jej uzasadnieniu, że podstawowym przepisem regulującym obowiązek rejestracji aktywności na karcie kierowcy jest art. 31 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, bo jak już wyżej wskazano dotyczy on obowiązku wprowadzenia krajowych elektronicznych rejestrów kart kierowców. Przypomnieć przy tym należy, że Sąd I instancji przyjął, tak jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie, że dni zarejestrowanej działalności to dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006.
Z tego względu zarzut błędnej wykładni wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego jest całkowicie nieusprawiedliwiony.
Nie sposób również uznać za trafny zarzut niewłaściwego ich zastosowania. Błąd subsumcji wymaga odniesienia do elementów stanu faktycznego sprawy, a tego w skardze kasacyjnej nie zrobiono.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa oraz art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).