Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 lipca 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1378/14 pozostawił bez rozpatrzenia skargę [...] na rozstrzygnięcie [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Zarządzeniem z 25 czerwca 2014 r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków skargi, zgodnie z art. 30c ust. 2 w zw. z art. 30c ust. 2a i ust. 2b ustawy z dnia 6 grudnia 2005 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009r. Nr 84, poz.712; zwanej dalej "u.z.p.p.r."), poprzez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, obejmującej:
- a) pierwotną informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art.30a ust.3 u.z.p.p.r.,
- c) wniesiony protest,
- d) informację z dnia [...] marca 2014r., o której mowa w art. 30b ust. 9 u.z.p.p.r. albo art.30i pkt 1 u.z.p.p.r.
wraz z ewentualnymi załącznikami.
W powyższym zarządzeniu zakreślony został 7-dniowy termin do wniesienia kompletnej dokumentacji w sprawie - od dnia doręczenia wezwania - pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (art. 30c ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 30c ust. 6 u.z.p.p.r.).
Wezwanie Sądu zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu 23 czerwca 2014 r. (raport wysłania faksu – k 21 akt sądowych), a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał z dniem 30 czerwca 2014 r.
W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca nadesłała dokumenty, które wpłynęły do Sądu I instancji w dniu 7 lipca 2014 r., a zatem po upływie omówionego wyżej terminu.
Sąd I instancji powołał się na art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Oddanie pisma innemu podmiotowi niż Poczta Polska nie oznacza zachowania terminu do dokonania czynności procesowej.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca skorzystała z pośrednictwa firmy kurierskiej. Stosowanie zaś do art.178 ust.1 ustawy Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r., Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy. W tej sytuacji za datę uzupełnienia braków formalnych skargi należało przyjąć datę wpływu pisma do Sądu, tj. 7 lipca 2014 r. [...] złożył skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono
1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 65 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżącemu skutecznie doręczono wezwanie w formie zarządzenia z dnia 25 czerwca 2014 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi przesłane faksem w dniu 23 czerwca 2014 r. podczas, gdy skarżący tego faksu nie otrzymał, a zatem nie można uznać, że wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 30c ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 30c ust 6 u.z.p.p.r., poprzez pozostawienie skargi bez rozpatrzenia pomimo uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia otrzymania przez skarżącego, pisemnego wezwania do usunięcia braków formalnych.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r., wniesienie skargi niekompletnej powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 października 2012 r., sygn. SK 8/12, cytowany przepis został z dniem 12 listopada 2012 r. uznany za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przewiduje, że wniesienie skargi niekompletnej powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia, bez możliwości wezwania do uzupełnienia braków w dokumentacji. W uzasadnieniu wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazano, że skutek w postaci pozostawienia bez rozpatrzenia niekompletnej skargi nastąpi dopiero wówczas, gdy strona skarżąca nie uzupełni w terminie braków w dokumentacji po uprzednim wezwaniu przez sąd, zaś zastosowanie w tym zakresie znajdą ogólne przepisy p.p.s.a. W ocenie Trybunału, rozwiązanie to nie zniweczy celu ustawodawcy, jakim jest przyspieszenie i usprawnienie procedowania w tych sprawach.
Odczytując treść art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, należało zatem przyjąć, że pozostawienie skargi bez rozpatrzenia byłoby w niniejszej sprawie możliwe, gdyby strona skarżąca została skutecznie wezwana do uzupełniania stwierdzonych braków formalnych skargi w zakresie jej kompletności i - mimo takiego wezwania - braków tych nie uzupełniłaby.
Jak wynika z akt sądowych sprawy Przewodniczący - sędzia sprawozdawca zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2014 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. W punkcie 3 tego zarządzenia wskazano, że "Pismo sporządzone w wykonaniu niniejszego zarządzenia przesłać również za pośrednictwem faxu".
Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem faksu w dniu 23 czerwca 2014 r., a następnie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 1 lipca 2014 r.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący za pośrednictwem firmy kurierskiej nadesłał dokumenty, które wpłynęły do Sądu I instancji w dniu 7 lipca 2014 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do twierdzenia, że skarżący uzupełnił braki formalne skargi po terminie wyznaczonym w powyższym zarządzeniu.
Zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Stosowanie zaś do art. 65 § 3 p.p.s.a. pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.
Powyższy przepis wyłącza swobodną dyspozycję stron jak i Sądu w zakresie sposobu doręczania pism sądowych. Zatem Sąd dokonując doręczeń korzysta z jednej z form dopuszczonych art. 65 § 1 i 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego za nieprawidłowe należało uznać doręczanie skarżącemu tego samego wezwania - korzystając z różnych form doręczeń jednocześnie. Tak zaś uczynił Sąd Instancji, wzywając skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taki sposób doręczeń może powodować po stronie odbiorcy pisma uzasadnione wątpliwości, co do daty od jakiej należy liczyć upływ zakreślonego przez Sąd terminu. Natomiast doręczenie stanowi czynność materialno-techniczną wywołującą określone skutki prawne.
Skoro Przewodniczący - sędzia sprawozdawca zdecydował o doręczeniu skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków skargi korzystając z dwóch różnych form doręczeń jednocześnie, przy czym doręczeń tych dokonano w różnych datach – to należało przyjąć korzystniejszą dla skarżącego datę doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie. Należy bowiem podkreślić, że w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej – którym zgodnie z art. 2 Konstytucji RP jest Rzeczpospolita Polska – konieczne jest wykładanie i stosowanie przepisów regulujących postępowanie sądowe w sposób zapewniający realizację zasady prawa do sądu, tj. w myśl art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Przepisy regulujące instytucję pozostawienia skargi bez rozpatrzenia muszą być zatem interpretowane ściśle, gdyż ich zastosowanie pozbawia stronę możliwości sądowej kontroli kwestionowanego przez nią rozstrzygnięcia.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w trybie określonym w art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r.
Odnosząc się do wniosku strony wnoszącej skargę kasacyjną o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, Nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).