Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 263/11, wydanym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej, oddalono skargę.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
W dniu 17 września 2010 r. przy ulicy Błotnej, w miejscowości B., o godz. 9:30, funkcjonariusze Urzędu Celnego w E. zatrzymali do kontroli zespół pojazdów - pojazd ciężarowy marki Volvo o numerze rejestracyjnym GKST573 oraz przyczepa marki NOVATRAIL o numerze rejestracyjnym GKSP848, którym kierował M. D., zatrudniony w firmie Usługi Transportowe Krajowe, których właścicielką jest M. P., zwana dalej "skarżącą". Sporządzono protokół kontroli nr [...] z listą stwierdzonych naruszeń dotyczących użytkowania wykresówek, stosowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, przestrzegania czasu pracy kierowcy oraz obowiązku skierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Kierowca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu.
W następstwie odwołania skarżącej od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w E. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], nakładającej karę pieniężną w kwocie 15.000 zł, Dyrektor Izby Celnej w O. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji, nakładając karę pieniężną w łącznej kwocie 11.050 zł, obejmującą:
- • karę pieniężną w kwocie 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne,
- • karę pieniężną w kwocie 3.350 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego,
- • karę pieniężną w kwocie 5.000 zł za samowolną ingerencję w prace urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wskutek której nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi,
- • karę pieniężną w kwocie 600 zł za nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 – godzinnego okresu,
- • karę pieniężną w kwocie 200 zł za zbyt długi zapis wykresówki,
- • karę pieniężną w kwocie 1.100 zł za zastosowanie typu wykresówki, który nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu urządzenia rejestrującego,
- • karę pieniężną w kwocie 300 zł za okazanie wykresówki brudnej lub uszkodzonej.
Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, którą skarżąca zaskarżyła w całości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O., o czym była mowa na wstępie, skargę tę oddalił.
Od powyższego wyroku, w części dotyczącej kwoty 5.950 zł, która obejmowała karę pieniężną za samowolną ingerencję w prace urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe (5.000 zł) oraz kwoty 950 zł z tytułu nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego, skarżąca złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- 1) art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie sankcji administracyjnych, wynikających z Ip. 11.1 pkt. 2 lit. c załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej "u.t.d.".
- 2) błędne ustalenia faktyczne - nieprawidłową interpretację zapisów na wykresówkach kierowcy, skontrolowanych przez organ kontroli, skutkującą błędnymi ustaleniami, które zostały przyjęte za podstawę nałożenia kary za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.
W myśl art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach.
Natomiast zgodnie z Ip. 11.1 pkt. 2 lit. c załącznika do u.t.d., samowolna ingerencja w pracę urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wskutek której nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi sankcjonowana jest karą pieniężną w kwocie 5.000 zł.
W ocenie skarżącej, pomimo stwierdzenia przez organ nieprawidłowości na wykresówce z dnia 01/01-09-2010 r., które polegały na braku automatycznej rejestracji przebytej drogi na odległości około 5 km, organ nie miał podstawy do zakwalifikowania stwierdzonych niezgodności jako samowolne ingerencji w pracę urządzenia rejestrującego i nałożenia sankcji karnej, wynikającej z Ip. 11.1.pkt 2 lit. c załącznika do u.t.d., ponieważ różnica zapisów stanu licznika kilometrów, dokonanych ręcznie przez kierowcę i zapisów dokonanych automatycznie przez tachograf, nie wynikała z manipulacji kierowcy przy urządzeniu rejestrującym lub wykresówce. Jak podniesiono w skardze kasacyjnej, kara pieniężna objęta Ip. 11.1. pkt 2 lit.c ww. załącznika odnosić się może wyłącznie do sytuacji, w których zmiana wskazań urządzenia rejestrującego nastąpiła wskutek ingerencji kierowcy lub innej osoby w mechanizmy tachografu, co mogłoby wpływać na zafałszowanie zapisów tego urządzenia na wykresówce lub karcie kierowcy. Zaistnienia takich manipulacji organ nie wykazał, jak również nie potwierdził tego kierowca w swoim zeznaniu podczas kontroli drogowej.
Odnosząc się do kary pieniężnej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy skarga kasacyjna zarzuciła nieprawidłowe wyliczenie wspomnianego czasu w odniesieniu do zapisów wykresówek z dnia 7, 8, 14, 15 i 16 września 2010 r., upatrując tym samym naruszenie art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1). W myśl tego przepisu, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.
Skarga kasacyjna nie wskazała, przynajmniej wyraźnie, podstaw na których została oparta. Niemniej, punkt 1) skargi kasacyjnej, zarzucający naruszenie art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, wskazuje na oparcie w tym zakresie skargi kasacyjnej na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Natomiast zarzut zawarty w pkt 2 skargi kasacyjnej, sformułowany jako błędne ustalenia faktyczne, nie mieści się w ustawowych podstawach, na jakich można oprzeć skargę kasacyjną, a w szczególności na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tym bardziej w sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie zarzuciła naruszenia żadnego przepisu postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów należy przyjąć, iż podstawą skargi kasacyjnej jest jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego, o którym mowa w przepisie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego wywiera ten skutek, że na etapie rozpoznawania tego środka zaskarżenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym miarodajne są, jako skutecznie nie podważone, bo nie objęte podstawą kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., te ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, które stanowiły podstawę subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.
Ponadto, nie zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), nie jest skuteczne wyprowadzanie przez skargę kasacyjną korzystnych ustaleń faktycznych, poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego. W świetle ustalonego orzecznictwa i piśmiennictwa (por. J.P. Tarno, Komentarz, str. 373 wraz z podanym orzecznictwem) próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., i to przez wskazanie konkretnych przepisów postępowania, które zostały naruszone.
Odnosząc się do podniesionego w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, objęte hipotezą tego przepisu fałszowanie, likwidowanie i niszczenie danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego, a także manipulowanie urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych, nie są kwestią prawa materialnego, lecz faktów, choć mogą mieć one znaczenie materialnoprawne, a w szczególności do nałożenia odpowiedniej kary pieniężnej. Dlatego zakwestionowanie w skardze kasacyjnej faktu zaistnienia powyższych sytuacji powinno stanowić przedmiot zarzutu opartego na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., poprzez wskazanie przepisów postępowania, które naruszył Sąd pierwszej instancji, błędnie akceptując stanowisko organu.
Takiego zaś zarzutu nie postawiono w skardze kasacyjnej, a tym bardziej nie wskazano przepisów postępowania, które zostały naruszone, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast, o czym była już mowa, skarga kasacyjna próbę zwalczenia wspomnianych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji czyni poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), co nie może doprowadzić do zamierzonego skutku.
Podobny mankament skargi kasacyjnej należy odnieść do zarzutu dotyczącego nieprawidłowej interpretacji zapisów na wykresówkach kierowcy, skontrolowanych przez organ kontroli, skutkującą błędnymi ustaleniami, które zostały przyjęte za podstawę nałożenia kary za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Nieprawidłowe wyliczenie wspomnianego czasu pracy kierowcy w zakresie objętym hipotezą art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561, co zarzuciła skarga kasacyjna, również nie jest kwestią prawa materialnego, lecz faktów. Zatem, zakwestionowanie zaskarżonego wyroku, akceptującego wielkość wyliczonego przez organ przekroczenia czasu pracy kierowcy, powinno nastąpić poprzez zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) i wskazywać przepisy postępowania, które zostały naruszone, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego zaś zarzutu, o czym była już mowa, skarga kasacyjna nie postawiła.
Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.