Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 marca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2537/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Grupy Producentów Rolnych E. Spółki z o.o. w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (dalej ARiMR) w Z. odmówił Grupie Producentów Rolnych E. Sp. z.o.o. z siedzibą w P. (dalej przywoływana jako: spółka, skarżąca) przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych.
Organ wskazał, że spółka została wpisana do rejestru grup producentów rolnych w [...] kwietnia 2013 r., w związku z tym termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy, ustalony na podstawie § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.; dalej rozporządzenie), upłynął [...] października 2013 r. Skarżąca natomiast złożyła wniosek o przyznanie pomocy [...] lutego 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, więc po upływie terminu określonego w rozporządzeniu. Zdaniem organu, spółka nie dotrzymała także terminu na złożenie pisemnej prośby o wydłużenie terminu z § 3 ust. 3 rozporządzenia, bowiem prośbę taką można skutecznie składać wyłącznie przed upływem 6 miesięcznego terminu na złożenie wniosku.
Decyzją z [...] lipca 2014 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne oraz stanowisko prawne organu I instancji. Prezes Agencji niezłożenie wniosku o pomoc lub jego złożenie z uchybieniem terminu, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, skutkuje wygaśnięciem prawa do przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych".
WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na powyższą decyzję.
Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Żądania związane z wnioskiem Grupy o przywrócenie czy też wydłużenie terminu 6 miesięcy przewidzianego na złożenie wniosku o pomoc w § 3 ust. 3 rozporządzenia zostały przez organy administracji rozstrzygnięte negatywnie dla Grupy.
Wobec powyższego, dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], odmawiającą Grupie Producentów Rolnych E. Sp. z o.o. z siedziba w P. przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych – Sąd podkreślił, że zarzuty skargi nie odnosiły się wprost do meritum sprawy.
Sąd stwierdził, że termin 6 miesięcy liczony od dnia wpisu grupy do rejestru, określony w § 3 ust. 3 rozporządzenia, jest terminem prawa materialnego –dotyczy praw i obowiązków Grupy Producentów Rolnych, o których organ rozstrzyga, wydając decyzję administracyjną o przyznaniu pomocy finansowej. W sprawie jest bezsporne, iż termin ten nie został przez skarżącą dotrzymany i Grupa nie uzyskała jego wydłużenia we wskazanym postępowaniu administracyjnym, co zaaprobował Sąd w wyroku w sprawie V SA/Wa 2538/14.
WSA wskazał że spółka została wpisana do rejestru grup producentów rolnych [...] kwietnia 2013 r., w związku z tym termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy upłynął [...] października 2013 r., a wniosek o przyznanie pomocy został złożony dopiero [...] lutego 2014 r. Powyższe uzasadnia – w ocenie Sądu – wydanie decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej zgodnie z wymogami rozporządzenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzuciła naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przez niezawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy V SA/Wa 2538/14 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. sprawy skargi na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania.
W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów, więc podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego, w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga kasacyjna opiera się na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na podstawie naruszenia przepisów postępowania. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z 15.12.2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).
Jednocześnie podkreślić należy, że wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu I instancji byłby inny (vide: wyrok NSA z 18.04.2012 r., sygn. akt II GSK 315/11). Oznacza to, że niezależnie od wskazania istoty zarzutu, autor skargi kasacyjnej winien przeprowadzić argumentację, w której wykaże wpływ tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykaże, że wpływ ten mógł być istotny dla zaskarżonego rozstrzygnięcia sądu I instancji.
Zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania działania Sądu I instancji polegającego na niezawieszeniu postępowania w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy.
Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że postawiony w jej petitum zarzut został błędnie sformułowany. Autor tego środka odwoławczego nie podjął chociażby próby wykazania, jaki wpływ na wynik sprawy ma zarzucane naruszenie przepisów postępowania. Powyższe uchybienie nie uniemożliwia jednak rozpoznania skargi kasacyjnej.
Wobec tego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić z urzędu postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przesłankami podjęcia rozstrzygnięcia wskazanego w ww. przepisie jest to, aby rozstrzygnięcie innego postępowania miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Innymi słowy w toku postępowania w sprawie rozpoznawanej przez sąd administracyjny musi wyłonić się zagadnienie wstępne (prejudycjalne), bez rozstrzygnięcia którego niemożliwe jest zakończenie sprawy. Jak wynika z poglądów orzecznictwa i doktryny o tym, czy w sprawie występuje kwestia prejudycjalna decyduje to, czy zachodzi ścisły związek między sprawą rozpoznawaną a kwestią prejudycjalną, polegający na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2015 r., s. 541 i powołane w nim orzecznictwo). O związku takim można mówić, gdy ma on charakter realny, faktyczny i bezpośredni. Zagadnieniem wstępnym jest więc wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do oceny, czy zaskarżony akt lub czynność jest zgodny z prawem i którego to zagadnienia nie może samodzielnie ustalić sąd administracyjny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki wynik postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy dla grupy producentów rolnych nie ma wpływu na sprawę odmowy przyznania tej pomocy z uwagi na złożenie wniosku po terminie wynikającym z § 3 ust. 3 rozporządzenia. Postępowania te toczą się w różnych przedmiotach, niezależnych od siebie w znaczeniu prawnym. Pierwsze z nich rozstrzyga zagadnienie procesowe dotyczące dopuszczalności przywrócenia terminu, a drugie, będące przedmiotem niniejszej sprawy, dotyczy zbadania, czy wniosek o przyznanie pomocy dla grupy producentów rolnych został złożony z uchybieniem terminu wynikającego z § 3 ust. 3 rozporządzenia, mającego charakter materialny (por. wyrok NSA z 21 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1401/15).
Zdaniem NSA wynik postępowania w sprawie przywrócenia terminu nie ma wpływu na zbadanie sprawy, stwierdzającej obiektywny – i bezsporny w świetle stawianych zarzutów – fakt złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej dla grup kapitałowych z naruszeniem 6-miesięcznego terminu wynikającego z § 3 ust. 3 rozporządzenia.
Wobec tego, że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależy jej wynik, Naczelny Sąd Administracyjny uznał postawiony zarzut za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.), zasądzając na rzecz organu kwotę 120 zł. Koszty postępowania kasacyjnego w niniejszej sprawie obejmują wynagrodzenie radcy prawnego, reprezentującego organ również przed Sądem I instancji jako pracownik, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.