Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1628/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału [...] z dnia 5 sierpnia 2011 r. J. T. (dalej: skarżący) został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie została, z uwagi na niemożność jej osobistego doręczenia skarżącemu, złożona w placówce pocztowej w dniu 16 sierpnia 2011 r. na okres 7 dni z adnotacją o jej niedoręczeniu, o czym powiadomiono skarżącego, umieszczając stosowne zawiadomienie w skrzynce oddawczej adresata (awizo k. 13 akt sądowych). Powtórnie przesyłkę awizowano w dniu 24 sierpnia 2011 r. Ponieważ skarżący nie odebrał przesyłki, urząd pocztowy zwrócił ją do Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie" (k. 13 akt sądowych). Zarządzeniem Sądu z dnia 8 września 2011 r. wezwanie zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 30 sierpnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 19 września 2011 r. odrzucił skargę. W uzasadnieniu podkreślił, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi na decyzję, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia.
Zawiadomienie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu.
Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie odebrał przesyłki, pomimo jej dwukrotnego awizowania w dniu 16 sierpnia 2011 r., a następnie w dniu 24 sierpnia 2011 r., w związku z tym, skuteczne doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło w dniu 30 sierpnia 2011 r., tak więc siedmiodniowy termin do jego wykonania kończył się z upływem dnia 6 września 2011 r.
Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył na powyższe postanowienie skargę kasacyjną domagając się jego uchylenia i nakazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. przyjęcie skargi do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
- 1) naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 73 § 4 p.p.s.a. przez zastosowanie normy tego przepisu i w konsekwencji tego przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie istniała możliwość przyjęcia fikcji doręczenia, kiedy to w rzeczywistości nie da się przyjąć, że przesyłka przed przyjęciem fikcji doręczenia była dwukrotnie awizowana zgodnie z dyspozycją art. 73 p.p.s.a.
- 2) naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 220 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na skutek nieusunięcia w terminie braków formalnych, kiedy to w rzeczywistości skarżący nie uchybił obowiązkowi uiszczenia wpisu sądowego, bowiem doręczenie zastępcze przesyłki zawierającej wezwanie do dokonania tej czynności procesowej nie było skuteczne.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że nie otrzymał awiza (tak pierwszego jak i drugiego). Ponadto adres wskazany przez skarżącego jest adresem prowadzenia jego działalności gospodarczej, zatem listonosz nie mógł pozostawić adnotacji na przesyłce o treści "mieszkanie zamknięte", gdyż pod adresem Ś. 125 nie mieści się lokal mieszkalny. A ponadto na drzwiach klubu należącego do skarżącego nie ma skrzynki oddawczej, nie ma również jej na ogrodzeniu przed budynkiem nr 125. Skarżący podejrzewa, że listonosz mógł omyłkowo zostawić awizo w budynku oznaczonym nr 125a, znajdującym się na tyłach posesji, w którym znajduje się mieszkanie właścicielki nieruchomości, ponieważ tam znajduje się skrzynka oddawcza.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu.
Skuteczne doręczenie może mieć miejsce tylko w trybie i na zasadach określonych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tryb doręczeń pism sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym został uregulowany w art. 65–81 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3).
Z kolei w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie uregulowane w omawianym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zaznaczyć, że wezwanie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. do usunięcia braków formalnych skargi zostało nadane jako przesyłka polecona na adres wskazany w skardze. Z adnotacji poczynionych na potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie, w której znajdowała się ta przesyłka wynika, że pismo Sądu nie mogło zostać doręczone w sposób właściwy. Jednocześnie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Na przesyłce oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru umieszczono pieczęć "mieszkanie zamknięte awizo pozostawiono w skrzynce" oraz zaznaczono, że przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym Nr 91 (k. 13 akt sądowych). Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. konieczne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata (por. post.
NSA z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 709/05, zbiór Lex nr 273669; wyrok SN z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. III RN 70/00 opubl. OSNAPiUS 2001, nr 19, poz. 574; wyrok SN w sprawie o sygn. I CKN 861/00). W rozpoznawanej sprawie dokładnie wskazano, poprzez umieszczenie pieczęci, gdzie pozostawiono zawiadomienie. Dokonanie takiego zawiadomienia czyni doręczenie skutecznym, wskutek czego Sąd I instancji mógł przyjąć, iż w dniu 30 sierpnia 2011 r. nastąpiło doręczenie skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Powyższych ustaleń nie mogły podważyć twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej. Należy zaznaczyć, że nie została należycie uprawdopodobniona okoliczność wadliwego doręczenia. Nie zostały również dołączone dokumenty dotyczące postępowania reklamacyjnego na poczcie.
W związku z tym zdaniem NSA należało oprzeć się na ustaleniach wynikających z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz adnotacji zamieszczonych na kopercie zawierającej korespondencję sądową.
Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 73 § 4 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. okazały się niezasadne. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSA i WSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi i dlatego nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.