Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Op 184/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwanego również "Dyrektorem OR ARiMR") z [...] czerwca 2009 r., nr [...], którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z [...] marca 2009 r., przyznającą skarżącemu płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005 w pomniejszonej wysokości w kwocie 20.261,25 zł, w tym z tytułu: Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości 20.261,25 zł, a domówił przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. rozpoznawał skargę dwukrotnie, bowiem poprzedni wyrok tego Sądu z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Op 368/09, został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2011 r. o sygn. akt II GSK 319/10 z powodu nieważności postępowania sądowego, spowodowanej tym, że w składzie Sądu I instancji brał udział sędzia wyłączony od rozpoznania sprawy z mocy ustawy.
Sąd I instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji orzekających w sprawie. Organy te stwierdziły, że w dniu 14 maja 2005 r. J. K. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. o przyznanie na 2005 r. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, zgłaszając do płatności (przy uwzględnieniu korekt wniosku) działki o powierzchni 186,62 ha. Organ I instancji, mając na uwadze wytyczne zawarte w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 15 października 2008 r. o sygn. akt I SA/Op 224/08 (uchylającym wydaną wcześniej w sprawie decyzję organu odwoławczego z dnia 27 września 2007 r.), przeprowadził postępowanie administracyjne, biorąc pod uwagę ustalenia zawarte w protokole kontroli na miejscu części gospodarstwa przeprowadzonej 24 kwietnia oraz 17 – 18 maja 2006 r. w zakresie płatności obsługi wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (do którego to protokołu skarżący nie wnosił zastrzeżeń).
W toku tego postępowania wskazano powierzchnią kwalifikującą się do uznania jednolitej płatności obszarowej – 154,43 ha. Zawyżenie powierzchni pomiędzy deklarowaną (186,62 ha) a rzeczywistą (154,43 ha) wyniosło 20,84 %, co skutkowało obniżeniem płatności należnej o dwukrotność stwierdzonej różnicy na podstawie art. 138 rozporządzenia 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. U. L 345/1 z 20 listopada 2004 r.). W stosunku do uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnie deklarowana i kwalifikująca były tożsame jak przy jednolitej płatności obszarowej, jednak zawyżenie powierzchni o 20,84 % skutkowało odmową przyznania tego wsparcia na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., s. 18, ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 796/2004").
Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Powołując się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Sąd wskazał jednocześnie, że przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji był związany oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 15 października 2008 r. o sygn. akt I SA/Op 224/08 i wskazaniami w zakresie dalszego postępowania udzielonymi w tym orzeczeniu organowi administracji. Przy czym z wywodów Sądu orzekającego poprzednio w sprawie wynikało, że wykorzystanie ustaleń poczynionych w czasie kontroli przeprowadzonej na użytek przyznania płatności rolnośrodowiskowych w postępowaniu dotyczącym płatności obszarowych nie narusza procedury administracyjnej (art. 75 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.).
Zwrócił jednak uwagę, że WSA w O. w sprawie o sygn. II SA/Op 476/06 kwestionował prawidłowość protokołu kontroli uchylając decyzję w zakresie płatności rolnośrodowiskowych. Dlatego konieczna jest weryfikacja tam przyjętych ustaleń pod kątem płatności obszarowych.
Zdaniem Sądu I instancji, organy administracji przy powtórnym rozpoznawaniu sprawy zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku z 15 października 2008 r. Przy dokonywaniu ustaleń faktycznych organy te oparły się na danych zawartych w protokole z kontroli przeprowadzonej w 24 kwietnia oraz 17 - 18 maja 2006 r. Skarżący posiadał świadomość i wiedzę, co do ustaleń i wyników przeprowadzonej kontroli, bowiem uczestniczył w czynnościach kontrolnych, jak również otrzymał protokóły sporządzone w następstwie tych czynności. Do powyższych protokołów skarżący nie zgłaszał żadnych uwag czy zastrzeżeń. Dopiero, kiedy rozstrzygnięcie w przedmiocie płatności obszarowych, oparte na danych wynikających z ustaleń protokołów z 24 kwietnia 2006 r. a głównie z protokołu z 17 i 18 maja 2006 r., (bo ustalenia dotyczące działek położonych w województwie dolnośląskim okazały się dla skarżącego niekorzystne, bowiem płatność do gruntów rolnych na 2005 r. z tytułu jednolitej płatności obszarowej) przyznana została mu w kwocie pomniejszonej i odmówiono mu przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, podniósł on pod adresem tych ostatnich ustaleń zarzuty.
Dane wynikające z ustaleń kontroli, które obecnie skarżący kwestionuje, były mu znane wcześniej, gdyż w tych czynnościach kontrolnych uczestniczył, a sporządzone z nich protokoły zostały mu doręczone. Zapoznając się z nimi nie sposób było nie spostrzec, iż dane wynikające ze sporządzonych protokołów odbiegają od wielkości, które skarżący podał we wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności. Znał też powód wyłączenia tych obszarów, jako niespełniających warunków do skorzystania z dopłat obszarowych (ujawnienie na znacznej powierzchni niektórych działek zadrzewień i zakrzewień, które wykluczały – w ocenie kontrolujących – prowadzenie prawidłowej działalności rolniczej to znaczy konkretnie wypasu). Pomimo tego typu ustaleń, skarżący ich nie kwestionował, a co więcej domagał się podjęcia rozstrzygnięć właśnie o te dane.
W ocenie Sądu I instancji, wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organów prowadzących postępowanie administracyjne wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony tego postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. W rozpoznawanej sprawie organy dokonały ustalenia stanu faktycznego, opierając go na zebranych w sprawie dowodach, wyjaśniły z jakich przyczyn dały im wiarę i uznały je za dowody mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Skarżący nie negował danych przyjętych za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przez prawie 3 lata, a przedstawionych po tym okresie zarzutów nie poparł żadnymi dowodami przeciwnymi.
Nadto z uwagi na tak znaczny upływ czasu nie sposób – zdaniem Sądu I instancji – skutecznie przeprowadzić ponowną kontrolę działek na miejscu, bowiem jej ewentualne przeprowadzenie mogłoby pozwolić na ustalenie powierzchni wykorzystywanej do celów produkcji rolnej i posiadanych przez skarżącego działek w roku 2009, a nie w maju 2005 r. Zatem dowód z ponownej kontroli, jako nieprzydatny do ustalenia powierzchni działek, do których przysługiwałyby płatności w 2005 r., zasadnie został przez organy pominięty.
Ze wskazanych powodów Sąd pierwszej instancji oddalił skargę strony na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył J. K., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
- 1. naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy wskutek niezastosowania lub błędnego zastosowania przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.), oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez przyjęcie, iż zasadnie przyznano skarżącemu jednolitą płatność obszarową na 2005 rok w pomniejszonej wysokości, w sytuacji gdy w ocenie Sądu sprawa została należycie wyjaśniona, chociaż z uzasadnienia decyzji nie wynika, dlaczego stwierdzony stopień zadrzewienia działki uznano za niedopuszczalny w świetle przepisów polskich i europejskich, które wyjątkowo, ale jednak dopuszczają działki porośnięte drzewami i krzakami,
- 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. wobec niedostrzeżenia bądź nieuwzględnienia przez Sąd, że zaskarżona decyzja organu jest kolejną w sprawie, dotyczącą płatności za rok 2005, wydaną w oparciu o te same przepisy prawa i stan faktyczny, zaś zmienność poglądów prawnych tego samego organu przy takim samym stanie faktycznym i prawnym, która nie znalazła uzasadnienia w dodatkowych ustaleniach dowodowych – jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania,
- - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być sprzeczny i budzący wątpliwości, który po prawidłowej ocenie mógł przechylić szalę na korzyść skarżącego, tym bardziej, iż początkowo rozbieżność obszaru uznanego do dopłat do obszaru zadeklarowanego wynosiła około 50%, obecnie różnica jest już minimalna w sytuacji, gdy np. obszar ujęty do dopłat w wyniku kontroli ze stycznia 2006 r. zakwalifikowany został do dopłat, a pominięty w wynikach kontroli z maja 2006 r.
- - art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że postępowanie organu dotknięte było wadami, które uniemożliwiały prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.
W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną stwierdził w szczególności, że w protokole kontroli z maja 2006 r. znalazły się błędy, przekłamania, nieścisłości i pominięcia, które zostały ujawnione dopiero w toku postępowania sądowego. Mapy terenu z naniesionymi wynikami pomiarów zostały złożone przez ARiMR do Sądu dopiero po 30 listopada 2007 r. Na podstawie samych danych liczbowych niemożliwym było odniesienie się do wyników pomiarów, szczególnie w odniesieniu do dużych, nawet 24-hektarowych działek. Dopiero analiza map i ich konfrontacja z danymi liczbowymi i stanem w terenie pozwoliła na wykrycie szeregu błędów wpływających na zakwalifikowanie do dopłat mniejszej powierzchni niż rzeczywiście uprawniona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wnoszący skargę kasacyjną oparł ją na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W obrębie podstawy kasacyjnej podniesiony został przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wymienił art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. W ocenie skarżącego naruszenie ww. przepisów proceduralnych uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w rezultacie zakwalifikowanie do dopłat mniejszej powierzchni niż rzeczywiście uprawniona.
Ustosunkowując się tego zarzutu należy na wstępie wskazać, że na treść rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie decydujący wpływ miała okoliczność związania organu administracji i sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 15 października 2008 r. o sygn. akt I SA/Op 224/08.
Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym, a nie procesowym, bowiem stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a., oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku z 15 października 2008 r. związany był zarówno organ administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. rozpoznający sprawę ponownie. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się zatem do kontroli czy organ administracji uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnie nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą.
Przyjęcie przez organ wprost ustaleń z kontroli w zakresie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych bez próby weryfikacji tych ustaleń pod kątem płatności obszarowych prowadzić mogło do błędnych wniosków i co za tym idzie zastosowaniu wobec wnioskodawcy nieuzasadnionych sankcji, pozbawiających go prawa do uzyskania wnioskowanych płatności.
Rozważania organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w zakresie tego czy ewentualne błędy w ustaleniach faktycznych mogłyby spowodować zmiany procentowe uprawniające do świadczeń oraz stwierdzenie, że pozostają one bez wpływu na to prawo nie mogą stanowić uzasadnienia faktycznego decyzji i przeczą zasadzie zawartej w art. 77 § 1 k.p.a., iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W przywołanym wyroku WSA w O. wskazał, iż kontrola, która odbyła się w województwie dolnośląskim i dotyczyła uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym wykazała duże rozbieżności powierzchni deklarowanej przez skarżącego do powierzchni ujawnionej w toku kontroli, różnica ta wynosiła 54,89 ha. Kolejna kontrola już w zakresie płatności bezpośrednich do gruntów wykazała różnicę 25,52 ha. Różnica pomiędzy ustaleniami obu kontroli wynosi 29,37 ha i zdaniem organu mogła być spowodowana wykarczowaniem drzew i krzewów. Jest to tyko hipoteza nie poparta materiałem dowodowym i nie może ona stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej określonych uprawnień.
Organ dokonując ustaleń faktycznych oparł się na danych zawartych w protokole kontroli w zakresie płatności bezpośrednich przeprowadzonej na miejscu w dniach 24 kwietnia 2006 r. i 17-18 maja 2006 r. Jako powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności wskazał 154,43 ha, co przy powierzchni deklarowanej dla tej płatności wynoszącej 186,62 ha spowodowało, iż zawyżenie powierzchni wyniosło 20,84 % i w efekcie skutkowało potrąceniem kwoty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych stosownie do postanowień art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004. Kontrola na miejscu przeprowadzona była po okresie zimowym, co w odniesieniu do terenów deklarowanych – łąk i pastwisk trwałych – ma zasadnicze znaczenie.
Skarżący uczestniczył w czynnościach kontrolnych, podpisał protokół kontrolny, nie zgłaszając żadnych uwag, co więcej - w piśmie z dnia 22 kwietnia 2007 r. wnosił, aby w sprawie dopłat za 2005 r. oprzeć się na danych ustalonych w protokole kontroli. W takiej sytuacji kwestionowanie wyników tej kontroli dopiero w odwołaniu z dnia 3 kwietnia 2009 r., bez przedstawienia konkretnych dowodów podważających dokonane pomiary oraz braku możliwości przeprowadzenia ponownej kontroli ze względu na znaczny upływ czasu - nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu jest wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania wyjaśniającego ma on obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Jednakże nie zwalnia to strony od przedstawienia stosownych dowodów na poparcie okoliczności, które warunkują korzystne dla niej rozstrzygniecie sprawy.
Jeżeli zaś strona nie przedstawia konkretnych dowodów, ograniczając się do ogólnikowych twierdzeń dotyczących pominięcia przez kontrolujących pewnych obszarów, to takie postępowanie strony wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia przez nią zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.
Nadmienić również wypada, podzielając pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. akt II GSK 259/07, że "weryfikacja danych dotyczących powierzchni działek, zadeklarowanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz na podstawie kontroli na miejscu, obejmującej w szczególności ustalenie rzeczywistego obszaru zgłoszonych upraw".
W kwestii naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. zasadnie Sąd I instancji wskazał, że przepisy te normują zasady odpowiednio: praworządności oraz pogłębiana zaufania obywateli do organów administracji publicznej, których naruszenia nie uzasadnia w żadnym razie samo niezadowolenie strony z kierunku rozstrzygnięcia dokonanego przez organ. Normy te nie kwalifikują się też jako samoistna podstawa zarzutu skargi, zaś ich naruszenie będzie miało miejsce zawsze w razie wykazania działań organu sprzecznych z przepisami prawa.
Brak zastrzeżeń i uwag do protokołu kontroli poprzez ich podniesienie czy to w trakcie jej przeprowadzenia bądź bezpośrednio po niej, a także żądanie oparcia decyzji na wynikach tej kontroli, powoduje, że organ nie ma możliwości zanegowania ustaleń kontroli na miejscu, która jest przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa unijnego i krajowego.
Weryfikacja danych obszarowych działek wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności następuje przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu, w szczególności fizycznej inspekcji działek co do rzeczywistego stanu zgłoszonych upraw.
Wyniki kontroli na miejscu wykazały, że część działek rolnych zgłoszonych przez skarżącego nie została zakwalifikowana do płatności z uwagi na występujące zakrzaczenia i zadrzewienia. Inspektorzy stwierdzili, że na zakwestionowanych powierzchniach nie można było prowadzić działalności rolniczej w postaci wypasu owiec.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy prawidłowo oparły się na protokole kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 24 kwietnia 2006 r. i 17 – 18 maja 2006 r., bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych istotne znaczenie ma ustalenie rzeczywistego areału gruntów, których dotyczy wniosek producenta rolnego.
Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w treści art. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 i 2 tej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji przeprowadza kontrolę w zakresie spełniania przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności zgodnie z planem zatwierdzonym przez Prezesa Agencji, przy czym Prezes może powierzyć czynności kontrolne innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi.
Również wbrew zarzutom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest podstaw do przyjęcia, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organy i zaakceptowana następnie przez Sąd I instancji narusza art. 80 k.p.a. Z treści powołanego przepisu wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Te reguły zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, akceptując ocenę dowodów dokonaną przez orzekające organy.
Dowód w postaci protokołu kontroli przeprowadzonej przez podmioty wyspecjalizowane, nie budzący uzasadnionych wątpliwości, przy braku inicjatywy dowodowej kontrolowanego producenta rolnego, ma zatem podstawowe znaczenie dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego.
Dlatego też nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Tym samym zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okazały się pozbawione uzasadnionych podstaw.
W konsekwencji nieusprawiedliwione jest twierdzenie skarżącego, że materiał dowodowy mógłby został uzupełniony w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnej i że uzupełnienie to miałoby wpływ na wynik sprawy. Zatem zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów kodeku postępowania administracyjnego nie mają usprawiedliwionych podstaw, a w konsekwencji nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Skarga kasacyjna zawiera ponadto ogólnikowe stwierdzenie, że zaskarżony wyrok narusza prawo materialne, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, wskutek niezastosowania lub błędnego zastosowania przepisów wymienionej ustawy i rozporządzeń. Kasator nie precyzuje jednak, jaki konkretny przepis prawa materialnego został naruszony przez Sąd pierwszej instancji i na czym polegało niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez ten Sąd. Brak jest zarówno w osnowie, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej takiego wyszczególnienia. Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie spełnia w tym zakresie merytorycznych wymagań o jakich mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Takie sformułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego uniemożliwia zbadanie zaskarżonego wyroku pod kątem jego legalności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.