Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1283/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę R. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] maja 2013 r. M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na R. P. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie art. 72 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.; dalej u.t.d.) polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Organ I instancji wyjaśnił, iż trzykrotnie podejmowano próby przeprowadzenia kontroli przedsiębiorstwa "A." R. P.. Po raz pierwszy – [...] listopada 2012 r., jednak w piśmie z [...] października 2012 r., dostarczonym do organu [...] listopada 2012 r. pełnomocnik przedsiębiorcy – K. P. poinformowała, iż R. P. nie może osobiście uczestniczyć w czynnościach kontrolnych ponieważ przebywa na zwolnieniu lekarskim, zaś ona także nie może reprezentować przedsiębiorstwa "A." R. P., ponieważ w tym dniu będzie reprezentować firmę "B." s.c. w trakcie kontroli WITD w K..
Organ I instancji stwierdził, iż zwolnienie lekarskie nie zwalnia strony z obowiązku poddania się kontroli, jak również z obowiązku ustanowienia osoby upoważnionej do reprezentowania jej w trakcie kontroli. Zdaniem organu I instancji, pełnomocnik strony mógł bez przeszkód uczestniczyć w obu kontrolach, gdyż kontrola przedsiębiorstwa "A." R. P. była zaplanowana na [...] listopada 2012 r. na godzinę [...], natomiast kontrola przedsiębiorstwa K. P., R. P. "B." s.c. na ten sam dzień na godzinę [...].
Kolejną próbę przeprowadzenia kontroli przedsiębiorstwa podjęto [...] stycznia 2013 r., jednak również w tym dniu przedsiębiorca R. P. był nieobecny w siedzibie firmy i nie wyznaczył żadnej innej osoby do reprezentowania przedsiębiorstwa w toku czynności kontrolnych. W piśmie z [...] stycznia 2013 r. wyjaśnił, że nie mógł uczestniczyć w kontroli, ponieważ wówczas odbywała się kontrola z Urzędu Skarbowego oraz że [...] listopada 2013 r. musiał udać się do K. w związku z wezwaniem z Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania w K.. Nie wskazał żadnej osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorstwa w toku czynności kontrolnych. Odnośnie twierdzenia strony, że [...] stycznia 2013 r. trwała w przedsiębiorstwie kontrola Urzędu Skarbowego w S. B. organ kontrolny uznał, że wyjaśnienia te są bezpodstawne, gdyż zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 5 z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.; dalej u.s.d.g.) jeżeli kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług przed dokonaniem tego zwrotu nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku poddania się i przeprowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy.
Ostatnią próbę rozpoczęcia kontroli przedsiębiorstwa organ podjął [...] lutego 2013 r., jednak także i w tym dniu R. P. był nieobecny w siedzibie firmy i nie wyznaczył żadnej innej osoby do reprezentowania przedsiębiorstwa w toku czynności kontrolnych.
Decyzją z [...] lipca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Organ II instancji stwierdził, iż M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego trzykrotnie ([...] listopada 2012 r., [...] stycznia 2013 r. i [...] lutego 2013 r.) podejmował, po prawidłowym zawiadomieniu, próby rozpoczęcia kontroli w siedzibie przedsiębiorcy, jednak przeprowadzenie kontroli nie było możliwe z uwagi na absencję skarżącego oraz zaniechanie wyznaczenia osoby mogącej faktycznie reprezentować go w czynnościach kontrolnych. W ocenie organu, odwołujący się uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, a zatem kara pieniężna w wysokości 10.000 zł została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Zdaniem organu, odwołujący się winien umożliwić przeprowadzenie czynności począwszy od [...] listopada 2012 r., a fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od uczestnictwa w czynnościach, chyba że względy zdrowotne uniemożliwiają mu osobisty udział. Wówczas kontrolowany powinien wyznaczyć inną osobę skutecznie reprezentującą go podczas czynności. Organ II instancji stwierdził, że [...] listopada 2012 r. w siedzibie przedsiębiorcy przebywał pracownik, lecz nie został upoważniony do reprezentacji. Zdaniem organu, przedsiębiorca mógł i powinien wskazać osobę inną niż K. P., mógł także nakłonić wyżej wymienioną do uczestnictwa w czynnościach [...] listopada 2012 r. W opinii organu, wskazywane przez pełnomocnika powody absencji, tj. stawiennictwo przed Wojewódzką Komisją ds. Orzekania w. oraz zabezpieczenia części dokumentacji przez ABW nie stanowią zwolnienia z obowiązku określonego w art. 72 u.s.d.g.
Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą ma bezwzględny obowiązek poddania się kontroli właściwych organów. W związku z powyższym organ II instancji uznał, iż okoliczności podnoszone przez pełnomocnika odwołującego się nie stanowią przesłanek określonych w art. 92c u.t.d. Przedsiębiorca z uwagi na niewyznaczenie osoby do reprezentowania go podczas kontroli miał bowiem oczywisty wpływ na popełnienie naruszenia i winien ponieść odpowiedzialność administracyjną z tytułu Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
WSA w K. oddalił skargę na powyższą decyzję.
W ocenie WSA zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi nie są zasadne. Organy administracyjne obu instancji trafnie przyjęły, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenia kontroli, a zatem zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Prawidłowo zatem zastosowano powyżej przytoczone podstawy prawne prawa materialnego.
Sąd I instancji uznał, że organy administracyjne trafnie w tej sprawie przyjęły, że skarżący poprzez swoją nieobecność w siedzibie przedsiębiorstwa oraz nieobecność lub brak osoby przez niego upoważnionej do reprezntowania, uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, więc zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Sąd stwierdził, że pisemne zawiadomienia o planowanych terminach kolejnych kontroli były skarżącemu prawidłowo doręczane z odpowiednim wyprzedzeniem.
Wobec tego – zdaniem WSA – organy trafnie uznały, że argumenty wskazywane przez skarżącego jako usprawiedliwienie dla jego trzykrotnej nieobecności w siedzibie firmy i braku wyznaczenia osoby mogącej go reprezentować przed organem nie mogły zostać uwzględnione i nie mogą spowodować uznania, że doszło do ziszczenia się dyspozycji art. 92c u.t.d. Nie będąc obecny osobiście i nie wyznaczając osoby do reprezentowania podczas kontroli, R. P. miał wpływ na popełnienie naruszenia. Zachodziła zatem w niniejszej sprawie podstawa do nałożenia kary przewidzianej w pkt 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zdaniem Sądu I instancji organy obu instancji oparły swoje decyzje na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Prawidłowo zastosowano w sprawie art. 92a u.t.d. w zw. z pkt 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, uznając, że skarżący nie poddał się kontroli uniemożliwiając jej przeprowadzenie, przez co naruszył obowiązki związane z wykonywaniem transportu drogowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i uchylenie poprzedzających go decyzji oraz uwzględnienie skargi w całości, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w K. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przewidzianych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa.
Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie z uwagi na to, że nie wykazano, by którekolwiek zachowanie skarżącego stanowiło realizację przesłanek wymienionych w treści przytoczonego przepisu, a tym samym, by poprzez ich realizację doszło do naruszenia przepisów ustawy.
Z ostrożności procesowej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- - art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie doszło do ziszczenia się dyspozycji zawartej w tym przepisie wobec stwierdzenia, że okoliczności i dowody w sprawie nie mogą spowodować uznania, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć;
- - art. 92a u.t.d. w związku z pkt 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie poddał się kontroli, uniemożliwiając jej przeprowadzenie, przez co naruszył obowiązki związane z wykonywaniem transportu drogowego i wobec powyższego podlega karze w wysokości 10.000 zł.
W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, więc podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na postawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Skarżący zarzuca w skardze kasacyjnej niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, tj. art. 72, 92c ust. 1 pkt 1 i art. 92a u.t.d. Oznacza to, że stan faktyczny ustalony przez organy i zaakceptowany następnie przez WSA w K. jest bezsporny.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 72 u.t.d. nie jest uzasadniony. Przepis ten stanowi, że kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych. Stosownie zaś do art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d.w związku z lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub części na przedsiębiorcę nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego trzykrotnie podejmował próbę przeprowadzenia kontroli w siedzibie skarżącego – [...] listopada 2012 r., [...] stycznia 2013 r. i [...] lutego 2013 r. – jednak z uwagi na absencję skarżącego i niewyznaczenie osoby mogącej faktycznie reprezentować go w czynnościach kontrolnych do kontroli nie doszło. Wobec tego, zdaniem NSA Sąd I instancji, w ślad za organami, prawidłowo uznał, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie zaszły okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., tj. że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji obowiązek umożliwienia przeprowadzenia kontroli ciążył na skarżącym od [...] listopada 2012 r. Tymczasem pomimo trzykrotnych prób przeprowadzenia kontroli, nie skontrolowano przedsiębiorstwa skarżącego z uwagi na jego nieobecność, nieobecność ustanowionego pełnomocnika – K. P., a także niewyznaczenie innej osoby mogącej reprezentować przedsiębiorcę w toku kontroli. W toku postępowania skarżący nie powołał się na nadzwyczajne, niezależne od niego, okoliczności, które świadczyłyby o braku wpływu skarżącego na naruszenie.
Wobec tego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA prawidłowo zaakceptował nałożenie na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 92a w związku z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. z uwagi na uniemożliwienie kontroli w przedsiębiorstwie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.