Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SAB/Kr 3/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę J. K. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.
W ocenie Sądu I instancji przed wniesieniem skargi na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa J. K. powinien był wyczerpać właściwy tryb, określony w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.), poprzedzając skargę zażaleniem skierowanym do organu wyższego stopnia, którym w tym przypadku jest Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.. W aktach administracyjnych znajduje się jedynie odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] listopada 2013 r. Sąd uznał, że w jego treści można odnaleźć fragment świadczący o niezadowoleniu skarżącego z pozostawienia bez rozpoznania części złożonego wniosku, ale w żadnym razie nie można tego fragmentu potraktować jako zażalenia, ponieważ musi stanowić ono odrębne pismo procesowe, które spełnia przesłanki z art. 63 K.p.a. Wobec tego WSA uznał, że skarżący nie wyczerpał toku instancji, a w konsekwencji odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w K. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzucił naruszenie:
- 1. art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 8, art. 52 § 2 oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 37 k.p.a. polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej WSA błędnie stwierdził, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia i w ten sposób nie spełnił jednego z niezbędnych warunków wniesienia skargi na bezczynność, co skutkowało jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej, w sytuacji gdy w toku postępowania Sąd dokonał ustaleń, że zażalenie skarżącego zostało rozpatrzone wydanym na podstawie art. 37 k.p.a. postanowieniem Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2013 r., co pozwala jednoznacznie stwierdzić, że skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpał środki zaskarżenia, w myśl art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.;
- 2. art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego, że [...] kwietnia 2014 r. przed rozprawą, skarżący złożył w siedzibie sądu osobiście wniosek o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów, ze względu na uwzględnienie w całości wniesionej przez niego skargi, co nastąpiło w konsekwencji wydania [...] kwietnia 2014 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzji.
Skarżący stwierdził, że zażalenie na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. zostało przez niego wniesione, a Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR rozpatrzył je. Skarżący wyczerpał więc środki zaskarżenia, w myśl art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.
Ponadto, w ocenie skarżącego postępowanie ze skargi powinno było być umorzone z uwagi uwzględnienie skargi w całości przez organ.
Zarządzeniem z [...] września 2014 r., sygn. akt II GSK 2086/14, Naczelny Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do nadesłania potwierdzenia wniesienia zażalenia z [...] listopada 2013 r. do organu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania skargi kasacyjnej na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
W odpowiedzi skarżący przesłał odpis zażalenia, na którym znajduje się potwierdzenie jego wniesienia do organu wraz z potwierdzeniem nadania przesyłki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest uzasadniona, więc postanowienie WSA w K. należało uchylić.
Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W sytuacji gdy skarżona jest bezczynność organu, środkiem zaskarżenia służącym stronie postępowania, którego wyczerpanie uzależnia dopuszczalność skargi jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 k.p.a.).
Wobec tego należało zbadać, czy w sprawie zostało wniesione takie zażalenie. W wyniku wezwania pełnomocnika skarżącego do nadesłania potwierdzenia wniesienia zażalenia z [...] listopada 2013 r. do akt administracyjnych przesłano potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie wraz z potwierdzeniem jej wniesienia – prezentatą M. Oddziału Regionalnego ARiMR i potwierdzeniem nadania przesyłki (por. k. 71-73 akt administracyjnych). Okoliczność wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie wynika również z akt administracyjnych sprawy – znajduje się w nich postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] grudnia 2013 r. w sprawie zażalenia na brak załatwienia sprawy w terminie (por. k. 289 akt administracyjnych).
W tym stanie sprawy, Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że skarga została wniesiona przed wyczerpaniem przysługujących skarżącemu środków zaskarżenia. Tym samym NSA stwierdza, że zasadny był zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 2 p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji odrzucił skargę, pomimo tego, że została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, tj. po wniesieniu zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.
W ocenie NSA zarzut nieumorzenia postępowania (przedstawiony w pkt 2 skargi kasacyjnej) jest przedwczesny. Sąd I instancji nie umorzył bowiem postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., na skutek błędnego uznania, że skarga jest niedopuszczalna. Umorzenie postępowania możliwe jest bowiem dopiero w momencie, gdy postępowanie zostało prawidłowo (skutecznie) wszczęte. W razie wniesienia skargi niedopuszczalnej sąd I instancji może jedynie skargę odrzucić. Skoro więc WSA (błednie) uznał, że skarga była niedopuszczalna, musiał ją odrzucić, pomimo tego że skarżący wniósł o umorzenie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.