Uzasadnienie
A. Spółka z o.o. w B. pismem z dnia 27 marca 2017 r. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt. II SA/Bd 1042/16 oddalającego skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania projektu ze środków z budżetu Unii Europejskiej.
W skardze kasacyjnej Spółka zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Spółce poprzez nałożenie obowiązku zapłaty kwoty 129.600,00 zł (zachwianie płynności finansowej) oraz wykonanie decyzji wywoła dla Spółki trudne do odwrócenia skutki wskazując, że zgodnie z art. 207 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, w przypadku o którym mowa w art. 207 ust. 1 wspomnianej ustawy (tj. m.in. w przypadku wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy) beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków europejskich, jeżeli nie zwrócił środków w terminie określonym w art. 207 ust. 1 ustawy. Spółka podkreśliła, że z uwagi na fakt, iż WSA nie przychylił się do stanowiska skarżącej w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Spółka została wykluczona z możliwości otrzymania środków europejskich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.). sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskowego charakteru tej instytucji wynika, że to na wnoszącym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Powinien on uprawdopodobnić, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy w postępowaniu kasacyjnym.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne.
W sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji Zarządu Województwa [...] z [...] czerwca 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. zobowiązującą Spółkę do zwrotu dofinansowania nienależnie pobranego oraz wykorzystanego z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., przyznanego na podstawie Umowy nr [...] zawartej w dniu [...] września 2010 r. o dofinansowanie projektu pn. "Utworzenie nowoczesnego obiektu handlowo-usługowego w zabytkowej części Starego Miasta w G.", nr [...], w kwocie 129600,00 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków (tj. od dnia 19 grudnia 2014 r. dla kwoty 110160,00 zł oraz od dnia 23 grudnia 2014 r. dla kwoty 19440,00 zł) do dnia zwrotu dofinansowania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji.
Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków skarżąca Spółka upatruje w grożących jej poważnych konsekwencjach ekonomicznych. Argumentacja na poparcie złożonego wniosku nakierowana jest przede wszystkim na wyrażenie stanowiska, iż wpisanie Spółki w dniu 9 marca 2017 r. przez Ministra Rozwoju i Finansów do Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowiło konsekwencję odmowy wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd I instancji. W ocenie Spółki ponosi ona sankcję za działanie, na które według niej nie miała wpływu tj. na bezprawne niewykonywanie Umowy przez okres ponad 3 lat oraz na późniejszy brak współpracy Województwa [...] przy zmianie harmonogramu Umowy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego samo wpisanie skarżącego do Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich nie uzasadnia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykluczenie z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich jest instytucją wprowadzoną art. 207 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885; dalej: u.f.p.). Rozporządzenie Ministra Finansów z 23 czerwca 2010 r. w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz.U. z 2010 r., Nr 125, poz. 846) w § 3 ust. 3 pkt 1 stanowi, że podmiot wykluczony podlega wpisowi m.in. w dniu, w którym decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., stała się ostateczna.
Decyzja wydana na podstawie art. 207 u.f.p. nie zawiera rozstrzygnięcia odnośnie wpisu do rejestru podmiotów wykluczonych, prowadzonego przez Ministra Finansów. Prawodawca nie uzależnia także wpisu od prawomocności decyzji. Należy przy tym mieć na względzie, że prowadzony przez Ministra Finansów rejestr ma zwiększyć skuteczność stosowania przepisów dotyczących wykluczenia beneficjentów z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Dane pozyskane z rejestru umożliwią instytucjom zaangażowanym w realizację projektów ustalenie istnienia lub nieistnienia przeszkód prawnych dla dokonywania przysporzeń na rzecz konkretnych beneficjentów (por. NSA w postanowieniu z 13 sierpnia 2014 r., II GZ 415/14). Wykluczenie z możliwości otrzymania środków, przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich i wpis do rejestru podmiotów wykluczonych jest dodatkowym, wynikającym z mocy prawa skutkiem wydania ostatecznej decyzji.
Wpis do rejestru podmiotów wykluczonych nie stanowi wykonania decyzji o zwrocie, a jedynie odrębny skutek jej wydania. Wpis do tego rejestru nie ma zatem związku ani z wykonaniem, ani ze wstrzymaniem wykonania decyzji.
Dla uzasadnienia wstrzymania wykonania decyzji, określającej kwotę przypadającą do zwrotu, niezbędne jest wykazanie przez wnioskodawcę spełnienia określonych w ustawie przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Wstrzymanie wykonania decyzji oparte wyłącznie na braku możliwości uzyskania jakiegokolwiek dofinansowania w przyszłości z powodu dokonanego wpisu, który, co należy wyraźnie podkreślić, jest skutkiem samoistnym, następującym z mocy prawa, nie świadczy o automatycznym spełnieniu przesłanek ustawowych określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W odniesieniu do pozostałych argumentów zaprezentowanych w uzasadnieniu wniosku, które na tle głównie podnoszonej okoliczności, jaką jest dokonanie wpisu skarżącego do Rejestru podmiotów wykluczonych (...) potraktowane zostały zupełnie marginalnie, należy podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do zwrotu bądź uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek finansowy. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanym przypadku Spółka nie wykazała, że jej sytuacja jest na tyle szczególna, że w jej konkretnym przypadku - prawem przewidziane skutki decyzji - spowodują niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków.
Dodatkowo należy zaakcentować, że strona żądając wstrzymania wykonania decyzji, ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (vide: postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06), np. poprzez przedłożenie aktualnej dokumentacji dotyczącej jej sytuacji finansowej, w tym wyciągów z rachunków bankowych.
Z wymienionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.