Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. (dalej: WSA w G. W. lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt II SA/Go 604/12 oddalił skargę A. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] przyznającą płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego po wznowieniu postępowania.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
W wyniku wznowienia postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. K. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. o przyznaniu A. Z. płatności na 2010 r. oraz orzekł o przyznaniu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej na ten rok w łącznej wysokości 107.366,42 zł. Organ stwierdził, że w wyniku kontroli u producenta suszu paszowego (P. I. sp. z o.o. w C.; dalej: Spółka), z którym A. Z. zawarł umowę o skup zielonki ustalono, że susz paszowy przyjmowany od rolników w okresie letnim 2010 r. nie spełniał minimum 30 % wilgotności. Zadecydowało to o przyznaniu uzupełniającej płatności obszarowej w kwocie niższej niż pierwotna.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, że kontrola przeprowadzona w Spółce ujawniła, iż A. Z. sprzedawał Spółce surowiec, który nie spełniał wymogów wilgotności, co stanowiło nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania. Ten fakt jednoznacznie potwierdził zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia złożone przez członka zarządu Spółki, z których wynika, że surowiec przyjmowany przez Spółkę nie spełniał wymogów wilgotności i dlatego nie składała ona do Agencji dokumentów potwierdzających produkcję suszu paszowego oraz nie ubiegała się o pomoc z tytułu jego produkcji w roku gospodarczym [...].
W konsekwencji powyższych ustaleń organ II instancji uznał, że wbrew deklaracji wniosku działki rolne o pow. [...] ha nie mogły być zakwalifikowane do uzupełniającej płatności obszarowej, gdyż nie były na nich uprawiane trawy na trwałych użytkach zielonych przeznaczone na susz paszowy. Dla przyznania tych płatności nie było wystarczające zawarcie umowy ze Spółką czy deklaracja dostaw, a spełnianie przez surowiec wymogów świeżej zielonki o wilgotności nie mniejszej niż 30 %.
W skardze do WSA w W. A. Z. argumentował, że w sprawie nie wyjaśniono w jaki sposób ustalono wilgotność dostarczanego Spółce surowca i czy pomiaru dokonano prawidłowo. Spółka przyjmowała dostarczany surowiec i nie reklamowała go. Zaznaczył także, że wobec członków Spółki toczą się postępowania sądowe, więc wyjaśnienia członka jej zarządu nie są wiarygodne. Ponadto Spółka nie zapłaciła mu za dostarczony surowiec.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 20 września 2012 r. WSA w G. W. skargę oddalił.
Sąd I instancji wyjaśnił, że spór w sprawie dotyczy uzupełniającej płatności obszarowej, w zakresie której organy obu instancji wykluczyły część zgłoszonych do niej działek i przyznały ją w kwocie niższej niż pierwotna.
Sąd wskazał, że rolnik otrzymuje płatności uzupełniające do traw na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy, które w chwili dostarczenia ich przedsiębiorstwu przetwórczemu stanowią świeżą zielonkę. Stosownie do treści art. 34a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 11, poz. 70 ze zm.), dalej: "ustawa o organizacji rynków" zielonka przeznaczona do produkcji suszu paszowego metodą dehydratacji oznacza świeżą zielonkę o wilgotności nie mniejszej niż 30 %, której okres przechowywania od wprowadzenia na teren przedsiębiorstwa przetwórczego do rozpoczęcia przetwarzania na susz paszowy nie przekracza 48 godzin.
Sąd stwierdził, że organ nie wiedział o nieprawidłowościach, które następnie stały się podstawą do wznowienia postępowania, bo nie przedkładano mu umów z przetwórcą i wystawianych przez niego faktur. Organ I instancji uzyskał informacje o istnieniu tej okoliczności dopiero po przeprowadzeniu przez Agencję Rynku Rolnego (ARR) kontroli w Spółce w dniach [...] lutego 2011 r. Dokumenty zgromadzone w wyniku kontroli i przedłożone przez skarżącego potwierdzają, że dostarczony przez niego surowiec był sianem, więc nie spełniał wymogu minimalnej wilgotności z art. 34a ustawy o organizacji rynków. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ wpływa na określenie praw wnioskodawcy do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej, toteż uzasadniała wznowienie postępowania i podjęte decyzje.
W ocenie Sądu skarżący bezpodstawnie uważa, że podpisana przez niego umowa na dostawy (trawy) siana, a następnie dostawy nie mają istotnego znaczenia, bowiem nie analizował faktur dokumentujących dostawy. Skarżący nie mógł być nieświadomy rodzaju surowca jaki dostarczał Spółce, zwłaszcza że w postępowaniu nie kwestionował zawartej ze Spółką umowy i faktur, a jedynie usiłował wyjaśnić, że nie znał ich treści. O rodzaju surowca faktycznie dostarczanego Spółce świadczy to, że nie występowała ona o dopłaty z tytułu suszenia wilgotnej zielonki.
Z wymienionych powodów WSA w G. W. uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
II
Skargę kasacyjną złożył A. Z. Wyrok zaskarżył w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje według norm prawem przepisanych.
Wnoszący skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:
- 1. poprzez dokonanie niewłaściwych ustaleń stanu faktycznego w szczególności polegające na przyjęciu, że oświadczenia złożone w trakcie kontroli w Spółce w dniach [...] lutego 2011 r. przez członka zarządu tej Spółki są wiążące i zgodne ze stanem faktycznym, gdy w rzeczywistości tak nie jest;
- 2. art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: k.p.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadniając zarzuty wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji narusza prawo i powinien zostać uchylony, ponieważ ten Sąd nie zwrócił uwagi na to, że jeśli dostarczony do Spółki surowiec miałby nieprawidłowe parametry, to Spółka by go nie przyjęła, bowiem badała wilgotność surowca podczas jego wwożenia. Spółka nie miała wątpliwości co do jakości surowca, bo nigdy go nie reklamowała. Te okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę. Uznanie wiarygodności twierdzeń członka zarządu Spółki, że surowiec był nieprawidłowej jakości, i że mimo to Spółka nie podjęła żadnych działań (np. wstrzymanie dostaw, reklamacja surowca) jest błędne, gdyż składając nieprawdziwe oświadczenia w tym zakresie członek zarządu Spółki miał interes w działaniu na szkodę skarżącego i innych rolników. Już wtedy skarżący pozostawał ze Spółką w sporze odnośnie zapłaty za dostawy.
Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że o kontroli w Spółce nie wiedział i nie mógł w niej uczestniczyć. Zgodnie z art. 34b ustawy o organizacji rynków wyniki kontroli w przedsiębiorstwie przetwórczym powinny zawierać analizy i próbki pobranego surowca. O kontroli skarżący powinien być zawiadomiony. W tej sytuacji, weryfikując twierdzenia Spółki organ winien dokonać własnej analizy jakości surowca np. badając reprezentatywne próbki.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G. skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem istnieją podstawy do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna A. Z. jest nieuzasadniona. Wnoszący skargę kasacyjną jako podstawę skargi kasacyjnej wskazuje art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa procesowego. W ocenie skarżącego polega ono na błędnym uznaniu, że oświadczenie członka zarządu Spółki złożone w trakcie kontroli prowadzonej w Spółce ma istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a więc przyjęcia przez organy, że skarżący kasacyjnie dostarczał Spółce surowiec (siano) niespełniający parametrów zielonki przeznaczonej do produkcji suszu paszowego. Równocześnie skarżący kasacyjnie wskazuje na naruszenie przez WSA w G. W. treści art. 156 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Zarzut skargi kasacyjnej składa się z dwóch części. W drugiej skarżący kasacyjnie kwestionuje prawidłowość wyroku Sądu I instancji z odwołaniem się do naruszenia art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. odsyłając w treści zarzutu do akceptacji przez WSA rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia istoty tego naruszenia i jego związku z kontrolowanym wyrokiem. Sąd I instancji w ogóle nie prowadzi rozważań na temat podniesionego zarzutu, bowiem ta materia nie była przedmiotem postępowania, w którym zapadły skarżone decyzje. Zatem ten zarzut skargi należy potraktować jako wyraz nieporozumienia, albo błędu w sformułowaniu treści skargi kasacyjnej.
Z kolei zarzut wadliwej oceny podstawy faktycznej decyzji kontrolowanych przez Sąd I instancji odwołuje się do wadliwości ustaleń stanu faktycznego, zwłaszcza przyjęcia, że dla rozstrzygnięcia sprawy istotne i przesądzające znaczenie miało oświadczenie członka zarządu Spółki, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną jest niezgodne z prawdą, a przez to decyzje organów Agencji i wyrok Sądu I instancji naruszają prawo. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że WSA w G. W. oddalając skargę A. Z. jednoznacznie stwierdził, że skarżący nie spełnił warunków uprawniających do przyznania uzupełniającej płatności do powierzchni upraw z tytułu przeznaczenia upraw traw na susz paszowy, bo dostarczał przedsiębiorstwu przetwórczemu siano, a nie zielonkę do produkcji suszu paszowego.
Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu wyroku jakie są normatywne podstawy kwalifikowania zielonki przeznaczonej na susz paszowy by następnie ocenić, że wnoszący skargę kasacyjną nie spełnił warunków, by jego produkcję potraktować jako zielonkę przeznaczoną do produkcji suszu paszowego. Sąd I instancji swoją ocenę oparł nie na oświadczeniu członka zarządu przedsiębiorstwa przetwórczego, ale na dokumentach zgromadzonych podczas kontroli prowadzonej u producenta przez ARR oraz dowodach przedłożonych przez wnoszącego skargę kasacyjną. Oświadczenie członka zarządu Spółki tylko potwierdziło ustalenia poczynione w oparciu o dokumenty, dlatego przyjąć należy, że nie miało ono decydującego znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Było jednym z wielu środków dowodowych wykorzystanych przez organy w postępowaniu, należycie ocenionym. Akta sprawy jednoznacznie wskazują, że wnoszący skargę kasacyjną zawarł umowy na dostawę siana i taki produkt świadczył, co potwierdzają faktury VAT.
W postępowaniu przed organami A. Z. nie przeprowadził dowodu przeciw tym dokumentom zatem trudno przyjąć jego twierdzenia, że producentowi dostarczał zielonkę w rozumieniu przepisów prawa. NSA zauważa, że wnoszący skargę kasacyjną kwestionując fakty, na które wskazują dokumenty powinien skuteczne obalić ich treść, bo ciężar dowodu co do okoliczności kwestionowanych, a ustalonych dokumentami spoczywa na skarżącym, a nie tylko na organie, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku. Trafnie wskazał WSA w G. W., że ustalenia faktyczne poczynione przez organy w zakresie rodzaju surowca dostarczanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, pośrednio potwierdza stanowisko przedsiębiorstwa przetwórczego, które mając świadomość, że odbiera od wnoszącego skargę kasacyjną susz (siano) a nie zielonkę nie występowało o dopłaty z tytułu suszenia zielonki.
W kontekście takich ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę wydania skarżonych decyzji, nie można zasadnie twierdzić, że wyrok objęty skargą kasacyjną narusza prawo, bo dokonuje kontroli wydanych decyzji akceptując wadliwe ustalenia stanu faktycznego.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną jako niemającą uzasadnionych podstaw. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.