Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006 r. o sygn. akt VI SA/Wa 538/06, odrzucił skargę G. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z dnia 21 grudnia 2005 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie wobec prezesa zarządu zakładu ubezpieczeń od obowiązku posiadania udowodnionej znajomości języka polskiego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że w będącej przedmiotem skargi decyzji organ pouczył stronę skarżącą, iż przysługuje jej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą należy wnieść w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych. Zaskarżoną decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 30 grudnia 2005 r., a więc termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upływał w dniu 30 stycznia 2006 r. Pomimo prawidłowego pouczenia skarżący wniósł skargę na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych w dniu 27 stycznia 2006 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), kierując ją bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła do Sądu w dniu 30 stycznia 2006 r. (data prezentaty Biura Podawczego WSA w Warszawie), a w dniu 6 lutego 2006 r. została przesłana za pośrednictwem urzędu pocztowego do właściwego organu, do którego wpłynęła w dniu 7 lutego 2006 r.
Przywołując te ustalenie Sąd, opierając się na treści art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., stwierdził, że strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych kierując ją (pomimo prawidłowego pouczenia) w sposób nieprawidłowy bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie, już po upływie terminu do jej wniesienia, skarga wpłynęła do organu administracji.
Sąd uznał, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1-3 p.p.s.a. decydowała data nadania skargi przez Sąd pod adresem właściwego organu administracji publicznej.
W ocenie Sądu, zastosowania w tej sprawie nie mógł mieć przepis art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), według którego w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie p.p.s.a. (a więc od dnia 1 stycznia 2004 r.) skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, ze skutkiem określonym w art. 54 § 1, a więc tak, jak gdyby została wniesiona za pośrednictwem tego organu. Dlatego też skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej na to postanowienie G. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Przywołując przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego a mianowicie:
- - art. 65 § 2 k.p.a.- poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż skarżąca nie wniosła skargi w terminie,
- - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż skarżąca wniosła skargę z naruszeniem terminu, a także naruszenie art. 45 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa skarżącej do rozpatrzenia jej sprawy przez niezawisły sąd.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy błędnie przyjmując, iż skarżąca strona wniosła skargę z uchybieniem terminu przewidzianego w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca twierdzi, że w sprawie powinna mieć zastosowanie zasada sformułowana w przepisie art. 65 § 2 k.p.a., zgodnie z którym podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Jej zdaniem podmiot działający bez profesjonalnego pełnomocnika nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji błędnej interpretacji prawa przez WSA.
Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych w odpowiedzi na skargę kasacyjną domagała się jej oddalenia oraz zwrotu od strony skarżącej na jej rzecz niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kasator jako jej podstawę przywołał przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja przytoczonej normy prawnej wskazuje zatem jednoznacznie na to, że decydując się na posłużenie tą podstawą kasacyjną nie wystarczy jedynie wskazać przepisy postępowania, które w ocenie strony skarżącej naruszył Sąd I instancji, ale należy także uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania. To uchybienie proceduralne, może podobnie jak przy pierwszej z podstaw kasacyjnych określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., polegać bądź na błędnej wykładni przepisu postępowania, bądź na jego niewłaściwym zastosowaniu. Istnieje również możliwość naruszenia prawa formalnego w obu jego formach, a to wówczas kiedy niewłaściwe zastosowanie jest następstwem błędnej wykładni treści zawartej w określonej normie prawnej.
W świetle zapisów komentowanego art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie może budzić wątpliwości również to, że chodzi w nim o naruszenie przepisów postępowania, które były stosowane przez wojewódzki sąd administracyjny, lub które powinny być stosowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a skład orzekający zaniechał ich stosowania. Dla dalszych rozważań istotna jest również treść art. 176 p.p.s.a. w części nakładającej na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek przytoczenia nie tylko podstaw kasacyjnych ale i ich uzasadnienie.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjna na trzech zarzutach: naruszeniu art. 65 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 45 Konstytucji.
Odnosząc się wpierw do tego ostatniego zarzutu wskazać należy, iż nie zawiera on jakiegokolwiek uzasadnienia, co czyni go wadliwym w rozumieniu przytoczonego wcześniej art.176 p.p.s.a.
Natomiast zarzucanie Sądowi I instancji naruszenie art. 65 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zupełnie niezrozumiałe. Przepis ten odnosi się bowiem do postępowania administracyjnego a nie sądowoadministracyjnego. Ustawa procesowa /p.p.s.a./ regulująca postępowanie sądowoadministracyjne nie zawiera żadnej normy odsyłającej do stosowania w tym postępowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro zatem Sąd I instancji nie tylko nie stosował, ale i nie mógł zastosować art. 65 § 2 k.p.a. to omawiany zarzut jest całkowicie bezzasadny.
Za nieusprawiedliwiony uznać należy także zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten nakłada na Sąd obowiązek odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Stosownie z kolei do art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Data zatem nadania skargi do właściwego organu decyduje o dochowaniu lub uchybieniu terminu do jej wniesienia. W tej sprawie zaskarżoną decyzję doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 30 grudnia 2005 r. Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 30 stycznia 2006 r. /29 stycznia była niedziela/. Tymczasem skarga została nadana do właściwego organu w dniu 6 lutego 2006 r., a ta okoliczność obligowała Sąd I instancji do zastosowania art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W postępowaniu kasacyjnym regulowanym przepisami Działu IV p.p.s.a. obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta oznacza m.in. pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Jeżeli wskazane w tym środku odwoławczym podstawy okażą się nieusprawiedliwione Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest do oddalenia skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
W myśl natomiast art. 182 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym.
Z naprowadzonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.