Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1489/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę E. N., M. B. - Przedszkola Niepublicznego "P." na uchwałę Rady Gminy Ż. W. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia trybu udzielania, podstawy obliczania i zasad rozliczania dotacji, z następującym uzasadnieniem:
W dniu 30 marca 2007 r. profesjonalny pełnomocnik E. N., M. B. - Przedszkola Niepublicznego "P." wniósł w ich imieniu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na uchwałę Rady Gminy Ż. W. z dnia [...] kwietnia 2006 r.
Sąd I instancji odrzucając skargę podkreślił, iż podlega ona wpisowi stałemu, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wpis stały w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej wynosi 300 zł.
Sąd zauważył, iż przepis § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów - obowiązujący do dnia 17 marca 2006 r. i stanowiący podstawę do wzywania przez Sąd skarżącego reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego do uiszczenia wpisu stałego od skargi - mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt SK 11/05 - został uznany za niezgodny z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. oraz z art. 2 Konstytucji RP i utracił moc.
W ocenie Sądu w sprawach, w których skarga wnoszona jest przez profesjonalnego pełnomocnika opłata powinna być uiszczana - bez wzywania.
Sąd wskazał, iż w niniejszej sprawie opłata sądowa została dokonana w dniu 22 czerwca 2007 r. - po upływie terminu do jej opłacenia.
E. N. i M. B. - Przedszkole Niepubliczne "P." wniosły do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 ust. 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przepisów:
- - art. 220 § 1 i § 3, art. 221 p.p.s.a. oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającego na nie wezwaniu przez przewodniczącego strony skarżącej do uiszczenia opłaty od skargi na uchwałę rady gminy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślili, iż w chwili wnoszenia skargi (za pośrednictwem organu), strona skarżąca nie wie czy skarga zostanie przekazana sądowi administracyjnemu, czy też zostanie przez organ uwzględniona, co czyniłoby zbędnym jej przekazywanie do sądu administracyjnego. W tej sytuacji nie jest możliwe dotrzymanie przez stronę skarżącą wymogów określonych w § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie autora skargi kasacyjnej tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działania są przedmiotem skargi, wyklucza możliwość spełnienia wymogów określonych w wyżej wskazanym paragrafie, albowiem akta sprawy i sama skarga znajdują się cały czas w organie administracji publicznej i mogą do sądu administracyjnego nigdy nie trafić.
Zdaniem skarżących rozwiązanie przyjęte w art. 221 p.p.s.a. dotyczy pism wnoszonych bezpośrednio do sądu administracyjnego, a przepis powyższy nie może być interpretowany rozszerzająco.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 220 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. - zasadą w postępowaniu sądowym jest niepodejmowanie przez Sąd żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata we właściwej formie. Wyjątki powyższej zasady wynikają z przepisów dotyczących podmiotowo-przedmiotowych zwolnień od kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.).
W wypadku zawodowych pełnomocników, takich jak adwokaci i radcowie prawni, wykonanie obowiązku prawidłowego wniesienia opłaty sądowej (wpisu stałego art. 231 § 2 i § 4) stosownie do art. 221 p.p.s.a., opatrzone jest rygorem odrzucenia pisma bez wezwania do uiszczenia takiej opłaty.
W razie wątpliwości co do relacji art. 221 cyt. ustawy, a § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), należy dać pierwszeństwo przepisowi ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 462/04, niepubl.). Trafność powyższego stanowiska znalazła odzwierciedlenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., SK 11/05 (Dz. U. Nr 45, poz. 322), w którym Trybunał orzekł, że § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niezgodny z art. 221 p.p.s.a., co spowodowało utratę mocy obowiązującej przez ten przepis z dniem ogłoszenia tego wyroku. Z regulacji ustawowej wynika bowiem, że jeśli skarga kasacyjna podlega opłacie stałej, to istnieje obowiązek uiszczenia opłaty bez wezwania.
Wskazać należy, iż w obecnym stanie prawnym (po wyroku Trybunału Konstytucyjnego) sądy administracyjne obowiązane są działać na podstawie art. 221 w związku z art. 219 § 1 p.p.s.a. Ten ostatni przepis stanowi, że opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W orzecznictwie przyjęta została wykładnia rozszerzająca, zgodnie z którą opłatę uznaje się za uiszczoną "przy wniesieniu pisma", gdy dokonano jej w terminie do złożenia tego pisma. Powyższa reguła ma zastosowanie bez względu na to, czy skarga została już przekazana sądowi administracyjnemu i czy została jej nadana sygnatura. Żaden przepis nie przewiduje możliwości wzywania profesjonalnego pełnomocnika do uiszczania wpisu stałego, nie ma również podstaw do przedłużania określonego w art. 219 § 1 terminu do jego opłacenia. Art. 221 p.p.s.a., przewiduje odrzucenie nienależycie opłaconej skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1331/07, niepubl.).
Zatem skarga winna zostać opłacona przy jej wniesieniu, zgodnie z art. 219 § 1 ustawy p.p.s.a., nawet jeśli pełnomocnik nie ma możliwości podania sygnatury sprawy, czego wymaga od niego § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli profesjonalny pełnomocnik uchybi obowiązkowi opłacenia skargi bez wezwania, sąd administracyjny jest zobowiązany na mocy art. 221 p.p.s.a. do jej odrzucenia.
Na marginesie podkreślić należy, że wpłacający może podać datę i numer zaskarżonej decyzji, co pozwala uniknąć ewentualnych problemów z identyfikacją uiszczonego wpisu.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art.184 p.p.s.a.