Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Op 307/15, odrzucił skargę C. Sp. z o.o. w Ł. na wystąpienie pokontrolne Powiatu K. z [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji.
W uzasadnieniu, Sąd wskazał, że Centrum Nauki i Biznesu wniosła skargę na czynność dokonaną przez Starostwo Powiatowe w K. polegającą na wydaniu zaleceń pokontrolnych dotyczących zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji oświatowej za 2012 r.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 – dalej u.f.p.) oraz art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 – dalej K.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucając skargę stwierdził, że wystąpienie pokontrolne nie podlega kontroli sądu administracyjnego, albowiem zawiera jedynie ustalenia dotyczące określonego stanu faktycznego oraz wnioski zmierzające do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości, nie będąc rozstrzygnięciem nadzorczym, ani aktem władczej ingerencji w sferę działalności kontrolowanej jednostki.
Spółka C. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z 10 czerwca 2015 r., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz C. Sp. z o.o. kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wystąpienie pokontrolne z przeprowadzonej kontroli w zakresie wydatkowania dotacji oświatowych nakazujące skarżącej dokonanie określonych działań, nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, na którą przysługuje środek zaskarżenia i w konsekwencji odrzucenie skargi C. Sp. z o.o.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skargi na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Aby akt lub czynność podlegały kontroli sądu administracyjnego, muszą spełniać następujące warunki: 1) nie mogą mieć formy decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, 2) muszą mieć charakter publicznoprawny, 3) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) muszą dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Spółka C. wnosząc skargę kasacyjną nie kwestionowała, że wystąpienie pokontrolne samo w sobie nie stanowi formalnego rozstrzygnięcia sprawy – w szczególności nie jest decyzją administracyjną, jak również nie stanowi władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej i nie służą od niego żadne zwyczajne środki odwoławcze. Wskazała natomiast, iż wystąpienie pokontrolne, skoro stwierdza ono uchybienia i wskazuje obowiązek ich usunięcia jest czynnością materialno-techniczną administracji publicznej dotyczącą stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W związku z powyższym może ono podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to nie jest trafne. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny wystąpienie pokontrolne zostało wydane w ramach kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji budżetu Powiatu K., na podstawie § 12 ust. 1 Uchwały Nr [...] Rady Powiatu z [...] listopada 2013 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom niepublicznym i publicznym prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2013 r., poz. 2623).
Ponadto w myśl § 14 ust. 8 uchwały, w terminie 14 dni od dnia podpisania lub odmowy podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego, kontrolujący sporządza wystąpienie pokontrolne kierowane do kontrolowanego, zawierające ocenę kontrolowanej działalności, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości – zalecenia pokontrolne. W przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli nieprawidłowości mających wpływ na prawo lub wysokość dotacji przysługującej kontrolowanemu, Starosta wzywa do zwrotu całości lub części przekazanej dotacji (§ 14 ust. 7 uchwały).
Dlatego należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wezwanie do zwrotu dotacji zawarte w wystąpieniu pokontrolnym, nie rodzi obowiązku, lecz jedynie możliwość zapłaty wskazanej kwoty na zasadzie dobrowolności, nie jest aktem władczej ingerencji organu i nie podlega egzekucji administracyjnej, zatem nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Wystąpienie pokontrolne kończy etap kontroli i w przypadku braku dobrowolnego zwrotu przez stronę dotacji, stanowić będzie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia, które dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia może być poddane kontroli sądu administracyjnego.
Oznacza to, że zalecenie zawarte w wystąpieniu pokontrolnym nie mieści się we wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzygnięciach, gdyż nie dotyczy bezpośrednio uprawnień ani obowiązków strony wynikających z przepisu prawa.
Sąd pierwszej instancji trafnie zatem uznał, że skarga na wystąpienie pokontrolne nie przysługuje i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji