Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 lipca 2011 r. o sygn. VIII SA/Wa 287/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. o nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacją.
Sąd I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy przyjął, będąc związany wykładnią prawa dokonaną w trybie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny zawartą w wyroku z dnia 2 lutego 2011 r. o sygn. II GSK 168/10, że wśród zakwestionowanych czterech pytań dwa z nich, tj. pytanie nr 109 i 204 odpowiadały kryteriom art. 75 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.). Chodzi o to, że pytania były sformułowane poprawnie zgodnie z przyjętymi kryteriami ustawowymi i w oparciu o ich treść możliwe było wskazanie tylko jednej prawidłowej odpowiedzi.
Natomiast co do pytań 75 i 186 podzielił pogląd prawny Sądu I instancji. W związku z tym przyjął, że należało do punktacji dodać 2 pkty dające w rezultacie 189 punktów. Punktacja ta i tak nie dawała pozytywnego wyniku egzaminu skoro należało uzyskać 190 punktów.
W ocenie Sądu I instancji co do wadliwości pytania 193 należało uznać prawidłowość zakwestionowania go przez Ministra Sprawiedliwości, co zostało podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Kontrola powyższa doprowadziła w efekcie do uzyskania negatywnego wyniku z egzaminu konkursowego i z tego powodu skarga została oddalona przy przyjęciu, że decyzja ustalająca ten wynik ma charakter związany a nie uznaniowy.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok w całości złożyła [...]. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wskazując naruszenie prawa materialnego zarzuciła błędne przyjęcie art. 75a ust. 3, art. 75i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.). Naruszenie przepisów postępowania jako mających istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 134 § 1, art. 135, 145 § 1 ust. 1 pkt a/ i c/, art. 151, 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W uzasadnieniu podała, że Sąd I instancji nie zastosował się przy ponownym rozpoznaniu skargi do wiążącej wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 168/10. Z wykładni tej jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji powinien też wypowiedzieć się co do pytania 193 testu na aplikację adwokacką a nie tylko do pytań 109 i 204. Naruszenie powyższe jest o tyle istotne, że nie mogło doprowadzić do oddalenia skargi. Pytanie to, a więc jego sformułowanie nie spełniało wymogów ustawowych określonych w wyżej powołanych przepisach prawa materialnego. Odpowiedź nie mogła zawierać jednoznacznej i bezpośredniej poprawnej odpowiedzi. Naruszenie powyższych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy a oddalenie skargi nie było uzasadnione. Skarżąca na rozprawie podtrzymała zarzut co do wadliwości pytania 193. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozważał oceny tego pytania i przy ponownej ocenie obowiązkiem Sądu I instancji było w tej części dokonać oceny.
Błędnie Sąd I instancji uznał pytanie za prawidłowe choć odpowiedź na to pytanie nie spełniała warunków ustawowych. Potwierdzeniem tego jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2010 r. o sygn. II GSK 854/09. Test egzaminacyjny nie może zawierać pytań, na które udzielenie jednej odpowiedzi uzależnione jest od przyjęcia dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz na które więcej niż jedna odpowiedź może zostać uznana za prawidłową. Zgodnie z tym orzeczeniem udzielenie jednej poprawnej odpowiedzi wymagało zastosowania wykładni systemowej art. 31 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o kontroli skarbowej. Oznacza to, że Sąd I instancji orzekając w tym stanie rzeczy naruszył przepisy oddalając skargę w sytuacji gdy była ona uzasadniona. Skarga kasacyjna wobec tego jest uzasadniona.
Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podał, że zarzuty są nieuzasadnione a wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem.
Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, art. 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Jak wskazano wyżej skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucając zarówno naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie jak i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzutami tymi składająca skargę kasacyjną starała się dowieść, że zakwestionowanie pytania 193 testu było uzasadnione a przez to oddalenie skargi stało się nieuzasadnione. Wynika to z obowiązku badania tego pytania testu przy ponownym rozpoznaniu skargi. Z argumentacją strony skarżącej nie sposób jednak się zgodzić.
Przystępując do oceny zarzutów podniesionych skardze kasacyjnej w pierwszej kolejności należało ocenić naruszenie art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako najdalej idącego. Chodzi zatem o to, czy po ponownym rozpoznaniu skargi w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2011 r. o sygn. II GSK 168/10 Sąd I instancji w pełni zastosował się do wykładni prawa dokonanej w niniejszej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – Sąd I instancji w pełni zastosował się do wykładni prawa dokonanej w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok tylko w stosunku do pytań 109 i 204, przekazując w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania. Ocena pytania 193 nie była objęta zaskarżeniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji, nie była też przedmiotem oceny przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Związanie granicami skargi kasacyjnej powodowało, że Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł objąć zakresem swojej oceny tego pytania.
Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie mógł już rozpoznawać sprawy sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie lecz tylko w takim, w jakim sprawa ta została mu przekazana do ponownego rozpoznania. Przepis art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wbrew wywodom skargi kasacyjnej nie został naruszony, tym bardziej że Sąd I instancji w wyroku z dnia 28 października 2009 r. w sprawie VIII SA/Wa 327/09 uznał prawidłowość zakwestionowanego pytania 193 a skarżąca nie skorzystała z możliwości jego zaskarżenia. Konsekwencją powyższego jest też brak podstaw do naruszenia art. 134 § 1 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Wywody powyższe stanowiły podstawę do przyjęcia także braku podstaw naruszenia prawa materialnego a więc art. 75a ust. 3 i art. 75i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze skoro podstawa ta została powołana w związku z oceną pytania 193. Oceny tej nie może zmienić odwołanie się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2010 r. o sygn. II GSK 854/09 z przyczyn wyżej wskazanych.
Powyższe oznacza, że skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 204 pkt 1 także tej ustawy.