Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 221/12

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M.. M. Sp. j. w K. (dalej skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środka spożywczego zafałszowanego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniach [...], [...] września i [...] października 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiej Inspekcji Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w P. przeprowadzili u skarżącej kontrolę jakości handlowej jaj. W wyniku kontroli, stwierdzono, że w magazynie wyjścia wyrobów gotowych skarżącej znajdują się błędnie oznakowane jaja. Data minimalnej trwałości wybita na skorupie jaj była dłuższa niż 28 dni od dnia ich zniesienia.

Organ uznał, że skontrolowane partie jaj nie spełniają wymagań jakości handlowej ze względu na błędne oznakowanie wskazujące na zafałszowanie, w znaczeniu art. 3 pkt 10 lit. c ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187 poz. 1577 ze zm.; dalej ustawa o jakości), tj. strona umieściła na skorupie datę minimalnej trwałości jaj, która zdaniem organu I instancji była niezgodna z art. 13 rozporządzenia Komisji (WE) nr 589/2008 z dnia 23 czerwca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w sprawie norm handlowych w odniesieniu do jaj (Dz. Urz. UE z 2008 r., Nr L 163 s. 6; dalej rozporządzenie nr 589/2008), a tym samym wprowadziła konsumenta w błąd, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136 poz. 914 ze zm.; dalej ustawa o bezpieczeństwie żywności).

W związku z czym, na podstawie art. 40a ust. 4 w związku z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości, Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w P. wydał decyzję o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł., za fałszowane daty minimalnej trwałości jaj, w związku z przekroczeniem okresu 28 dni od dnia zniesienia.

W wyniku rozpoznania odwołania od wskazanej decyzji, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., uznając, że rozstrzygnięcie decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. nie zostało przedstawione w sposób precyzyjny, uchylił zaskarżoną decyzję i wydał nową, w której jasno i precyzyjnie została sformułowana osnowa decyzji. W decyzji organ II instancji podtrzymał argumenty przedstawione przez organ I instancji.

W wyniku rozpoznania skargi od wskazanej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił ją. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności przypomniano stan faktyczny sprawy oraz treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Następnie wskazano, że bezspornym faktem jest okoliczność, iż cztery partie jaj klasy A, tj. partia [...] szt. jaj klasy wagowej M (data zniesienia [...].09.2010 r.), partia [...] szt. jaj klasy wagowej M (data zniesienia [...].09.2010 r.), partia [...] szt. jaj klasy wagowej L (data zniesienia [...].09.2010 r.), partia 192 szt. jaj klasy wagowej XL (data zniesienia [...].09.2010 r.), były oznakowane na skorupie datą [...].10.2010. Z dokumentów Identyfikacji Handlowej nr [...] z dnia [...].09.2010 r. i nr [...] z dnia [...].09.2010 r., stanowiących załącznik nr [...] do protokołu kontroli, wynika, że przedmiotowe jaja były jajami klasy spożywczej A, więc data minimalnej trwałości powinna być ustalona na nie dłuższą niż 28 dni od dnia zniesienia., a z analizy dat zniesienia zakwestionowanych partii jaj wynika, że data minimalnej trwałości umieszczona na skorupie przekraczała dopuszczalny okres 28 dni od dnia zniesienia, tj. dla partii [...] sztuk jaj spożywczych klasy A i klasy wagowej M o 10 dni, dla partii [...] sztuk jaj spożywczych klasy A i klasy wagowej M o 4 dni, dla partii [...] sztuk jaj spożywczych klasy A i klasy wagowej L o 4 dni, dla partii 192 sztuk jaj spożywczych klasy A i klasy wagowej XL o [...] dni. Wobec powyższego jaja należało przeznaczyć do przemysłu spożywczego lub dokonać wywozu poza terytorium UE, co potwierdziła skarżąca.

W ocenie WSA oznakowanie jaj wskazuje na zafałszowanie w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości, które stanowi przesłankę wystarczającą do nałożenia kary, niezależnie od winy skarżącej.

Przypomniawszy zasadę bezpośredniego stosowania prawa europejskiego i jej konsekwencje, Sąd wskazał, że strona posiadając jaja w magazynie wyrobów gotowych, wprowadziła do obrotu jaja zafałszowane i uznał za bezzasadne twierdzenie strony, że znajdowanie się zakwestionowanych jaj w tym magazynie nie dowodzi, iż firma miała zamiar ich sprzedaży. Fakt znajdowania się jaj w magazynie wyrobów gotowych świadczy, że jaja te były przeznaczone do spożycia, ponieważ w magazynie tym znajdują się również jaja przeznaczone do przemysłu, klasy B oraz jaja w kategorii 3, co jest zgodne z planem zakładu zatwierdzonym przez PIW, natomiast o przeznaczeniu jaj decyduje ostateczna kontrola jakości w dniu wysyłki.

W ocenie Sądu stwierdzone nieprawidłowości wskazują na znaczny stopień naruszenia przepisów dotyczących jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych – producent działał umyślnie, tj. świadomie wprowadził do obrotu jaja, z datą minimalnej trwałości [...] października 2010 r. Stosownie więc do art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości organ nałożył na skarżącą karę pieniężną, mieszczącą się w skali wymiaru kar.

WSA przypomniał charakter kary administracyjnej, a następnie wskazał, że organy słusznie stwierdziły, że oznakowanie jaj wskazuje na zafałszowanie w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości, a nie fałszerstwo w rozumieniu przepisów prawa karnego, więc nie znajduje uzasadnienia argument skarżącej, że wymierzenie kary pieniężnej powinno nastąpić dopiero po udowodnieniu winy.

Sąd I instancji podkreślił, że w toku postępowania administracyjnego strona miała zagwarantowane prawo do czynnego udziału, z którego skorzystała składając wyjaśnienia, które stanowią załączniki do protokołu kontroli. W piśmie z dnia [...] września 2010 r. strona oświadczyła, że nadrukowana data wyniknęła z omyłkowego zaprogramowania drukarki, a prawidłowa data to [...] października 2010 r.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ukarania właścicieli, a nie osób odpowiedzialnych za nadruk błędnej daty na skorupie jaj, zdaniem Sądu kara za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości wymierzana jest wprowadzającemu do obrotu – w tym przypadku wprowadzającym do obrotu jest M. M. Sp. j., a nie pracownik wykonujący czynności nadruku daty.

Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej k.p.a.) oraz oparły rozstrzygnięcie na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto uznano, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od wskazanego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Powołując się na art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzuciła "naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności":

1. 1. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie mocą decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w całości decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w P. z uwagi na to, że "Rozstrzygnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. (...) nie zostało przedstawione w sposób precyzyjny", pomimo tego że organ odwoławczy uprawniony jest do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, jedynie wtedy, gdy rozstrzygnięcie organu I instancji w ocenie organu odwoławczego jest nieprawidłowe z uwagi na niezgodność z przepisami prawa lub z punktu widzenia celowości. Niezgodność z przepisami prawa to niezgodność z przepisami prawa materialnego lub przepisami prawa procesowego przez ich rażące naruszenie lub wadliwą wykładnię;
2. 2. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez uznanie w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, że przedstawienie w sposób nieprecyzyjny rozstrzygnięcia w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w P. stanowi rażące naruszenie prawa i jest wadą istotną decyzji uzasadniającą jej uchylenie;
3. 3. art. 139 k.p.a. poprzez wydanie przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. na niekorzyść strony odwołującej się, pomimo, że organ nie uzasadnił, aby zaskarżona decyzja rażąco naruszała prawo lub interes społeczny, naruszając tym samym zakaz reformationis in peius;
4. 4. art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości poprzez przyjęcie, że definicja ustawowa artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego in fine, iż jest to produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości ma zastosowanie do "fałszowania daty minimalnej trwałości jaj" – tak decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r.;
5. 5. art. 45 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności w związku z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości poprzez uznanie, że dokonano zafałszowania oznakowania artykułu rolno-spożywczego, podczas gdy oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń (...) dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz na dokumentach które są dołączone do środka spożywczego lub odnoszą się do niego, a wobec tego nie można uznać pieczątki umieszczonej na produkcie spożywczym za oznakowanie produktu;
6. 6. art. 25 ust. 2 ustawy o jakości poprzez przeprowadzenie kontroli pod nieobecność kierownika kontrolowanej jednostki lub osoby przez niego upoważnionej, kontrola przeprowadzona była bowiem w obecności Pani M. C., osoby nie będącej kierownikiem spółki, ani niemającej stosownego upoważnienia, która była upoważniona jedynie "do odbioru i podpisania protokołu kontroli" – tak upoważnienie z dnia [...] września 2010 r.;
7. 7. art. 28 ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości poprzez brak ustalenia w protokole kontroli wszelkich niezbędnych elementów jak podanie przyczyn powstania ujawnionych nieprawidłowości, ustalenia osób odpowiedzialnych za ich zaistnienie, a ograniczenie się jedynie do przedstawienia stanu faktycznego stwierdzonego w wyniku kontroli;
8. 8. art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220 poz. 1447 ze zm.; dalej u.s.d.g.) w związku z art. 27a ustawy o jakości poprzez przeprowadzenie w sprawie dowodów z wyjaśnień i oświadczeń Pani M. C. (załączniki do protokołu kontroli), która to osoba nie była ani kierownikiem kontrolowanej jednostki, ani nie była upoważniona do składania wyjaśnień, w sytuacji gdy oświadczenia te miały istotny wpływ na wynik kontroli;
9. 9. art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości w związku z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie w związku z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych, podczas gdy omyłkowo, błędnie oznakowana skorupa produktu – jaj, nie spełnia wymogów definicji produktu zafałszowanego z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie;
10. 10. art. 40a ust. 4 ustawy o jakości poprzez wymierzenie kary pieniężnej skarżącej w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych podczas, gdy organem uprawnionym do wymierzenia w drodze decyzji kary pieniężnej jest właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli wojewódzki inspektor inspekcji handlowej;
11. 11. art. 40a ust. 5 ustawy o jakości poprzez nieuwzględnienie przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej stopnia szkodliwości czynu, zawinienia, zakresu naruszenia ani dotychczasowej działalności podmiotu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty, mające wspierać podniesione w niej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. – zatytułowanym "Replika na Odpowiedź na skargę kasacyjną..." – skarżąca, nawiązując do argumentacji wyrażonej w odpowiedzi na skargę kasacyjną, podtrzymała w całości zarzuty, wnioski i twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wniesiona skarga kasacyjna jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie trzeba przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne nie rozpoznają ponownie sprawy administracyjnej, ale jedynie –stosownie do przepisów art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez "kontrolę działalności administracji publicznej" pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

1. 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, co w niniejszej sprawie należy szczególnie podkreślić, stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a więc w tych granicach, jakie sama strona wnosząca ten środek odwoławczy nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może (działając na podstawie i w granicach prawa –por. art. 7 Konstytucji RP) podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.

Wobec takich regulacji nie ulega wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Z kolei z art. 176 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że skarga powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego –uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już zwracał uwagę, że skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. np. wyrok NSA z 17.

06. 2008 r., sygn. akt II OSK 665/07; LEX nr 485017). Wielokrotnie też zwracał uwagę, iż wobec wynikającej z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasady związania granicami skargi kasacyjnej obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest zapewnienie poprawnego sporządzenia tego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, ich uzupełnienia, formułowania domysłów co do tego o naruszenie jakiego to przepisu mogło chodzić w świetle wywodów skargi kasacyjnej, jak też stawiania hipotez w zakresie uzasadnienia postawienia obrazy danego przepisu (tak np. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. akt II GSK 107/07; z dnia 24 marca 2006 r. sygn. akt I FSK 741/05, LEX nr 201531; z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt I FSK 383/05, LEX nr 18517; z dnia 22 czerwca 2005 r. sygn. akt FSK 2574/05, LEX nr 173331; z dnia 17 czerwca 2005 r. sygn. akt I FSK 4/05, LEX nr 173353; z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1436/04, LEX nr 23857 i wiele innych).

Niezbędne jest także zaakcentowanie, że wymienione w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. "naruszenie przepisów postępowania" odnosi się do przepisów postępowania sądowego (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2007 r. sygn. akt II GSK 107/07; z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 104/05, publ. OSP z. 1 z 2007 r., z glosą aprobującą A. Kubiak-Kozłowskiej; z dnia 6 stycznia 2005 r. sygn. akt FSK 914/04, LEX 177030; z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt II GSK 66/05, LEX nr 168082 i wiele innych).

Przypomnienie owych szczególnych wymogów związanych ze skargą kasacyjną, w przypadku rozpoznawanej sprawy, jest o tyle konieczne, że wniesiona skarga kasacyjna została sformułowana w sposób całkowicie uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie jej prawidłowej merytorycznej kontroli i chociażby już z tego względu nie mogła ona przynieść spodziewanego przez stronę wnoszącą ten środek zaskarżenia skutku.

Przede wszystkim należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej przywołany został jedynie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (vide str. 2 akapit drugi skargi kasacyjnej) – co by mogło wskazywać, że wniesiona skarga kasacyjna opiera wyłącznie na pierwszej podstawie kasacyjnej (naruszenia prawa materialnego), jednakże zarzucono w niej "naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy" – co z kolei wskazuje, że jednak opiera się ona na obu określonych w punktach 1 i 2 art. 174 p.p.s.a. podstawach. Bardziej istotne jest jednak to, że wobec żadnego spośród 11 sformułowanych skardze kasacyjnej zarzutów (vide pkt 1 – 11 na str. 2 – 4 skargi kasacyjnej) nie wskazano nawet, czy został on podniesiony w ramach pierwszej, czy też drugiej podstawy kasacyjnej, a więc które przesłanki, spośród określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny powinien brać pod uwagę przy ocenie zasadności danego zarzutu.

Z tym zastrzeżeniem, przyjmując założenie, że zarzuty sformułowane w pkt 1, 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej zostały podniesione w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (naruszenia przepisów postępowania), należy zauważyć, że zostały one sformułowane bez wskazania na powiązanie z jakimkolwiek oznaczonym konkretnie przepisem regulującym postępowanie przed sądem administracyjnym. Samo powoływanie się przez skargę kasacyjną na obrazę 138 § 1 pkt 2, art. 107 § 1 i art. 139 k.p.a nie jest – jak już podniesiono – wystarczające dla skutecznego postawienia zarzutu w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wymienione w skardze kasacyjnej przepisy k.p.a. regulują jedynie postępowanie przed organami administracji publicznej. Nie wyznaczają natomiast reguł postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego w pierwszej instancji zaskarżonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., przeciwko któremu przecież była skierowana skarga kasacyjna.

Tego niedostatku nie mógł zaś skorygować samodzielnie i działając z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny, skoro, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., do niego należało rozpoznanie sprawy tylko w granicach skargi kasacyjnej.

Jak już wyżej wspomniano, w piśmie zatytułowanym "Replika na Odpowiedź na skargę kasacyjną...", skarżąca spółka podtrzymała zarzuty, wnioski i twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej, stwierdzając, że "podstawy kasacyjne sformułowane zostały w sposób odpowiadający wymogom art. 176 p.p.s.a." Dla porządku należy więc wskazać, że to nie art. 176 p.p.s.a., lecz art. 174 p.p.s.a. – w punktach 1 i 2 – określa podstawy kasacyjne i to zawarte w tych punktach przesłanki (naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie – pkt 1 oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – pkt 2) stanowią dla Naczelnego Sądu Administracyjnego punkt odniesienia dokonywanych przezeń ocen (zasadności /niezasadności) podnoszonych w skardze kasacyjnej – w ramach danej podstawy kasacyjnej – zarzutów. Z art. 183 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wynika, że strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.

Analizując treść przedłożonej przez skarżącą "Repliki...", stwierdzić należy, że zawarte w niej argumenty, nie tylko nie uzasadniają podstaw kasacyjnych, lecz dodatkowo potęgują przedstawione już wyżej wątpliwości co do tego, w ramach której z określonych w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych należy rozpoznawać (oceniać) sformułowane w punktach 1 – 11 petitum skargi kasacyjnej zarzuty. Kasator powołał się bowiem w niej m.in. na wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 19/11, zacytował z niego fragment zdania, że "obowiązkiem kasatora jest sprecyzowanie zarzutów kasacyjnych, tj. wskazanie, które przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały naruszone", stwierdził, że "obowiązek ten został spełniony", gdyż w skardze kasacyjnej "wskazano zarzuty zgodnie z wymogiem art. 174 p.p.s.a." i ponownie wymienił (w "jednym ciągu", na str. 2- 3 "Repliki...") wszystkie te przepisy (w tym również przepisy k.p.a.), które zostały wymienione w punktach 1 – 11 petitum skargi kasacyjnej.

Ponownie jednak nie wskazał, które spośród owych 11 sformułowanych skardze kasacyjnej zarzutów zostały podniesione w ramach pierwszej, a które w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Sam fakt, że w zacytowanym przez kasatora fragmencie zdania z ww. wyroku NSA z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 19/11, wyraźnie jest mowa wyłącznie o przepisach "prawa materialnego" (i tego właśnie, tj. "rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego" dotyczy cały akapit, z którego ów fragment zdania pochodzi), mógłby wskazywać, że wszystkie sformułowane w punktach 1 – 11 petitum skargi kasacyjnej zarzuty należało rozpatrywać w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (zwłaszcza że powołano w niej tylko "art. 174 pkt 1" p.p.s.a.). Jednakże – gdyby tak było, tzn. gdyby rzeczywiście wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zostały podniesione w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej – należy również zauważyć, że w przywołanym przez kasatora w ww. "Replice..." wyroku NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 19/11, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, iż "Art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazuje, że podstawę skargi kasacyjnej może stanowić naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że obowiązkiem kasatora jest sprecyzowanie zarzutów kasacyjnych, tj. wskazanie, które przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały naruszone". Tymczasem nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej skardze kasacyjnej kasator nawet nie nawiązał do określonych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przesłanek czy to "błędnej wykładni", czy też "niewłaściwego zastosowania" wymienionych w punktach 1 – 11 petitum skargi kasacyjnej przepisów.

Poza tym należy także zauważyć, że treść skargi kasacyjnej zupełnie pomija bezpośrednie odniesienie się (krytykę) do wywodów Sądu I instancji odnoszących się w szczególności do problematyki związanej z pojęciem artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości, jak również do zawartych w zaskarżonym wyroku rozważań Sądu odnoszących się do prawidłowości (podstaw prawnych) nałożenia kary pieniężnej na skarżącą spółkę za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych – co było konieczne wobec tego, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko wyrokowi Sądu I instancji. W pełni podzielając konsekwentnie prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny pogląd, że zarzut naruszenia prawa materialnego, jako podstawa skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do powołania przepisu prawa materialnego, ale musi wskazywać zarówno sposób naruszenia tego przepisu, jak i wyjaśnienie na czym polegała w danym przypadku błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie konkretnego przepisu (vide np. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt II GSK 107/07), stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga kasacyjna tego wymogu nie spełnia. A zatem podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie mogły odnieść spodziewanego przez stronę skarżącą skutku.

Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny jedynie na marginesie zauważa, że nawet jedyny w miarę jasno i wyraźnie nawiązujący do jednej z określonych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przesłanek zarzut błędnej ("niedozwolonej dowolnej", "rozszerzającej") wykładni "...przepisów art. 40a Ustawy o jakości handlowej. A wykładnia ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 40a ust. 1 pkt 4 Ustawy o jakości handlowej" (vide trzeci akapit na str.12 oraz przedostatnie zdanie na str. 16 skargi kasacyjnej) został sformułowany w sposób uniemożliwiający dokonanie jego prawidłowej kontroli. Trzeba bowiem zauważyć (abstrahując od tego, że zarzut ten został podniesiony dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i nie daje się go wprost odnieść do żadnego spośród 11 podniesionych w punktach 1 – 11 petitum skargi kasacyjnej zarzutów), że art. 40a ww. ustawy o jakości składa się z kilku odrębnych jednostek redakcyjnych (ustępy 1- 8, przy czym sam ustęp 1 składa się z 5 punktów, regulujących całkiem różne kwestie), zaś ze sposobu zredagowania tego zarzutu nie wynika nawet dość jasno to, czy rzeczywiście dotyczy on całego art. 40a ustawy o jakości (jak to ujęto w skardze kasacyjnej), czy też tylko art. 40a ust. 1 pkt 4. Przede wszystkim jednak trzeba zauważyć, że cała mająca wspierać ów zarzut argumentacja (vide str. 12 – 16 skargi kasacyjnej) w ogóle nie odnosi się do przesłanki "błędnej wykładni" ("przepisów art. 40a Ustawy o jakości handlowej", w tym również art. 40a ust. 1 pkt 4), lecz sprowadza się do kwestionowania prawidłowości dokonanego przez orzekające w tej sprawie organy i zaakceptowanego przez Sąd I instancji ustalenia, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości, co uzasadniało nałożenie na skarżącą spółkę kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowości tego ustalenia (i dokonanej przez Sąd I instancji jego oceny) kasator nie podważył. Stwierdzić przy tym należy, że przywołane przez kasatora w uzasadnieniu tego zarzutu poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, jak również Trybunału Konstytucyjnego odnoszące się do (najogólniej mówiąc) niedopuszczalności rozszerzającej wykładni "przepisów o charakterze represyjnym" – niewątpliwie słuszne i które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela – nijak się mają do prawidłowo ustalonych i niebudzących wątpliwości okoliczności tej sprawy.

Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego też, stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.