Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę "B. C." Spółki z o.o. w K. na pismo Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie wezwania do usunięcia nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania kasyn gry.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca spółka wniosła skargę na opisane pismo Ministra Finansów wzywające do usunięcia, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania kasyn gry polegających na ograniczeniu urządzania gier cylindrycznych oraz gier w karty do wybranych godzin i dni w tygodniu, poprzez przywrócenie organizowania wymienionych gier we wszystkich dniach i godzinach otwarcia kasyn gry oraz powiadomienie organu o terminie i sposobie usunięcia nieprawidłowości. W ocenie skarżącej pismo Ministra Finansów było aktem z zakresu administracji, o którym mowa w art. 3 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) gdyż został wydany w sprawie indywidualnej, dotyczy uprawnień i obowiązków adresata wynikających z przepisów prawa - ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h), nakazuje określone działanie związane z wykonywaniem praw i obowiązków wynikających z tych przepisów i koncesji oraz nie podlega zaskarżeniu do organu wyższego stopnia. Wobec tego podlegało kontroli sądu administracyjnego.
Sąd I instancji wskazując na treść art. 3 § 2 p.p.s.a. stwierdził, że objęte skargą spółki pismo Ministra Finansów nie spełniało kryteriów o których mowa w punkcie 4 powołanego przepisu i tym samym nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Sąd podkreślił, że podstawę prawną pisma organu (wezwania) stanowił art. 58 u.g.h. zgodnie, z którym organ udzielający koncesji lub zezwolenia może wezwać podmiot, któremu udzielono koncesji lub zezwolenia, do usunięcia stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie i powiadomienia tego organu o terminie i sposobie ich usunięcia. Wskazał również, że zgodnie z art. 59 u.g.h. organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia, w drodze decyzji, cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, między innymi w przypadku nieusunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą koncesją lub zezwoleniem, lub z warunkami określonymi w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie (pkt 1), czy w przypadku rażącego naruszenia warunków określonych w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie, lub innych określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności, na którą udzielono koncesji lub zezwolenia (pkt 2).Decyzja o cofnięciu koncesji zapaść może dopiero w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które wszczynane jest między innymi w sytuacji, gdy strona nie zastosuje się do skierowanego do niej wezwania o którym mowa w art. 58 u.g.h.
Wobec tego, w ocenie Sądu I instancji, wydanie przez Ministra Finansów wezwania, o którym mowa w powołanym przepisie bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem nie spełnia kryteriów określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Z tych przyczyn skarga spółki na pismo organu z dnia 16 października 2014 r. podlegała odrzuceniu.
Skargą kasacyjną B. C. Spółka z o.o. w K. zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- a. art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wezwanie do usunięcia stwierdzonych uchybień, o którym mowa w art. 58 u.g.h. nie mieści się w zakresie kategorii aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a w konsekwencji stwierdzenie, że skarżącej nie przysługiwała skarga do sądu, do doprowadziło do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.;
- b. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia WSA w W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Niezasadny jest zarzut sformułowany w punkcie a) skargi kasacyjnej w oparciu, o który wraz z przedstawioną w uzasadnieniu argumentacją, skarżąca kasacyjnie spółka wywodzi, iż w jej ocenie pismo Ministra Finansów stanowiące wezwanie do usunięcia nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania kasyn gry polegających na ograniczeniu urządzania gier cylindrycznych oraz gier w karty do wybranych godzin i dni w tygodniu, poprzez przywrócenie organizowania wymienionych gier we wszystkich dniach i godzinach otwarcia kasyn gry oraz powiadomienie organu o terminie i sposobie usunięcia nieprawidłowości, jest aktem bądź czynnością organu dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tym samym podlega kontroli sądu administracyjnego.
Stanowisko to jest błędne i wynika z niewłaściwej interpretacji art. 58 ustawy o grach hazardowych. Stanowi on, że organ udzielający koncesji lub zezwolenia może wezwać podmiot, któremu udzielono koncesji lub zezwolenia, do usunięcia stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie i powiadomienia tego organu o terminie i sposobie ich usunięcia. Określone powołanym przepisem uprawnienie odpowiedniego organu do wezwania podmiotu do podjęcia określonych czynności zmierzających do usunięcia stwierdzonych uchybień w określonym terminie nie ma charakteru aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej rozstrzygającego o uprawnieniach lub obowiązkach podmiotu, do którego skierowano wezwanie jak również nie wpływa na jego materialnoprawną sytuację. Nie nakłada na wezwany podmiot obowiązków, których wykonanie bądź niewykonanie będzie powodowało określone skutki prawne jak również nie kształtuje w jakimkolwiek zakresie uprawnień przysługujących podmiotowi.
W istocie wezwanie jest czynnością organu: (1) wskazującą podmiotowi na istnienie, stwierdzonych uprzednio, nieprawidłowości w zakresie stanu faktycznego bądź prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalności objętą koncesją lub zezwoleniem albo regulaminem; (2) wyznaczającą termin do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, którego celem jest przywrócenie prowadzenia działalności do stanu faktycznego lub prawnego zgodnego z regulacjami zawartymi w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie; (3) umożliwiającego organowi podjęcie kolejnych działa w przypadku nieusunięcia w wyznaczonym terminie stwierdzonych uchybień.
Niewątpliwie, bowiem art. 58 u.g.h. łączyć należy z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy. Regulacja zawarta w ustępie 1 art. 59 u.g.h. określa, że organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia, w drodze decyzji, cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, w przypadku nieusunięcia w wyznaczonym terminie stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z przepisami regulującymi działalność objętą koncesją lub zezwoleniem, lub z warunkami określonymi w koncesji, zezwoleniu lub regulaminie. To zatem nieusunięcie, a więc nie podjęcie przez podmiot czynności zmierzających do usunięcia uchybień, do których wezwany został przez organ w trybie art. 58 u.g.h., powodować będzie podjęcie przez organ działań, które mieć będą wpływ na sytuację materialnoprawną podmiotu (cofnięcie w całości lub części zezwolenia lub koncesji w formie decyzji).
Analiza przywołanych przepisów w sposób bezsprzeczny wskazuje, że wezwanie, o którym mowa w art. 58 u.g.h. nie jest aktem bądź czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 3 pkt 4 p.p.s.a. Umożliwia organowi wyłącznie spowodowanie po stronie podmiotu podjęcia czynności "naprawczych" w stosunku do zaistniałych i stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie prowadzonej działalności bądź podjęcie już przez sam organ następczych działań władczych, o których mowa w art. 59 u.g.h.
Skoro omawiane wezwanie z art. 58 ug.h. nie klasyfikuje się do aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to w konsekwencji nie podlega ono kontroli sądów administracyjnych, a wiec i ich kognicji, co trafnie stwierdził Sąd I instancji.
Bezzasadności zarzuty z punktu a) skargi kasacyjnej powoduje, że również zarzut z jej punktu b) niewłaściwego zastosowania art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony. Przepis ten obliguje, bowiem sąd do odrzucenia skargi jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec tego, że Sąd I instancji niewadliwie stwierdził niepodleganie wezwania określonego w art. 58 u.g.h. kontroli sądowoadministracyjnej, zobligowany był do odrzucenia skargi wniesionej przez spółkę.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.