Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę D. Spółki z o.o. w K. na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności uzupełnienia i poprawek wprowadzonych do opisu wynalazku.
Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:
skarżąca spółka w dniu 27 czerwca 2010 r. zgłosiła do ochrony wynalazek pt.: "Sposób wytwarzania napisów i wzorów na wyrobach piekarniczych, w szczególności na ciastkach oraz urządzenie do wytwarzania napisów i wzorów na wyrobach piekarniczych, w szczególności na ciastkach". W dniu 28 marca 2013 r. spółka złożyła uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia, które dotyczyły dodatkowego określenia temperatury 84 °C ±10 °C, do jakiej wstępnie schładza się pieczone produkty dla uzyskania na ich powierzchni skorupki o twardości umożliwiającej wygniecenie wzoru o ostrych niezapadniętych krawędziach.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Urząd Patentowy RP stwierdził niedopuszczalność uzupełnień i poprawek wykraczających poza to co zostało ujawnione w opisie i zastrzeżeniach w dniu dokonania zgłoszenia wynalazku i wezwał skarżącą do ich usunięcia w terminie 1 miesiąca. Organ uznał, że uzupełnienia dotyczyły parametru temperatury (84 °C ±10 °C) nie występującego w pierwotnej wersji zgłoszenia.
Objętym skargą postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. organ utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie przywołując art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r., Prawo własności przemysłowej (tekst jedn: Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.), zgodnie z którym do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia patentu zgłaszający może, z zastrzeżeniem ust. 2, wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia, które nie mogą jednakże wykraczać poza to, co zostało ujawnione jako przedmiot rozwiązania w opisie wynalazku w dniu dokonania zgłoszenia.
W ocenie organu niewątpliwym było, że parametryczne określenie zakresu temperatur, wprowadzone w wersji nadesłanej w dniu 28 marca 2013 r., było bardziej szczegółowe, niż określenie opisowe zamierzonych efektów w ogólnie określonych wyrobach piekarniczych, których to parametrów tych nie dało się wywieźć wprost z pierwotnego zgłoszenia, gdyż nie zostały one nigdzie wymienione w pierwotnym zgłoszeniu.
Sąd I instancji oddalając skargę na to postanowienie wskazał, że istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy zgłoszone przez skarżącą spółkę zmiany zastrzeżeń patentowych spełniały kryteria, o których mowa w art. 37 ust. 2 p.w.p., a więc czy rozszerzyły w sposób niedopuszczalny pierwotny zakres żądanej ochrony i czy organ prawidłowo zastosował w tej sytuacji art. 46 ust. 2 p.w.p.
Zdaniem Sądu I instancji szczególnej uwadze podlegają wszelkie dokonywane w zastrzeżeniach zmiany z uwagi na to, że określają one zakres żądanej ochrony. W jego ocenie dopuszczalne są na ogół zmiany w zastrzeżeniach ograniczające ten zakres (zawężenie zakresu parametrów oraz wprowadzenie zmiany cechy, polegające na zastąpieniu ogólnego jej określenia przez bardziej szczegółowe), jednakże pod wyraźnym warunkiem, że to szczegółowe określenie występuje gdziekolwiek w opisie zgłoszeniowym. Niedopuszczalne są natomiast zmiany w zastrzeżeniach rozszerzające określony przez nie zakres ochrony, na przykład poprzez rozszerzenie zakresu parametrów procesu, wprowadzenie nowych kategorii wynalazku nieujawnionych w wersji pierwotnej opisu zgłoszeniowego wynalazku, czy też wprowadzenie do zastrzeżeń patentowych w celu ograniczenia zakresu ochrony nowej wartości parametru technicznego, która nie była wymieniona konkretnie w opisie zgłoszenia.
Sąd stwierdził, że przywołana niedopuszczalność zmiany w zastrzeżeniach miała miejsce w tej sprawie, albowiem złożone przez spółkę uzupełnienia dotyczyły dodatkowego, wcześniej nieistniejącego określenia temperatury, do jakiej wstępnie schładza się pieczone produkty dla uzyskania na ich powierzchni skorupki o twardości umożliwiającej wygniecenie wzoru o ostrych niezapadniętych krawędziach. Parametry te nie występowały w pierwotnej wersji zgłoszenia, wobec czego uznać je należało, zdaniem Sądu, za zamianę zastrzeżenia rozszerzającą pierwotnie żądany zakres ochrony.
Sąd zauważył ponadto, że w sprawie zostały zgłoszone merytoryczne argumenty na skutek pisma Urzędu. Zajął on zatem stanowisko o charakterze merytorycznym, nie korzystając z możliwości umorzenia postępowania w trybie art. 46 ust. 2 p.w.p. Stwierdził, że wydając zaskarżone postanowienie organ nie zamknął tym samym spółce możliwości zgłaszania innych poprawek czy uzupełnień, uwzględniających podniesione w postanowieniu zastrzeżenie.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Skargą kasacyjną D. Spółka z o.o. w K. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
- 1. przepisów postępowania, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sformułowanie w zaskarżonym wyroku szeregu tez wzajemnie się wykluczających;
- 2. przepisów postępowania, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn niedopuszczenia możliwości zastąpienia opisowego określenia parametrów technicznych procesu objętego wynalazkiem, wskazaniem tych danych przy użyciu parametrów technicznych;
- 3. przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia pomimo naruszenia w postępowaniu administracyjnymi przepisów prawa materialnego - art. 34 p.w.p. oraz przepisów postępowania – art. 7, art. 8,art. 80, art. 77 i art. 107 K.p.a.
Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Urząd Patentowy RP, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, podtrzymała swojej dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. spółka, podtrzymała w całości wnioski i zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, podnosząc dodatkową argumentacje dotyczącą zarzutów: naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez (1) niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn niedopuszczenia możliwości zastąpienia opisowego określenia parametrów technicznych procesu objętego wynalazkiem, wskazaniem tych samych danych przy użyciu parametrów technicznych, (2) sformułowanie w zaskarżonym wyroku szeregu tez wzajemnie wykluczających się; naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia pomimo naruszenia w postępowaniu administracyjnymi przepisów prawa materialnego (art. 37 p.w.p.) oraz przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych) oraz art. 7, 8, 80 i 107 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć. Zatem, do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych naruszonych przez Sąd I instancji i wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd - w odniesieniu do przepisów procesowych. Z omawianych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.
W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego, które to naruszenie w ocenie skarżącej kasacyjnie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów prawa materialnego, tj.: art. 34 p.w.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sposób sformułowania i uzasadnienia tych zarzutów, pomieszczonych w analizowanej skardze kasacyjnej, powoduje konieczność ich łącznego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyczyn niedopuszczenia możliwości zastąpienia opisowego określenia parametrów technicznych procesu objętego wynalazkiem, wskazaniem tych danych przy użyciu parametrów technicznych oraz poprzez sformułowanie w zaskarżonym wyroku szeregu tez wzajemnie się wykluczających. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera wszystkie wymagane treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy ujęte w stopniu pozwalającym na dokonanie kontroli zaskarżonego tu wyroku.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej został sformułowany jako naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia pomimo naruszenia w postępowaniu administracyjnymi przepisów prawa materialnego - art. 34 p.w.p. oraz przepisów postępowania – art. 7, art. 8,art. 80, art. 77 i art. 107 K.p.a. W piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2015 r. strona skarżąca kasacyjnie wskazała na "oczywistą omyłkę" polegającą na wskazaniu art. 34 zamiast art. 37 p.w.p. oraz dodała zarzuty dot. naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Odnosząc się do tych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny ich nie podzielił. Po pierwsze niedopuszczalnym było sformułowanie w piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2015 r. nowych zarzutów kasacyjnych, tj. zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Art. 183 § 1 zd. 2 p.p.s.a., na który powołała się strona skarżąca kasacyjnie w analizowanym piśmie procesowym pozwala na przytoczenie dodatkowego uzasadnienia zarzutów pomieszczonych w skardze kasacyjnej, ale nie pozwala na formułowanie nowych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał natomiast za "oczywistą omyłkę" wskazanie przez skarżącą kasacyjnie art. 34 p.w.p. zamiast art. 37 p.w.p. Nie podzielił natomiast zarzutu kasacji naruszenia przez Sąd I instancji tego przepisu, który sprowadza się do twierdzenia kasatora, iż Sąd I instancji w zaskarżonym tu wyroku rozpatrzył sprawę z punktu widzenia art. 37 ust. 2 p.w.p. zamiast art. 37 ust. 1 p.w.p.
Istotnie Sąd I instancji omyłkowo w niektórych akapitach uzasadnienia swojego wyroku wskazał na ust. 2 art. 37 p.w.p., ale z innych akapitów tego uzasadnienia oraz z całej jego treści jasno wynika, iż analizował sprawę w oparciu o treść ust. 1 art. 37 p.w.p. (por.: s. 6 – akapit 3 i 5 i s. 9 – akapit 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Skoro zatem strona skarżąca kasacyjnie powołuje się na swoją "oczywistą omyłkę" we wskazaniu przepisu prawa materialnego w skardze kasacyjnej, winna tę samą miarę zastosować także dla "oczywistej omyłki" popełnionej przez Sąd I instancji. Ta "oczywista omyłka" Sądu I instancji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Rozważania Sądu I instancji i jego rozstrzygnięcie oparte są bowiem o treść art. 37 § 1 p.w. Przepis ten stanowi, że: "Do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia patentu zgłaszający może, z zastrzeżeniem ust. 2, wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia wynalazku, które nie mogą wykraczać poza to, co zostało ujawnione, w dniu dokonania zgłoszenia, jako przedmiot rozwiązania w opisie zgłoszeniowym wynalazku obejmującym opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki." Natomiast art. 37 ust. 2 p.w.p. stanowi, iż: "Zmiana zastrzeżeń patentowych w sposób rozszerzający pierwotny zakres żądanej ochrony może być dokonana tylko do czasu ogłoszenia o zgłoszeniu i przy zachowaniu ograniczenia określonego w ust.1".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia Urzędu Patentowego RP pod kątem zgodności z treścią przepisu art. 37 ust. 1 p.w.p. oraz przestrzegania prawa procesowego przy jego wydawaniu. Sąd I instancji zasadnie stwierdził, iż: "nie narusza prawa uznanie przez Urząd Patentowy, że nadesłana przez zgłaszającego poprawiona wersja dokumentacji zgłoszenia podlegać musi ocenie z punktu widzenia art. 37 ust. 1 i dokonana na tej podstawie ocena w odniesieniu do wersji nadesłanej przez skarżącą w dniu 28 marca 2009 r., stwierdzająca niedopuszczalność uzupełnień i poprawek wykraczających poza to, co zostało ujawnione w opisie w dniu dokonania zgłoszenia wynalazku i wezwanie do ich usunięcia poprzez zastosowanie trybu przewidzianego w art. 46 ust. 2 p.w.p., prawa nie narusza." Jak podkreślił Sąd I instancji na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z następującym stanem faktycznym – dopełnienie wezwania wykracza poza to, co zostało ujawnione w dniu dokonania zgłoszenia.
Rację ma Sąd I instancji, przywołując pogląd wyrażony w literaturze przedmiotu, iż w przypadku możliwości zmiany zastrzeżeń patentowych w sposób rozszerzający pierwotny zakres żądanej ochrony (możliwy do czasu ogłoszenia o zgłoszeniu) jest on dopuszczalny jedynie pod warunkiem, że nie zmienia to istoty rozwiązania ujawnionej w opisie wynalazku jako przedmiotu zgłoszenia. "Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, bowiem w opisie wynalazku nie wskazano temperatury 84o C ± 10o C do jakiej schładza się wstępnie pieczone produkty." (s. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.
Co do zarzutu naruszenia art.7, art. 8, art. 77, 107 k.p.a. przez organ patentowy, którego w ocenie kasatora nie dostrzegł Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż brak jest w skardze kasacyjnej precyzyjnego sformułowania tych zarzutów, bowiem artykuły te – art. 77 i art. 107 k.p.a. - składają się z kilku jednostek redakcyjnych (paragrafów), a skarżąca kasacyjnie nie wskazała o które jednostki redakcyjne tych artykułów k.p.a. mu chodzi. Nadto w art. 7 k.p.a. ustawodawca sformułował kilka zasad ogólnych, a zatem kasator winien precyzyjnie wskazać, o którą zasadę lub zasady mu chodzi. Ponadto skarżąca kasacyjnie Spółka nie uzasadniła tych zarzutów ani w skardze kasacyjnej, ani w piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2015 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Są Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.