Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 25 października 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 627/16 oddalił skargę [...] Spółki z o.o. w likwidacji w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Decyzją z [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 220 §2 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) w związku z art. 8 i art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: ustawa o grach hazardowych), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Kielcach z [...] października 2014 r. nr [...] cofającą rejestrację automatu do gier o nazwie [...] nr [...], nr poświadczenia rejestracji [...].
W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie dowiodło, że na urządzeniu zarejestrowanym jako automat do gier o niskich wygranych urządzano gry za stawki wyższe niż przewidziane art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, co wynika z eksperymentu odtworzenia gry przeprowadzonego w dniu 21 czerwca 2011 r., a także z opinii biegłego sądowego oraz z opinii z dnia 26 czerwca 2014 r. nr [...] wydanej przez upoważnioną przez Ministra Finansów Jednostkę Badającą tj. Wydział Elektrotechniki i Informatyki Politechniki Rzeszowskiej. Spełnione zostały zatem przesłanki cofnięcia rejestracji automatu określone w art. 23 a ust. 7 ustawy o grach hazardowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że dla oceny legalności postępowania i wydanych w nim decyzji istotne jest, że rejestracja automatu nastąpiła pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych, która z dniem 1 stycznia 2010 r. została uchylona przez ustawę o grach hazardowych, która w sposób kompleksowy uregulowała powyższe zagadnienia. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie organ zasadnie zastosował przepisy nowe. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129), tym samym utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów do gier o niskich wygranych. Wspomnianą zasadę potwierdził również art. 11 ustawy ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej z 26 maja 2011. r., zgodnie z którym poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie przepisów dotychczasowych w celu dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów do gier o niskich wygranych zachowały ważność do czasu ich wygaśnięcia albo cofnięcia zgodnie z art. 23a ust. 6 i 7 ustawy zmienianej w art. 1, czyli ustawy o grach hazardowych.
Zatem, po wejściu w życie nowelizacji, to jest od 14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Treść noweli została notyfikowana w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o grach hazardowych automaty i urządzenia do gier powinny być przystosowane do ochrony praw grających i realizacji przepisów ustawy. Ponadto art. 23a ust. 7 ustawy przyznaje naczelnikowi urzędu celnego uprawnienia do cofnięcia rejestracji automatu lub urządzenia do gier przed wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Z przytoczonych przepisów wynika, że rejestracja danego automatu może być cofnięta przed jej wygaśnięciem, o ile urządzenie nie spełnia warunków określonych w ustawie, certyfikaty ich legalności budzą wątpliwości i wymagają weryfikacji.
W ocenie Sądu I instancji, organy prawidłowo ustaliły na podstawie opinii Jednostki Badającej, że sporny automat umożliwiał przeprowadzenie gier za jednorazową stawkę wyższą niż 0,50 zł, co stanowi naruszenie art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Wnioski opinii potwierdzają ustalenia eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych oraz opinii biegłego sądowego z zakresu elektroniki, radiokomunikacji i telekomunikacji ruchomej, sporządzonej w sprawie o przestępstwo skarbowe.
Zdaniem WSA, organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy w sprawie, a uwzględnienie wniosków dowodowych strony nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd I instancji zgodził się z organem, że przepisy § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz.U. z 2012 r. poz. 312) nie stanowiły bezpośredniej podstawy wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do twierdzeń strony skarżącej, że automat powinien zostać zbadany z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w dniu jego rejestracji WSA zauważył, że w rozpatrywanej sprawie istotny jest sposób działania automatu stwierdzony w czasie dokonywania ustaleń dla celów niniejszego postępowania.
Skargę kasacyjną wywiodła spółka, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; powoływana jako: p.p.s.a.) zarzuciła:
- 1. naruszenie przepisów postępowania tj.:
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na jego bezzasadnym niezastosowaniu, a w konsekwencji nieuchyleniu zaskarżonej decyzji w całości pomimo tego, że została ona oparta na błędnych ustaleniach faktycznych oraz wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego w sposób opisany szczegółowo w skardze;
- - art. 151 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na bezzasadnym zastosowaniu tego przepisu i oddaleniu skargi pomimo tego, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa materialnego, wobec czego skarga powinna zostać uwzględniona;
- 2. naruszenie prawa materialnego:
- - §1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier poprzez ich bezzasadne zastosowanie.
Wskazując na powyższe naruszenia strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Kielcach do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła.
Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na wspomniane związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04, OSP 2005/3, poz. 36).
Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów, którym uchybił sąd I instancji - z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego - zdaniem skarżącego - naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało.
Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i niebudzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony.
Poczynienie powyższych uwag o charakterze ogólnym było konieczne z uwagi na sposób, w jaki została zredagowana skarga kasacyjna.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywiście niesłuszne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Według strony skarżącej kasacyjnie, do naruszenia powołanego jako pierwszy przepisu doszło poprzez oddalenie przez Sad I instancji skargi pomimo wystąpienia naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, natomiast drugiego, na bezzasadnym jego niezastosowaniu, pomimo tego, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych i naruszył przepisy postępowania.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia przepisów postępowania innego, niż będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a., które regulują sposób rozstrzygnięcia sprawy, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uwzględnienia lub oddalenia skargi przez sąd I instancji jest następstwem uchybienia innym przepisom procedury sądowoadministracyjnej, stosowanym w fazie wcześniejszej niż etap orzekania tj. w fazie kontroli zaskarżonego aktu. Do naruszenia samego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) lub art. 151 p.p.s.a. mogłoby dojść jedynie wyjątkowo, gdyby sąd nadał orzeczeniu inną formułę niż przewidziana w powołanych przepisach. Sytuacja taka jednak nie zaistniała w obecnie rozpoznawanej sprawie.
W skardze kasacyjnej nie powiązano natomiast naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. z żadnym przepisem postępowania, któremu miałyby uchybić organy administracji w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak postawione zarzuty uznać należało za całkowicie gołosłowne. Nie jest wystarczającym dla nich usprawiedliwieniem powołanie się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na uregulowanie art. 180 Ordynacji podatkowej. Skarżąca kasacyjnie nie wykazała bowiem związku przyczynowego między ewentualnym naruszeniem tego przepisu przez organy a wynikiem sprawy, ograniczając się do użycia ogólnikowych twierdzeń, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy konieczne było przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę, a zaniechanie organów w tym zakresie skutkowało istotną niekompletnością materiału dowodowego. Uzasadnienie to nie zawiera żadnej argumentacji, która wskazywałaby, iż gdyby do naruszenia prawa nie doszło można przypuszczać, że inny byłby wynik sprawy. Wymagania tego nie spełnia z pewnością przytoczenie ogólnych wywodów na temat zasad postępowania przed organami administracji oraz powoływanie tez z orzecznictwa sądów administracyjnych.
Nieskuteczny okazał się również zarzut bezzasadnego zastosowania § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. Podkreślenia przede wszystkim wymaga, że wskazane przepisy zawierają dalsze jednostki redakcyjne, brak ich szczegółowego wskazania przez autora skargi kasacyjnej powoduje, że omawiany zarzut nie poddaje się merytorycznej ocenie. Zarzut ten, poparty argumentacją zawartą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że automaty, które zostały zarejestrowane przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. nie mogą być badane pod kątem zgodności z przepisami tego rozporządzenia jest całkowicie niezrozumiały. Wskazane rozporządzenie określa bowiem warunki badania, rejestracji i eksploatacji urządzeń, w tym zakres badania sprawdzającego przeprowadzanego przez jednostkę badającą na zlecenie organu, o którym mowa w art. 23 b ustawy o grach hazardowych oraz zakres danych, które zawierać powinna opinia przedstawiająca wyniki tego badania (zob.: § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
W rozpatrywanej sprawie przyczyną cofnięcia rejestracji automatu nie był brak zgodności jego właściwości z przepisami powołanego rozporządzenia, a niezgodność z warunkami ustanowionymi w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.
Z uwagi na powyższe podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).