Postanowienie NSA z 18 lipca 2007 r., II GSK 237/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 18 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Ż.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2052/06 w zakresie odrzucenia skargi

Skład

sędzia NSA Rafał Batorowicz przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi K. Ż. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 24 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2052/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. Ż. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 24 lipca 2006 r., nr [...], w przedmiocie środków z budżetu Unii Europejskiej. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. P. z dnia 6 stycznia 2006 r., nr [...], o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji podał, że skarga wniesiona została w sprawie z zakresu rolnictwa i leśnictwa. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie były należności pieniężne, a zatem, zgodnie z art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skarżący powinien uiścić wpis stały. Wysokość tegoż wpisu określa § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zgodnie z którym w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu rolnictwa i leśnictwa wpis stały wynosi 200 zł. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uiścił wpisu stałego w terminie do wniesienia skargi, a zatem, stosownie do treści art. 221 p.p.s.a., skarga ta podlegała odrzuceniu.

W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia K. Ż., reprezentowany przez adw. M. W., wniósł o uchylenie wydanego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zarzucił naruszenie:

• art. 221 w zw. z art. 231 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż wpis od skargi dotyczącej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest wpisem stałym, a w konsekwencji odrzucenie skargi, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
• art. 220 § 1 w zw. z art. 216 i 218 p.p.s.a. poprzez zaniechanie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia i zaniechanie wezwania wnoszącego pismo do uiszczenia należnej opłaty, mimo iż przedmiotem zaskarżenia były należności pieniężne, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy,
• art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnienia przytoczonej podstawy prawnej, co tamując możliwość stwierdzenia relewantności podstawy prawnej stanowi, iż uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną podał, że Sąd I instancji mylnie przyjął, iż skarga w niniejszej sprawie nie dotyczyła należności pieniężnych. Organ administracji I instancji przyznał skarżącemu płatności bezpośrednie w kwocie 0 zł. Decyzja ta nie jest rozstrzygnięciem o możliwości przyznania określonych środków pieniężnych (płatności obszarowych), ale rozstrzygnięciem ustalającym konkretną wysokość wspomnianych środków pieniężnych na dany rok. Skarga dotyczy zatem należności pieniężnych, przy czym nie ma znaczenia, że określona jest w kwocie 0 zł. Sąd I instancji powinien był ustalić wysokość przedmiotowych należności pieniężnych oraz wpisu sądowego w drodze dochodzenia. Ponadto, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd I instancji nie wyjaśnił, dlaczego w niniejszej sprawie właściwy jest wpis stały, a ograniczył się jedynie do przytoczenia podstawy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przyczyny nieważności postępowania określone w § 2, z których żadna w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

Wyrażona w tym przepisie zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej, które determinują kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, jaką powinien on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Zasada ta oznacza także, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych – poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i musi skoncentrować się wyłącznie na weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Z treści art. 221 p.p.s.a. wynika między innymi, że wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego skargi, które nie są należycie opłacone, są odrzucane bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli podlegają opłacie stałej. Zatem, zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia miało ustalenie, czy skarga podlegała wpisowi stałemu, czy stosunkowemu.

Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 233 p.p.s.a., nie rozstrzygają o tym, czy od pisma pobierać należy wpis stały, czy też stosunkowy. Rozporządzenie to określa jedynie wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisów. Ocena, czy pobrać należy wpis stały, czy stosunkowy oparta być winna o przepisy rangi ustawowej, to jest art. 230 i 231 p.p.s.a., które wyczerpująco regulują tę materię. Przepisy rozporządzenia wykonawczego rozumieć należy w ten sposób, że jeżeli z regulacji ustawowej wynika, iż w sprawie należy pobrać wpis stały lub stosunkowy, to wysokość wpisu określa się stosując przepisy rozporządzenia.

Z treści art. 230 § 1 i 2 oraz art. 231 p.p.s.a. wynika, że od skargi pobiera się wpis stosunkowy wtedy, gdy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. W niniejszej sprawie skarga dotyczyła decyzji organu II instancji, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Zatem przedmiotem zaskarżenia jest niewątpliwie należność pieniężna, którą stanowią płatności bezpośrednie. Sytuacji tej nie zmienia okoliczność, że zaskarżoną decyzją przyznano należność w wysokości 0 zł.

Zgodnie z art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jednakże tylko wtedy, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W niniejszej sprawie skarga podlega wpisowi stosunkowemu. Ustalenie jego wysokości byłoby przedwczesne gdyż wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a. skarżący nie określił wartości przedmiotu zaskarżenia skargą, to jest pismem wszczynającym postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Brak ten jest jednak usuwalny w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Jeżeli brak formalny zostanie uzupełniony możliwe będzie sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia zgodnie z art. 219 p.p.s.a. W ten sposób może być usunięta wątpliwość czy wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota 0 zł, jak sugeruje skarżący, czy też kwota płatności bezpośredniej jaka powinna być przyznana przy przyjęciu za uzasadnione merytoryczne stanowisko skarżącego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

----------------------- 2