Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W (dalej: WSA w W lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 747/13, po rozpoznaniu skargi J G na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor) z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie kary pieniężnej: 1) uchylił zaskarżoną decyzję;
- 2) stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu;
- 3) zasądził od organu na rzecz skarżącej J G kwotę 1537 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W dniu 16 marca 2012 r. na terenie Portu Lotniczego Okęcie poddano kontroli drogowej pojazd marki Opel o numerze rejestracyjnym [...].
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej: u.t.d., oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nałożył na JG karę pieniężną w wysokości 8.800 zł, na którą to karę składały się kary za dwa naruszenia, tj.:
- 1) naruszenie polegające na niezgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielał licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie,
- 2) wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d.
J G odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia w całości.
Inspektor decyzją z dnia [..] grudnia 2012 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., w pkt 1 uchylił decyzję organu I instancji w całości, w pkt 2 nałożył karę pieniężną w wysokości 8000 zł tytułem naruszenia lp. 2.9. załącznika nr 3 do u.t.d.
Wyrokiem z 27 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 747/13, WSA w W po rozpoznaniu skargi J G uchylił decyzję Głównego inspektora Transportu Drogowego.
W ocenie Sądu I instancji, organ II instancji naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż uchylając decyzję organu I instancji w całości nie rozstrzygnął sprawy co do jej istoty w zakresie dokonanego uchylenia. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
Skoro decyzja organu I instancji została uchylona w całości, to również rozstrzygnięcie organu II instancji powinno odnosić się do całego zakresu uchylenia zawartego w pkt 1 decyzji, bowiem sformułowanie, że organ w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, odnosi się do zakresu w jakim organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Sądu I instancji z wykładni systemowej art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika, że dopuszczalne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w części i umorzenie w tym zakresie postępowania przed organem I instancji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji w całości i orzekając co do istoty, nie rozstrzygnął sprawy w zakresie dokonanego uchylenia, bowiem nałożył karę pieniężną za jedno naruszenie określone w lp. 2.9 załącznika nr 3 do u.t.d., pomijając naruszenie drugie określone w l.p. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy przedmiotem decyzji organu I instancji nie było nałożenie na skarżącą kilku kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, ale jednej kary pieniężnej za wszystkie stwierdzone w czasie kontroli naruszenia, wobec czego Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylając przedmiotową decyzję w całości i orzekając o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w niższej wysokości orzekł co do istoty sprawy w zakresie dokonanego uchylenia zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
J G nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności prowadzące do nieważności postępowania, zatem zaistniały podstawy do rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu przepisów albo na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna organu ma usprawiedliwione podstawy prawne, z tego powodu podlega uwzględnieniu.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jego zdaniem naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na wadliwym przyjęciu przez Sąd I instancji, że Inspektor uchylając decyzję organu I instancji i orzekając o nałożeniu kary za jedno naruszenie określone w lp. 2.9. załącznika nr 3 do u.t.d. działał niezgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., dlatego że nie orzekał równocześnie o drugiej karze z pkt 1.4. załącznika nr 3 do tej ustawy, a takie orzeczenie zapadło przed organem I instancji. W ten sposób wyrok objęty skargą kasacyjną narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/p.p.s.a.
W ocenie NSA podniesiony zarzut jest merytorycznie trafny. Zgodzić należy się z wnoszącym skargę kasacyjną, że przed organem I instancji było prowadzone postępowanie w sprawie nałożenia kar za naruszenia stwierdzone przez organ transportu drogowego. Ilość i wysokość orzekanych kar jest uzależniona od stwierdzonych w czasie kontroli uchybień, a tym samym dokonanych naruszeń prawa. Nie zmienia to granic sprawy administracyjnej, którą jest sprawa nałożenia kar na oznaczony podmiot za stwierdzone podczas kontroli naruszenia prawa. Zatem z procesowego punktu widzenia mamy do czynienia z jedną sprawą administracyjną, która ma zakończyć się jedną decyzją składającą się z różnych kar. Taka konstrukcja sprawy administracyjnej przesądza o sposobie orzekania w postępowaniu odwoławczym. Organ rozpoznając odwołanie może w ramach orzeczenia reformatoryjnego orzekać o wszystkich lub tylko niektórych karach, stosownie do ustaleń dających podstawę do takiego orzekania.
W sytuacji, gdy organ II instancji dojdzie do przekonania, że na przedsiębiorcę transportowego nałożono karę, której nie powinno się nakładać, to uchylając decyzję organu I instancji ma się wypowiedzieć w zakresie kary, która ma uzasadnienie prawne i nie ma prawnego powodu, by wypowiadał się co do kary, którą uznał za nałożoną bezprawnie.
W kontekście tych uwag trafny jest pogląd skargi kasacyjnej, że Inspektor orzekając merytorycznie o jednej z dwóch kar wymierzonych przez organ I instancji nie naruszył treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż uchylił w całości decyzję organu I instancji i w tym zakresie orzekł, przyjmując, że w ustalonych realiach sprawy powinna być nałożona tylko kara z lp. 2.9. załącznika nr 3 u.t.d. W pozostałym zakresie sprawa nie wymagała jakiegokolwiek orzekania, zwłaszcza umarzania co do kary z lp. 1.4. załącznika.
W ponownym postępowaniu WSA w W rozpozna skargę, mając na uwadze stanowisko Sądu II instancji co do sposobu wykładni art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe i treść art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.