Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 października 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1444/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. W. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ stwierdzającej podleganie przez A. W. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarł między innymi wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W myśl zaś art. 193 p.p.s.a. jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że okoliczność, iż w rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi do Sądu I instancji jest postanowienie dotyczące kwestii proceduralnych - uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a decyzja organu pierwszej instancji ma charakter materialnoprawny, nie oznacza, że w tym przypadku mamy do czynienia z dwiema odrębnymi sprawami administracyjnymi. Podkreślić należy, że oba rozstrzygnięcia wydane zostały w postępowaniu prowadzonym w ramach jednej sprawy administracyjnej. Nie ma istotnego znaczenia okoliczność, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera merytoryczne rozstrzygnięcie, a postanowienie podjęte przez organ odwoławczy ma charakter formalny. Ważne jest bowiem to, że skutkiem prawnym wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. jest pozostawienie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.
Trudno zatem pominąć ten związek pomiędzy orzeczeniami wydanymi przez organy obu instancji zwłaszcza, że ewentualne uchylenie przez Sąd I instancji postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania wywołałoby potrzebę merytorycznego rozpoznania odwołania, a tym samym decyzja w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnej nie stałaby się ostateczna. Trzeba więc przyjąć, że w przypadku zaskarżenia do sądu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie jest wykluczone wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienia NSA z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GZ 9/18, z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1068/17, z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OZ 441/13, z dnia 8 sierpnia 2012 r., II OZ 669/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] stwierdzającej podleganie przez A. W. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem NSA, wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania niepowetowanej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W niniejszej sprawie skarżący w uzasadnieniu swojego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawarł żadnych okoliczności, faktów ani twierdzeń argumentujących potrzebę zastosowania przez Sąd ochrony tymczasowej wynikających z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołał się jedynie na fakt, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody.
Sąd, wydając orzeczenie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Jednakże uprawdopodobnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego decyzji spoczywa na stronie skarżącej. W związku z tym, że skarżący nie uzasadnił swojego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny został w ogóle pozbawiony możliwości oceny, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, podejmując rozstrzygnięcie, musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko co do zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Tego rodzaju materiału zabrakło jednak zarówno we wniosku skarżącego, jak i w aktach administracyjnych sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.