Uzasadnienie
- I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 26 września 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 379/19, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę W.L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 28 lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
- II. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył W.L. i zaskarżając ten wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości, a nadto zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze kasacyjnej zarzucono:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- - art. 92a-92c ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 roku, poz. 58, dalej jako u.t.d.), oraz załącznika nr 3 do tej ustawy poz.: lp. 5.2.1, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3, lp. 6.3.3, art. 27 i art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 16512014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 56112006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), art. 6-8 oraz art. 10 rozporządzenia (WE) nr 56112006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L102 z 11.04.2006) oraz art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. U. UE. L 2010.168.16), poprzez ich niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że powyższe przepisy maje zastosowanie w niniejszej sprawie a skarżący wypełnił swoim zachowaniem ich dyspozycje.
- 3. naruszenie przepisów prawa procesowego stanowiących o aktywnym udziale strony w postępowaniu administracyjnym w tym art. 10 k.p.a. poprzez pominięcie udziału strony co uniemożliwiło obronę interesów strony i spowodowało błędy w zakresie ustalenia stanu faktycznego.
- 5. zarzucono także błąd w zakresie ustaleń faktycznych poprzez brak miarkowania kary przez organ, rażącą niesprawiedliwość i nadmierną surowość zastosowanej i nałożonej kary pieniężnej w odniesieniu do innych kar za cięższe przewinienia wobec braku właściwego uzasadnienia decyzji.
- III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, jak też nie zostały spełnione warunki, wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał niniejszą sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Niezasadność wniesionej skargi kasacyjnej ma swoje źródło w jej wadliwości formalnej, przy czym kwestia ta nie dotyczy samej strony redakcyjnej wniesionej skargi kasacyjnej (oczywiste niedokładności i omyłki; np. obejmujące numerację zarzutów), lecz warunków formalnych przewidzianych dla skargi kasacyjnej. Wprawdzie wadliwość ta nie była podstawą do odrzucenia skargi kasacyjnej, jednak uniemożliwia pełną ocenę wyroku z punktu widzenia naruszeń prawa podnoszonych w treści sformułowanych zarzutów.
Podkreślić należy, że skarga kasacyjna uregulowana przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi sformalizowany środek ochrony prawnej. Jednym z przejawów tego formalizmu jest dopuszczalność sporządzenia skargi kasacyjnej wyłącznie przez określone w ustawie podmioty, co wynika z konieczności wypełnienia ustawowo określonych wymagań wobec tego środka zaskarżenia, lecz przede wszystkim związane jest z zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami skargi kasacyjnej, które określają ramy postępowania, w którym może być oceniane zaskarżone rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.
Z tego względu przyjęta została w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasada, że skarga kasacyjna, oprócz wymogów pisma procesowego, ma spełniać warunki określone w art. 176 p.p.s.a. Pośród nich został wskazany wymóg sformułowania w skardze zarówno zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Zatem uzasadnienie skargi kasacyjnej ma odnosić się bezpośrednio do przepisów ujętych w zarzucie. Oznacza to, że strona ma wyjaśnić jakie przepisy zostały - jej zdaniem - naruszone, jak powinny być one stosowane poprawnie oraz jaki był wpływ zarzucanych naruszeń na zaskarżone rozstrzygnięcie. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania, skuteczną podstawą kasacyjną może być tylko takie naruszenie, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające tym warunkom uniemożliwiają ocenę ich zasadności. NSA nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. np. wyroki NSA: z 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10, z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 22/18).
Jak wynika z powyższego, przedstawione wymogi dla skargi kasacyjnej są warunkiem dokonania w ramach kontroli instancyjnej oceny zaskarżonego wyroku. Zrealizowanie tego warunku ma miejsce wówczas, gdy uzasadnienie skargi kasacyjnej odnosi się do konkretnych przepisów wskazanych w postawionym w petitum skargi kasacyjnej zarzucie.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że warunku poprawności nie spełnia uzasadnienie skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie. Strona skarżąca kasacyjnie w sposób bowiem ogólnikowy kwestionuje rozstrzygnięcie WSA, poprzez zanegowanie ustaleń organu, który miał błędnie ustalić stan faktyczny sprawy i nie wziął pod uwagę okoliczności, że "kara jest niezasadnie surowa i niesprawiedliwa w zakresie sposobu jej liczenia i nakładania", jak też, że organ nie miarkował kary "w interesie społecznym", natomiast sąd "nie zauważył naruszenia zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania do organów".
Ten sposób uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej - w powiązaniu z lakonicznym twierdzeniem o naruszeniu kilku przepisów (art. 6, 7, 8 i 107 k.p.a.) na skutek "niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", czy też braku należytej staranności, zaniechania przeprowadzenia dowodów "na okoliczności podnoszone przez skarżącego zwłaszcza tych odnoszących się do tego, ze skarżący w ogóle nie powinien stać się stroną toczącego się postępowania", nie pozwalał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na zidentyfikowanie istoty zarzutów skargi kasacyjnej i w konsekwencji na ustalenie i rozważenie domniemanych naruszeń przepisów prawa, których miał dopuścić się sąd pierwszej instancji.
Z tego względu NSA uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.